ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Η παρέμβαση της Βάσως Κυριαζή για την ημέρα Εθελοντισμού

Στο πλαίσιο της ημέρας του Εθελοντισμού το Ινστιτούτο Ανάπτυξης Πηλίου βράβευσε εθελοντές για την προσφορά τους. Την εκδήλωση συντόνισε η δημοσιογράφος Βάσω Κυριαζή.
Διαβάστε την παρέμβασή της:
Η έννοια του εθελοντισμού βασίζεται στην ιδέα της ανθρώπινης αλληλοβοήθειας πού ο καθένας μας προσφέρει τον εαυτό του, αλλά και όλες του τις δυνάμεις στην υπηρεσία του πάσχοντα συνανθρώπου του χωρίς να ζητάει αμοιβή. Ο εθελοντισμός συνδέεται με την ανιδιοτελή προσφορά για την κοινή ευημερία. Είναι ο δείκτης τού πολιτισμού μιας κοινωνίας.
Ο εθελοντισμός δεν είναι απλά ένας όρος, είναι στάση ζωής την οποία ή την υιοθετείς ως τέτοια ή την θυμάσαι κατά το πώς σε βολεύει για αυτό και έχει συνδεθεί άρρηκτα με την έννοια της αλληλεγγύης.
Είναι προφανές ότι είναι μία από τις βασικές εκφάνσεις της ανθρώπινης συμπεριφοράς κατά τη διάρκεια της πορείας του ανθρώπου μέσα στον χρόνο. Εκτός από το γεγονός ότι είναι στάση ζωής σηματοδοτεί και τη διαφορετική αντίληψη για την ανθρώπινη δημιουργία και για το ρόλο του ατόμου στην κοινωνία. 
Αφορά στην υγιή αντίδραση της κοινωνίας στα φαινόμενα της αδράνειας, της αποχής, της παθητικότητας και αποτελεί τη μεγάλη πρόκληση για υπέρβαση και ρήξη με κοινωνικά στερεότυπα και αναχρονιστικές συμπεριφορές.
Ιστορική αναδρομή
Οι ρίζες του εθελοντισμού είναι βαθιές μέσα στην ιστορία και τη διαχρονική εξέλιξη της κοινωνίας. O εθελοντισμός είναι αξία που πηγάζει από την αρχαία Ελληνική ιστορία και τη μυθολογία.
1.Ο πρώτος ανιδιοτελής εθελοντής, σύμφωνα με τον ελληνικό μύθο, ήταν ο Προμηθέας, ο τιτάνας που έκλεψε τη φωτιά από τους θεούς και την έδωσε στους ανθρώπους χαρίζοντας τους παράλληλα τη γνώση και τις τέχνες. Ο Δίας, ως πατέρας και αρχηγός των θεών, τον τιμώρησε, στέλνοντας τον Ήφαιστο να τον σταυρώσει στον Καύκασο, κρατώντας τον εκεί καρφωμένο σε ένα βράχο. Αιώνες μετά σύμφωνα πάλι με έναν αξονικό μύθο της ελληνικής μυθολογίας, ένας άλλος μεγάλος εθελοντής, ο ημίθεος Ηρακλής θα τον απελευθερώσει.
Το μύθο αυτό τον ανέδειξε, ως γνωστόν, ο μεγάλος τραγικός ποιητής Αισχύλος στην τριλογία του «Προμηθέας δεσμώτης», και «Προμηθέας λυόμενος» και «Προμηθέας πυρφόρος» και μπορεί να θεωρηθεί πως συμβολίζει ότι η θεμελιακή πηγή της γνώσης οφείλεται στον εθελοντισμό και στην ανιδιοτέλεια.
2. Φτάνουμε μετά σε μια πρώιμη μορφή του σημερινού εθελοντισμού θα μπορούσαν να χαρακτηρισθούν οι αμφικτιονίες στην Αρχαία Ελλάδα οι οποίες αποτελούσαν την πρώτη προσπάθεια που έγινε για να ρυθμιστούν οι σχέσεις μεταξύ των λαών. Είχαν οικιοθελή χαραχτήρα και οι συμμετέχοντες δεν αμείβονταν.
Αργότερα ο θεσμός αυτός αντικαταστάθηκε από τα κοινά και από τις συμπολιτείες που αφορούσε σε θρησκευτικό και πολιτικό σύνδεσμο των Ελλήνων.
