ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

«Εκκλησία, Αναπηρία και Κοινωνία»

milonas

Η Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών Βόλου-Ερευνητικό Κέντρο σε συνεργασία με την Ιερά Μητρόπολη Δημητριάδος, την Κοινωνική Συνεταιριστική Επιχείρηση «Πορεία Υγείας» και το Σωματείο Κινητικά Αναπήρων Ν. Μαγνησίας «Ιππόκαμπος» πραγματοποίησε Πανελλήνιο Συνέδριο με διεθνή συμμετοχή, με θέμα «Εκκλησία, Αναπηρία και Κοινωνία» στο Συνεδριακό Κέντρο «Θεσσαλία», στα Μελισσάτικα Βόλου, το Σάββατο 30 Μαρτίου 2019.
Σκοπός του συνεδρίου ήταν η ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του κλήρου, των πολιτών, των φοιτητών και του ευρύτερου κοινού, σχετικά με ζητήματα που αφορούν στην αναπηρία μέσα στην εκκλησιαστική και ευρύτερα την κοινωνική ζωή.
Η προσέγγιση του ζητήματος της αναπηρίας δεν είναι στατική, αντιθέτως έχει διέλθει από διάφορες φάσεις που αντανακλούν την πρόοδο της ανθρωπότητας.
Τις τελευταίες δεκαετίες, ως αποτέλεσμα της ωρίμανσης και της αποτελεσματικότητας των διεκδικήσεων του αναπηρικού κινήματος καθώς και της εξέλιξης της επιστημονικής γνώσης στον χώρο των κοινωνικών και ανθρωπιστικών επιστημών, η προσέγγιση για την αναπηρία έχει σημειώσει θεαματική πρόοδο.
Η πιο πρόσφατη, ιστορικής εμβέλειας, εξέλιξη υπήρξε η επικράτηση του ονομαζόμενου «κοινωνικού μοντέλου για την αναπηρία», έναντι του αντίστοιχου «ιατρικού».
Παράλληλα με την εξέλιξη των θεωρητικών προσεγγίσεων, υπήρξαν σημαντικές αλλαγές τόσο στις αξίες και αρχές όσο και στο περιεχόμενο των εννοιών που σχετίζονται με την αναπηρία.
Το σύνολο των προαναφερόμενων εξελίξεων, δημιουργεί ευνοϊκό πλαίσιο και για αλλαγές στο επίπεδο των αναχρονιστικών στάσεων, νοοτροπιών και συμπεριφορών που ιστορικά έχουν παγιωθεί σχετικά με την αναπηρία
Το ιατρικό-ατομικό μοντέλο, παρά τις προφανείς αδυναμίες του, κυριάρχησε έως τη δεκαετία του 1960, την περίοδο δηλαδή που εμφανίστηκε το κοινωνικό μοντέλο προσέγγισης για την αναπηρία.
Σήμερα, το κοινωνικό μοντέλο για την αναπηρία είναι η κυρίαρχη προσέγγιση τόσο στον χώρο της επιστήμης όσο και στο επίπεδο των διεθνών οργανισμών, της συντριπτικής πλειονότητας των κρατών και ασφαλώς του αναπηρικού κινήματος.
Το κοινωνικό μοντέλο διαπνέει πλέον την Σύμβαση του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες.
Το κοινωνικό μοντέλο απαντάει διαφορετικά, σε σχέση με το ιατρικό μοντέλο, στο ερώτημα «τι προκαλεί την αναπηρία».
H διαφορά έγκειται στο ότι η έμφαση δεν αποδίδεται πλέον στο άτομο με ιατρικά κριτήρια, αλλά σε παράγοντες που συγκροτούν το γενικότερο πλαίσιο διαβίωσης. ήτοι σε παράγοντες που χαρακτηρίζουν το δομημένο περιβάλλον, τον εξοπλισμό, τον τρόπο παροχής των υπηρεσιών, τους θεσμούς, κ.ά.
Το δομημένο περιβάλλον, οι θεσμοί, οι νόμοι, οι κανονισμοί και οι συμπεριφορές με άμεσο ή/και έμμεσο τρόπο, δημιουργούν τυπικούς ή/και άτυπους φραγμούς που εμποδίζουν τα άτομα με αναπηρία να λειτουργήσουν ισότιμα σε όλες τις πτυχές της κοινωνικής ζωής.
Συνεπώς, σύμφωνα με το κοινωνικό μοντέλο, η αναπηρία δεν θεωρείται πλέον χαρακτηριστικό του ατόμου, αλλά αποτέλεσμα του πλέγματος των σχέσεών του με το, υπό ευρεία έννοια, περιβάλλον, δηλαδή, η «αναπηρία» είναι ουσιαστικώς κοινωνική κατασκευή.
Αυτό σημαίνει ότι η κοινωνία είναι αυτή που «κατασκευάζει» την αναπηρία, εφόσον σχεδιάζει, οικοδομεί, παράγει και λειτουργεί μεροληπτικά. λαμβάνοντας, δηλαδή, μονομερώς ως σημείο αναφοράς το πρότυπο του «μέσου-φυσιολογικού» ατόμου και όχι το σύνολο του πληθυσμού.
