Οι ηλικιωμένοι στις σύγχρονες αστικές κοινωνίες

60244475 2328549297428730 8613621667349921792 o 1 1024x796 2
stergiou
fotou
728x110 3

Γράφει ο Ευθύμιος Ζιγγιρίδης BEng MSc AMIEE MILT, Μέλος ΔΣ Γηροκομείου Βόλου

728X100 3

Η Παγκόσμια Ημέρα των Ηλικιωμένων, γνωστή και ως «Παγκόσμια Ημέρα για την Τρίτη Ηλικία» εορτάζεται κάθε χρόνο την 1η Οκτωβρίου. Υιοθετήθηκε από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ το 1990, για να αποτίσει τον οφειλόμενο φόρο τιμής στους ηλικιωμένους, αλλά και να επισημάνει τα προβλήματα, που αντιμετωπίζουν.

Σήμερα  760 εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως είναι άνω των 60 ετών. μέχρι το 2050, ο αριθμός αυτός θα έχει αυξηθεί σε δύο δισεκατομμύρια. Οι ηλικιωμένοι ξεπερνούν ήδη τα μικρά παιδιά (ηλικίας 0-4 ετών) και, σε παγκόσμιο επίπεδο, θα ξεπεράσουν τα παιδιά κάτω των 15 ετών έως το 2050. Σύμφωνα με την τελευταία δημοσίευση της Eurostat τον Ιούνιο 2016, η δημογραφική γήρανση της Ευρώπης θα είναι ένα από τα σημαντικότερα θέματα που θα απασχολήσουν την ΕΕ, ενώ η αύξηση του πληθυσμού των ηλικιωμένων έχει απασχολήσει και την ΕΚΤ. Ο πληθυσμός της ΕΕ το 2015 ήταν 508,5 εκατομμύρια με τους άνω των 65 ετών να αντιπροσωπεύουν το 20% του πληθυσμού, με το μεγαλύτερο ποσοστό να το κατέχουν η Ιταλία 21,7%, η Γερμανία 21% και η Ελλάδα 20,9%, με την τελευταία να αυξάνει ακόμα περισσότερο τα ποσοστά της.

Οι άνθρωποι της τρίτης ηλικίας αντιμετωπίζουν πολλές προκλήσεις.  Η απώλεια της «ανεξαρτησίας», η μειωμένη φυσική ικανότητα και οι διακρίσεις λόγω ηλικίας. Επειδή οι ηλικιωμένοι συνήθως δεν κατέχουν πλέον θέσεις εργασίας, τα οικονομικά μπορούν να αποτελέσουν πρόκληση και λόγω πολιτιστικών παρερμηνειών, οι ηλικιωμένοι μπορούν να είναι στόχοι γελοιοποίησης και στερεοτύπων,  Ο όρος γήρανση αναφέρεται στη διαδικασία γήρανσης, συμπεριλαμβανομένων των βιολογικών, συναισθηματικών, πνευματικών, κοινωνικών και πνευματικών αλλαγών. Σε πολλά σύγχρονα έθνη, η εκβιομηχάνιση συνέβαλε στη μειωμένη κοινωνική θέση των ηλικιωμένων. Σήμερα πλούτος, εξουσία, και το κύρος  κατέχονται από εκείνους σε νεότερες ηλικιακές ομάδες. Η μέση ηλικία των στελεχών επιχειρήσεων ήταν πενήντα εννέα ετών το 1980. Το 2008, η μέση ηλικία είχε μειωθεί σε πενήντα τέσσερα χρόνια  Ορισμένα παλαιότερα μέλη του εργατικού δυναμικού αισθάνθηκαν απειλούμενα από αυτή την τάση και ανησυχούσαν ότι οι νεότεροι εργαζόμενοι σε θέσεις υψηλότερου επιπέδου θα τους απομακρύνουν από την αγορά εργασίας. Οι γρήγορες εξελίξεις στην τεχνολογία και τα μέσα ενημέρωσης έχουν απαιτήσει νέα σύνολα δεξιοτήτων που τα παλαιότερα μέλη του εργατικού δυναμικού είναι λιγότερο πιθανό να έχουν. Παλαιότερα στις αγροτικές κοινωνίες, ένα παντρεμένο ζευγάρι νοιαζόταν για τους γηράσκοντες γονείς τους. Τα παλαιότερα μέλη της οικογένειας συνέβαλαν στο νοικοκυριό κάνοντας δουλειές, μαγειρεύοντας και βοηθώντας με τη φροντίδα των παιδιών. Καθώς οι οικονομίες μετατοπίστηκαν από αγροτικές σε βιομηχανικές, οι νεότερες γενιές μετακόμισαν στις πόλεις για να εργαστούν σε εργοστάσια. Οι ηλικιωμένοι άρχισαν να θεωρούνται ακριβό βάρος. Δεν είχαν τη δύναμη και την αντοχή να εργάζονται έξω από το σπίτι. 

