Ο Ερντογάν στοχεύει στη «νέα εποχή» στους δεσμούς ΗΠΑ-Τουρκίας, με κορυφαίο θέμα στην ατζέντα τη Λιβύη

2883903
milonas 728x90 1
FCO Banner 728x110 1

Ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ανακοίνωσε «νέα εποχή» στις σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες μετά από τηλεφωνική κλήση στις 8 Ιουνίου με τον Πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ. Στην προσωπική τηλεφωνική σύνδεση του Ερντογάν με τον Τραμπ το κορυφαίο θέμα της ατζέντας ήταν η Λιβύη.

Η «προσπάθεια του Ερντογάν να στρατολογήσει τον Αμερικανό πρόεδρο δεν είναι αποκλειστικά συναισθηματική», γράφει ο Cengiz Candar.

«Η στρατιωτική επιτυχία στη Λιβύη που έβαλε την Τουρκία στο χάρτη ως τον κύριο  υποστηρικτή της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης Εθνικής Συμφωνίας (GNA) με έδρα την Τρίπολη, προαναγγέλλει πιθανή αντιπαράθεση με τη Ρωσία στη Λιβύη και τη Συρία».

«Ίσως το πιο σημαντικό», συνεχίζει ο Candar, «Η περιπέτεια της Τουρκίας στη Λιβύη θα βάλει την Τουρκία σε επικίνδυνα κλιμακούμενη θέση έναντι της Ελλάδας, της Κύπρου, της Γαλλίας και ορισμένων άλλων χωρών της ΕΕ. Η ναυτιλιακή συμφωνία που επιτεύχθηκε από την Τουρκία με τη GNA το 2019 επικαλύπτει την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη της Ελλάδας και ως εκ τούτου θεωρεί παραβίαση της κυριαρχίας από την Αθήνα. Η σύγκρουση συνεχίζει να κλιμακώνεται καθώς η Ελλάδα υπέγραψε πρόσφατα ναυτική συμφωνία με την Ιταλία ως απάντηση στην κίνηση της Τουρκίας».

Η στρατιωτική υποστήριξη της Τουρκίας για τη GNA τις τελευταίες εβδομάδες έχει ξεπεράσει το κλίμα ενάντια στον Εθνικό Στρατό του Λίβυου Χαλίφα Χαφτάρ, ο οποίος υποστηρίζεται από την Αίγυπτο, τα ΗΑΕ και τη Ρωσία.

Παρόλο που η Τουρκία αρχικά απέρριψε την κατάπαυση του πυρός που προωθήθηκε από τον Αιγύπτιο πρόεδρο Αμπντέλ Φατάχ αλ-Σίσι, γράφει ο Diego Cupolo, υπάρχουν ενδείξεις ότι η διπλωματία μπορεί να έχει πιθανότητα, καθώς ο Ερντογάν παίζει τα χαρτιά του με τον Τραμπ και τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν.

Ο Τραμπ μίλησε με τον Σίσι στις 11 Ιουνίου, τρεις ημέρες μετά το τηλεφώνημά του με τον Ερντογάν, και εξέφρασε την υποστήριξή του στην πρωτοβουλία κατάπαυσης του πυρός του Σίσι.

Την ίδια ημέρα ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου κάλεσε τις Ηνωμένες Πολιτείες να «παίξουν πιο ενεργό ρόλο στη Λιβύη, τόσο για την επίτευξη εκεχειρίας όσο και για την πολιτική διαδικασία».

Με την τουρκική στρατιωτική επέμβαση να καταφέρει να συγκρατήσει τις δυνάμεις του Χαφταρ, η Ρωσία θα μπορούσε να μεταφέρει την πολιτική της υποστήριξη στον Aguila Saleh, επικεφαλής της Βουλής των Αντιπροσώπων με έδρα το Τομπρούκ, ο οποίος μπορεί να είναι ένας πιο ευνοϊκός πολιτικός συνομιλητής για την Τουρκία.

«Ένα σημείο σύγκλισης φαίνεται να έχει προκύψει με τη Ρωσία», εξηγεί ο δημοσιογράφος Fehim Tastekin, «για να φέρει τις δυνάμεις της Τρίπολης και του Τομπρούκ στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων σε ένα σενάριο όπου ο Χαίφταρ αποκλείεται και έτσι τα ΗΑΕ, η Αίγυπτος και η Γαλλία παραμερίζονται από το παιχνίδι”.