Ακολούθως το πλαίσιο αυτό επιβάλλεται ως δεδομένο και ανελαστικό σε όλους.
Είναι προφανές ότι η «αντικειμενική», πλέον, και εν ολίγοις κατασκευασμένη αδυναμία συμμετοχής των ατόμων με αναπηρία, μετατρέπεται σε διάκριση και καταλήγει σε αποκλεισμό.
Στο σημείο αυτό τίθεται επιτακτικά το ερώτημα : πως θα ξεπεραστούν τα εμπόδια έτσι ώστε τα άτομα με αναπηρία (ΑμεΑ) να μετέχουν ισότιμα στην θρησκευτική ζωή…?
Το πρώτο βήμα που ουσιαστικά θα επιφέρει την ισότιμη συμμετοχή χωρίς αποκλεισμούς και διακρίσεις, είναι η εμπέδωση της αρχής της προσβασιμότητας η δυνατότητα δηλαδή, να μπορεί κάθε άτομο αυτόνομα, με ασφάλεια και άνεση, να προσεγγίσει και να χρησιμοποιήσει τις υποδομές, υπηρεσίες και αγαθά, αλλά και να επικοινωνήσει και πληροφορηθεί.
Αποκατάσταση δηλ της προσβασιμότητας σε όλους τους Ι. Ναούς, Μυστήρια και Ιερά Προσκυνήματα, σύμφωνα με την κείμενη εθνική και ευρωπαϊκή νομοθεσία, ταυτόχρονη διερμηνεία στην Ελληνική Νοηματική Γλώσσα [Ε.Ν.Γ.] Θ. Λειτουργίας, ακουστική περιγραφή [ΑD] μέσω ακουστικών για άτομα με προβλήματα όρασης, διάθεση ιερών βιβλίων και ιερών ακολουθιών και σε εκτύπωση Braille και μεγαλογράμματη γραμματοσειρά.
Επιπλέον ο καταρτισμός των κληρικών και των λαϊκών προκειμένου να συνεργαστούν με τα άτομα με αναπηρία και η ενεργός συμμετοχή των ατόμων με αναπηρία στη ζωή της εκκλησίας θα γεφυρώσουν την απόσταση ανάμεσα στην εκκλησία και την αναπηρία.
Επιπλέον η προσβασιμότητα εκτείνεται και σε ζητήματα θεολογίας, όπου θα πρέπει να ληφθούν υπόψη δύο βασικές θεολογικές παραδοχές :
α. Το ίδιο το γεγονός της Ενσάρκωσης του Υιού και Λόγου του Θεού στην Ιστορία. Ο Χριστός προσέλαβε ολάκερη την ανθρώπινη φύση, το σύνολο άνθρωπο. Σε καμιά περίπτωση δεν εμποδίστηκε ή περιορίστηκε από τους περιορισμούς φύλου, φυλής, χρώματος, θρησκείας, κοινωνικής τάξης κ.λπ. αλλά με τη διδασκαλία και το έργο του ανέδειξε τη μοναδικότητα του ανθρώπινου προσώπου μακριά από στάσεις και κατανοήσεις που αμαυρώνουν στην εποχή του αλλά και διαχρονικά έστω και στο ελάχιστο την εικόνα του Θεού στον άνθρωπο. Αρκεί να θυμηθούμε ενδεικτικά την παραβολή του Καλού Σαμαρείτη, όπου αναδεικνύεται η μοναδικότητα και το ανεπανάληπτο της ανθρώπινης ύπαρξης και αξιοπρέπειας καθώς επίσης και η απροϋπόθετη αλληλεγγύη απέναντι στον κάθε άνθρωπο.
β. Ο κατεξοχήν τόπος όπου το νέο αυτό ήθος γίνεται πράξη, ή μάλλον οφείλει να αποτελεί πραγματικότητα, δεν είναι άλλος από τη θεία Ευχαριστία.
Ένα από τα βασικά γνωρίσματα της ευχαριστιακής ταυτότητας της Εκκλησίας είναι ότι αυτή αποτελεί τον τόπο όπου κάθε είδους αποκλεισμός που βασίζεται σε γνωρίσματα της φύσης, όπως η φυλή, το φύλο, οι κοινωνικές, θρησκευτικές ή άλλες διαφοροποιήσεις, οφείλει να σχετικοποιείται, καθώς εκείνο που προέχει είναι η μοναδικότητα και ο ανεπανάληπτος χαρακτήρας του κάθε ανθρώπινου προσώπου, ως κατ’ εικόνα Θεού.
Η αξιοπρέπεια του ανθρώπου δεν κρίνεται επομένως με βάση τις όποιες τυχόν ελλείψεις του αλλά με βάση τα ιδιαίτερα χαρίσματά του με τα οποία ενσαρκώνει το μοναδικό δώρο που ο καθένας μας έλαβε από τον Δημιουργό του.

ΠΕΤΡΟΣ ΜΠΕΛΛΟΣ
ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΣΩΜΑΤΕΙΟΥ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ
ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ «ΙΠΠΟΚΑΜΠΟΣ»

ΥΠΟΨΗΦΙΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ
ΜΕ ΤΟΝ ΣΥΝΔΥΑΣΜΟ ΤΟΥ ΚΩΣΤΑ ΑΓΟΡΑΣΤΟΥ
«ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΥΠΕΡ ΠΟΛΙΤΩΝ»

Facebook Comments