Μεταποίηση και βιώσιμη ανάπτυξη

i1 400x358 e1534583946109 400x250 1
milonas 728x90 1
FCO Banner 728x110 1

Γράφει ο ΕΥΘΥΜΙΟΣ ΖΙΓΓΙΡΙΔΗΣ BEng MSc AMIEE MILT, Σύμβουλος Στρατηγικών Επενδύσεων

Η μεταποίηση διαδραμάτισε παραδοσιακά βασικό ρόλο στην οικονομική ανάπτυξη των αναπτυσσόμενων χωρών. Ο οικονομολόγος Nicholas Kaldor (1908-1986) πρότεινε ότι η οικονομική ανάπτυξη και το βελτιωμένο βιοτικό επίπεδο συσχετίζονται θετικά με την εθνική βιομηχανική δραστηριότητα. Υποστήριξε  ότι η αύξηση του ΑΕΠ σχετίζεται θετικά με την ανάπτυξη στον μεταποιητικό τομέα ενός έθνους. Η παραγωγικότητα στις μεταποιητικές βιομηχανίες συνδέθηκε επίσης θετικά με την ανάπτυξη στον τομέα αυτό. Τέλος υποστήριξε ότι η παραγωγικότητα του μη μεταποιητικού τομέα συνδέεται με την αύξηση της μεταποίησης. 

Σε όλη την ιστορία του καπιταλισμού, σχεδόν όλες οι χώρες που έχουν μεταμορφώσει τις οικονομίες τους από χαμηλό σε υψηλό εισόδημα το έχουν κάνει μέσω μιας διαδικασίας εκβιομηχάνισης. Η σταδιακή καθιέρωση της Δύσης ως παγκόσμιου οικονομικού ηγεμόνα – ξεκινώντας από τη βιομηχανική επανάσταση στο Ηνωμένο Βασίλειο στα τέλη του 18ου αιώνα – ήταν επίσης μια διαδικασία καθιέρωσης του εαυτού της ως παγκόσμιου ηγεμόνα κατασκευής. Το 1750, η Ευρώπη, η Βόρεια Αμερική και η Ιαπωνία αποτελούσαν μόνο το 27% της παραγωγικής παραγωγής στον κόσμο. Αλλά μέχρι το 1900, αυτές οι περιοχές αποτελούσαν το 90% της παγκόσμιας παραγωγής παραγωγής. Από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, μόνο λίγες μικρές χώρες που είναι εξαιρετικά πλούσιες σε πετρέλαιο (όπως το Μπρουνέι, το Κουβέιτ, το Κατάρ) ή πολύ μικρά οικονομικά καταφύγια (όπως το Μονακό και το Λιχτενστάιν) έχουν επιτύχει βιώσιμα πρότυπα διαβίωσης χωρίς να αναπτύξουν τον μεταποιητικό τους τομέα . Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο οι όροι «βιομηχανική χώρα» και «ανεπτυγμένη χώρα» εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται εναλλακτικά. 

Ο λόγος για την ισχυρή σχέση μεταξύ εκβιομηχάνισης και οικονομικής ανάπτυξης είναι ότι ο μεταποιητικός τομέας είναι ο μοχλός της αύξησης της παραγωγικότητας. Αυτό, με τη σειρά του, είναι η αιτία της τεχνολογικής ανάπτυξης. Οι οικονομίες κλίμακας (μειωμένο κόστος ανά μονάδα που προκύπτει από την αυξημένη παραγωγή) επιτυγχάνονται ευκολότερα στον μεταποιητικό τομέα παρά στον τομέα των υπηρεσιών. Αυτό συμβαίνει επειδή οι κατασκευαστικές δραστηριότητες προσφέρονται πιο εύκολα στη μηχανοποίηση και τη χημική επεξεργασία. Και ας μην ξεχνάμε ότι η αύξηση της παραγωγικότητας σε άλλους τομείς της οικονομίας είναι αποτέλεσμα καινοτομιών στον μεταποιητικό τομέα . Οι πιο παραγωγικές εκμεταλλεύσεις στον κόσμο είναι οι μεγάλοι χρήστες χημικών ουσιών, λιπασμάτων, φυτοφαρμάκων και γεωργικών μηχανημάτων. Και οι πιο παραγωγικές εταιρείες παροχής υπηρεσιών στον κόσμο βασίζονται σε κορυφαία τεχνολογία υπολογιστών, εξοπλισμό μεταφορών και, σε ορισμένες περιπτώσεις, μηχανοποιημένες αποθήκες.