Η δημοσιογράφος της Ουάσινγκτον Ποστ Amberin Zaman παρατηρεί ότι ορισμένοι στην κυβέρνηση Τραμπ ενδέχεται να θεωρήσουν την Τουρκία «αντίβαρο» στη ρωσική και ιρανική επιρροή στη Συρία, μετά από μάχες στο Ιντλίμπ μεταξύ τουρκικών και συριακών δυνάμεων (υποστηριζόμενες από τη Ρωσία και το Ιράν) που ξεκίνησαν τον Ιανουάριο.

Ο Ερντογάν, δεν το βλέπει με αυτόν τον τρόπο, αλλά «φαίνεται χαρούμενος που ενθαρρύνει την πεποίθηση ότι η [Τουρκία] μπορεί να παίξει με την Ουάσινγκτον ενάντια στη Μόσχα και, με αυτόν τον τρόπο, βοηθάει να ισορροπήσει στο γήπεδο με τη Μόσχα όταν αναζητά τη συμπαράσταση μαζί της τόσο στη Συρία και τώρα στη Λιβύη », γράφει η Zaman.

Από τη Συρία έως τη Λιβύη, από τον Εύξεινο Πόντο μέχρι τη Μεσόγειο, ο Ερντογάν υπολογίζει τώρα ότι η Τουρκία χρειάζεται την Αμερική πολιτικά και στρατηγικά περισσότερο από ό, τι πριν από μερικούς μήνες. Έμαθε από την εμπειρία ότι να κάνει τον Τραμπ προσωπικό του φίλο είναι πιο εύκολο από οποιονδήποτε άλλο τρόπο», καταλήγει ο Καντάρ.

Εν τω μεταξύ, οι σχέσεις ΗΠΑ-Τουρκίας έχουν σκοντάψει σε γνωστά ζητήματα, αν και μάλλον λίγο περισσότερο από το πώς βλέπουν οι Τραμπ και Ερντογάν τη σχέση τους.

Στις 10 Ιουνίου, η ετήσια έκθεση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ για τη Διεθνή Θρησκευτική Ελευθερία επέκρινε τις τουρκικές πολιτικές έναντι των θρησκευτικών μειονοτήτων της, ενώ επίσης επεσήμανε τις καταχρήσεις των συριακών θρησκευτικών μειονοτήτων, κυρίως χριστιανών, από τις τουρκικές υποστηριζόμενες δυνάμεις αντιπολίτευσης στη βορειοανατολική Συρία, αναφέρει η ανταποκρίτρια του Al-Monitor Elizabeth Hagedorn.

Ανακοίνωση του τουρκικού Υπουργείου Εξωτερικών καταδίκασε την έκθεση του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών για την έλλειψη αντικειμενικότητάς της και «αβάσιμες κατηγορίες που βασίζονται σε διφορούμενες πηγές».

Η Τουρκία και οι αντιπρόσωποί της εισέβαλαν στη βορειοανατολική Συρία τον Οκτώβριο του 2019 για να δημιουργήσουν «ζώνη ασφαλείας» ενάντια στις συριακές κουρδικές ομάδες. Η Τουρκία τις θεωρεί τρομοκρατικές ευθυγραμμισμένους με το εργατικό κόμμα του Κουρδιστάν.

Υπάρχει ένα ζήτημα δυνητικά μεγαλύτερης συνέπειας: Τουρκικό δικαστήριο καταδίκασε τον Μετίν Τοπούζ, έναν Τούρκο υπάλληλο του Προξενείου των ΗΠΑ στην Κωνσταντινούπολη σε σχεδόν εννέα χρόνια φυλάκιση για φερόμενους δεσμούς με τον παράνομο σουνιτικό κληρικό Fethullah Gulen που εδρεύει στις ΗΠΑ, (τον οποίο η Τουρκία θεωρεί τρομοκράτη και υπεύθυνο για το απόπειρα πραξικοπήματος το 2016).

Η Πρεσβεία των ΗΠΑ στην Άγκυρα εξέφρασε την απογοήτευσή της σε  σειρά από tweets σχετικά με την ετυμηγορία, γράφει η Zaman, αλλά «η αντίδραση είναι σαφώς ηπιότερη από τις κυρώσεις βίζα που οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν χτυπήσει στην Τουρκία όταν ο Τόπουζ συνελήφθη για πρώτη φορά και μιλάει για τη νέα ισορροπία που έχει εμφανίστηκε μεταξύ των συμμάχων του ΝΑΤΟ”.

https://www.al-monitor.com/ 

Σύνταξη Κ. Μπετινάκης

ΠΗΓΗ

error: Content is protected !!