Επιπλέον η φιλανθρωπία στην Αρχαία Ελλάδα βρισκόταν υπό την προστασία των θεών. Κατά την διάρκεια των δείπνων της Εκάτης οι άνθρωποι τοποθετούσαν τρόφιμα κοντά σε πηγές και περάσματα τα οποία, στη συνέχεια χρησιμοποιούνταν από ταξιδιώτες. 
3. Ακόμα ο Ιπποκράτης αναφέρει ότι τα κρατικά νοσηλευτικά ιδρύματα στηρίζονταν σε μεγάλο βαθμό στην πρωτοβουλία των πολιτών, οι οποίοι προσέφεραν χρήματα και υλικά τακτικά και κυρίως στις εορτές.
4.Αργότερα κατά τον 4ο μ.Χ. αιώνα συναντάμε τον Μέγα Βασίλειο ο οποίος ίδρυσε με προσωπικά του έξοδα τη Βασιλειάδα, η λειτουργία της οποίας βασίστηκε αποκλειστικά σε ατομικές δωρεές και εθελοντική εργασία.
5. Στην περίοδο του Βυζαντίου η κοινωνική προστασία προερχόταν μέσα από ένα σύστημα κρατικών αλλά και εκκλησιαστικών φορέων, όπου η εθελοντική εργασία κυρίως από γυναίκες αποτελούσε καθημερινή αγαπημένη ενασχόληση. Κατά την διάρκεια της τουρκοκρατίας οι πληροφορίες είναι περιορισμένες. 
6. Μετά την Επανάσταση του 1821 μεγάλο μέρος του πληθυσμού βρισκόταν σε άθλια κατάσταση, την οποία το νεοσύστατο κράτος αδυνατούσε να αντιμετωπίσει με τους ελάχιστους πόρους που διέθετε. Έτσι βοήθεια άρχισε να παρέχεται από εύπορους πολίτες εσωτερικού ή εξωτερικού και την εκκλησία.
7.Η σταθεροποίηση του νεοελληνικού κράτους οδήγησε στην ανάπτυξη του εθελοντισμού ως μιας νέας μορφής κοινωνικής αλλά και ταξικής παρέμβασής. Μάλιστα το 1854 με την επιδημία της χολέρας που ξέσπασε δημιουργηθήκαν εθελοντικοί σύλλογοι με σημαντική κοινωνική δράση και ίδρυσαν πτωχοκομεία, ορφανοτροφεία και επαγγελματικές σχολές.
8. Το έτος 1877 ιδρύθηκε Ο Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός με πρωτοβουλία της βασίλισσας Όλγας. Στη μακρά πορεία του κινητοποιείται στοχεύοντας πάντα στην ανακούφιση του ανθρώπινου πόνου σε περιόδους ειρήνης και πολέμου.
9. Το 1902 ιδρύθηκε μία Φιλόπτωχος οργάνωση με σκοπό την υποστήριξη του νοσοκομείου Ευαγγελισμός και μετά την Μικρασιατική καταστροφή έχουμε την παρουσία οργανωμένων φιλανθρωπικών σωματείων καθώς και χριστιανικές αδελφότητες.
10. Το 1910 έχουμε τη δημιουργία του Σώματος Ελλήνων Προσκόπων ενώ κατά την Περίοδο του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου ιδρύθηκε το Πατριωτικό Ίδρυμα Κοινωνικής Πρόνοιας και Αντίληψης (ΠΙΚΠΑ) για ανάπηρα παιδάκια με σκοπό να καλύψει αρχικά τις ανάγκες τους κατά τη διάρκεια του πολέμου.
11.Το 1932, η Ειρήνη Καλλιγά, σε ηλικία μόλις 21 χρόνων, μαζί με μια ομάδα νέων γυναικών, ίδρυσαν την ομάδα Ελληνικού Οδηγισμού. Δόθηκε για πρώτη φορά η ευκαιρία σε νέες γυναίκες να αναπτύξουν την προσωπικότητά τους, ώστε να γίνουν ικανά και ελεύθερα μέλη της κοινωνίας μας.
12.Μετά την μεταπολίτευση και ιδιαίτερα από την δεκαετία του 1980, αναδύθηκε η έννοια του πολίτη ενεργού μέλους της κοινωνίας. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η ίδρυση το έτος 1990 «των γιατρών χωρίς σύνορα».