Κάθε οικονομική δραστηριότητα διεγείρει μια άλλη οικονομική δραστηριότητα. Έτσι, ακριβώς όπως η παραγωγή διεγείρει την παροχή υπηρεσιών, οι υπηρεσίες διεγείρουν την παραγωγή. Ωστόσο, τα στοιχεία δείχνουν ότι η μεταποίηση έχει ισχυρότερο «πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα» από τις υπηρεσίες. Με την έλευση της τέταρτης βιομηχανικής επανάστασης – τεχνολογικές ανακαλύψεις που σχετίζονται με πράγματα όπως η τεχνητή νοημοσύνη , η ρομποτική, το Διαδίκτυο των πραγμάτων , τα αυτόνομα οχήματα και η  εκτύπωση 3D – υπάρχει ένας αυξανόμενος φόβος ότι η μεταποίηση θα εξαρτηθεί λιγότερο από την ανθρώπινη εργασία. Αλλά αυτός ο φόβος δεν επιβεβαιώνεται από στοιχεία. Το μερίδιο των τρεχουσών θέσεων εργασίας σε χώρες του ΟΟΣΑ που διατρέχουν κίνδυνο αυτοματισμού είναι μόνο 6-12%. Στις αναπτυσσόμενες χώρες, αυτός ο αριθμός είναι ακόμη χαμηλότερος, στο 2-8%. Και λάβετε υπόψη ότι αυτές οι μελέτες μιλούν μόνο για τον κίνδυνο αυτοματοποίησης. Μέχρι στιγμής, η τρισδιάστατη εκτύπωση και η ρομποτική είχαν αμελητέες επιπτώσεις στις αγορές εργασίας στις περισσότερες χώρες.

Τα πιο ισχυρά έθνη στον κόσμο — Οι “Μεγάλες Δυνάμεις” — είναι εκείνες που ελέγχουν το μεγαλύτερο μέρος της παγκόσμιας παραγωγής της τεχνολογίας κατασκευής. Δηλαδή, δεν αρκεί απλώς να έχετε εργοστάσια και να παράγετε περισσότερα αγαθά, πρέπει να ξέρετε πώς να φτιάξετε τα μηχανήματα που κάνουν τα αγαθά. Το κλειδί για την εξουσία, έπειτα, είναι να κάνει τα “μέσα παραγωγής.” Η αύξηση της παραγωγής μηχανημάτων κατασκευής, και οι τεχνολογικές βελτιώσεις σε αυτά τα μηχανήματα, είναι οι κύριοι οδηγοί της οικονομικής ανάπτυξης

Σύμφωνα με τον ΠΟΕ, το 80% του παγκόσμιου εμπορίου μεταξύ των Περιφερειών είναι εμπόριο προϊόντων — δηλαδή, μόνο το 20% του παγκόσμιου εμπορίου αφορά υπηρεσίες. Επιπλέον οι υπηρεσίες είναι ως επί το πλείστον η πράξη της χρήσης μεταποιημένων προϊόντων. Το λιανικό εμπόριο και το χονδρικό εμπόριο, είναι η πράξη αγοράς και πώλησης μεταποιημένων προϊόντων. Το ίδιο ισχύει και για την ακίνητη περιουσία,  που είναι η πράξη αγοράς και πώλησης ενός “πραγματικού” ή φυσικού περιουσιακού στοιχείου, ενός κτιρίου. Ακόμη και η υγεία, είναι η πράξη χρήσης ιατρικού εξοπλισμού και ναρκωτικών . 

Οι περισσότερες θέσεις εργασίας, άμεσα ή έμμεσα, εξαρτώνται από τη μεταποίηση — και η αναβίωση του τομέα θα μπορούσε να προσφέρει χιλιάδες νέες θέσεις εργασίας, εξαλείφοντας σε μεγάλο βαθμό τις αρνητικές συνέπειες της μακροχρόνιας κρίσης στη χώρα μας. 

Για όλους τους παραπάνω λόγους η κυβέρνηση έχει την δυνατότητα να σχεδιάσει και να χρηματοδοτήσει  -μέσα από το πακέτο των 70 δις ευρώ τα επόμενα 10 χρόνια –  την  ανοικοδόμηση του μεταποιητικού τομέα . Ήρθε η ώρα η Ελλάδα  να ξυπνήσει  πριν είναι πολύ αργά και να ανοικοδομήσει τα θεμέλια μιας ισχυρής, ευημερούσας, μεσαίας τάξης οικονομία.

error: Content is protected !!