Ουσιαστική παρέμβαση
στην κρίση
Στη χώρα μας, ο εθελοντισμός σαν θεσμός δεν είχε, μέχρι πρόσφατα ανάλογη ανάπτυξη με αυτή των άλλων χωρών της Δύσης. Ενώ πριν από λίγα χρόνια, προτού αρχίσει η οικονομική κρίση, ποσοστό 18% με 19% του πληθυσμού πρόσφερε εθελοντικά τις υπηρεσίες του, το ποσοστό αυτό έχει φτάσει, εν μέσω κρίσης, στο 45%-47%, όπως αποκαλύπτουν οι σχετικές έρευνες.
Αυτό δεν είναι τυχαίο. Η συνεχώς αυξανόμενη τάση δραστηριοποίησης εθελοντικών οργανώσεων, είναι αποτέλεσμα της αδυναμίας τόσο του κράτους όσο και των μηχανισμών της αγοράς, να αντιμετωπίσουν ικανοποιητικά τα ολοένα και πιο σύνθετα κοινωνικά, οικονομικά προβλήματα.
Για αυτό και σήμερα, στην Ελλάδα που βιώνει επτά χρόνια ανθρωπιστικής και οικονομικής κρίσης το επίκεντρο του εθελοντισμού έχει μετατοπιστεί από τον πολιτισμό και την προστασία του περιβάλλοντος, στην αντιμετώπιση της κοινωνικής φτώχειας.
Απέναντι στα προβλήματα που δημιουργήθηκαν, οι πολίτες ενώνουν τις δυνάμεις τους, τη δημιουργικότητά τους, τις γνώσεις, τις δυνατότητές τους, τις δεξιότητες τους και τις αντοχές τους και αναδεικνύουν το μεγαλείο του εθελοντισμού.
Με τη δράση τους έρχονται και λειτουργούν ως ένα δίχτυ προστασίας, συμβάλλοντας θετικά στην αντιμετώπιση κυρίως ιδιαίτερων κοινωνικών, οικονομικών και προβλημάτων που έχουν προκαλέσει οι βάρβαρες πολιτικές της λιτότητας και καλύπτουν κενά που δημιουργούνται από την αδυναμία του κράτους να λειτουργήσει προστατευτικές δομές και υπηρεσίες υπέρ των πολιτών και ειδικότερα εκείνων που αντιμετωπίζουν το φάσμα της εξαθλίωσης και της φτώχειας.
Eν κατακλείδι
Η δεξαμενή των ενεργών πολιτών πρέπει να αποτελέσει την ισχυρή βάση πάνω στην οποία μπορεί να δομηθεί μια κοινωνία αλληλεγγύης και συμμετοχής. Πρέπει πάντα να έχουμε κατά νου ότι όταν δεν ζούμε ο ένας για τον άλλον είμαστε νεκροί και πως όταν παίρνεις γεμίζουν τα χέρια σου, όταν όμως δίνεις γεμίζει η καρδιά σου»
Μέσα σ’ αυτή την πολύ δύσκολη συγκυρία που ζούμε μακάρι το εθελοντικό κίνημα να μεγαλώσει και να συνεχίσει να αποτελεί φωτεινό στοιχείο της κοινωνίας. Και εμείς ως εθελοντές να το υπηρετούμε με περισσότερες δυνάμεις.
Με όπλα την αγάπη, την αλληλεγγύη, την ευγένεια, τον αλτρουισμό.
Για αυτό και οι εθελοντικές ομάδες είναι ιδιαίτερα σημαντικό να έχουν τη στήριξη της Τοπικής Αυτοδιοίκησης γιατί σκοπός μιας υγιούς αυτοδιοίκησης πρέπει είναι η διαχείριση του πλούτου που παράγουν οι πολίτες.
Η Τοπική Αυτοδιοίκηση οφείλει να αναλαμβάνει πρωτοβουλίες που να ενθαρρύνουν τη συμμετοχή των πολιτών σε εθελοντικές δράσεις αξιοποιώντας το πολύτιμο ανθρώπινο κεφάλαιο των εθελοντών προς όφελος της τοπικής κοινωνίας χωρίς βέβαια να φιλοδοξεί να υποκαταστήσει απαραίτητες δομές της πολιτείας.
Και όπως είπε και μία εθελόντρια «Θέλω να υπάρχουμε για να καλύπτουμε την παρανυχίδα στις δομές του ευνομούμενου κράτους μας, και όχι για να του φτιάχνουμε όλο το χέρι.»
Αυτός ο λαός ο μικρός , ο μέγας , έχει να δώσει ακόμη πολλά για αυτό και δεν μπορούν να τον αμφισβητούν.
error: Content is protected !!