Συχνό φαινόμενο στις σύγχρονες κοινωνίες είναι η κακομεταχείριση και η κακοποίηση των ηλικιωμένων κάτι το οποίο αποτελεί είναι ένα σημαντικό κοινωνικό πρόβλημα. Όπως αναμενόταν, με τη βιολογία της γήρανσης, οι ηλικιωμένοι μερικές φορές γίνονται σωματικά αδύναμοι. Αυτή η αδυναμία τους καθιστά εξαρτώμενους από άλλους για φροντίδα-μερικές φορές για μικρές ανάγκες όπως οικιακές εργασίες και μερικές φορές για βοήθεια με βασικές λειτουργίες όπως φαγητό και τουαλέτα. Σε αντίθεση με ένα παιδί, το οποίο επίσης εξαρτάται από ένα άλλο για φροντίδα, ένας γέροντας είναι ένας ενήλικας με μια ζωή εμπειρίας, γνώσης και απόψεων — ένα πιο πλήρως ανεπτυγμένο άτομο. Αυτό καθιστά την κατάσταση παροχής φροντίδας πιο περίπλοκη.  Η κακή μεταχείριση και η κατάχρηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των ηλικιωμένων οδηγεί στον αποκλεισμό, τη φτώχεια και τις διακρίσεις τους. Ωστόσο, οι ηλικιωμένοι συμβάλλουν σημαντικά σε κάθε κοινωνία μέσω της εμπειρίας και της σοφίας τους. Η καλύτερη προστασία των δικαιωμάτων των ηλικιωμένων θα επιτρέψει στις κοινωνίες να αξιοποιήσουν καλύτερα τις δυνατότητες που αντιπροσωπεύουν οι ηλικιωμένοι. Υπάρχουν σαφείς αποδείξεις, για παράδειγμα, ότι όταν οι ηλικιωμένοι έχουν καλή κοινωνική ασφάλιση, μειώνονται τα ποσοστά φτώχειας και  αποκαθίσταται η αξιοπρέπεια των ηλικιωμένων.

Ο καθένας από εμάς οφείλει να στέκεται δίπλα στους ανθρώπους της τρίτης ηλικίας εξάλλου  υπάρχουν δεκάδες λόγοι γιατί πρέπει να σεβόμαστε και να στηρίζουμε αυτούς τους συνανθρώπους μας. Η εμπειρία τους και η σοφία τους μπορεί να γίνει οδηγός της δικής μας ζωής. Έχουν περάσει πράγματα που δεν μπορούμε  να φανταστούμε. Καθ ‘ όλη τη διάρκεια των ετών, έχουν ξεπεράσει τις πολλές καταιγίδες της ζωής και μέσα από αυτό μπορούμε οι νεώτεροι να πάρουμε  πολύτιμα μαθήματα ζωής.  Η αγάπη τους είναι χωρίς όρους και προυποθέσεις αφού το μόνο που ζητούν από την στενή ή την ευρύτερη  οικογένεια ακόμη και από την κοινωνία είναι σεβασμός. Οφείλουμε να τους κάνουμε να αισθανθούν ότι ανήκουν κάπου ότι χρειάζονται στην κοινωνία μας και ότι πρέπει να ενεργοποιηθούν για να συνεχίζουν να συμβάλουν στην βελτίωση των θεσμών και αξιών μιας σύγχρονης κοινωνίας.

Όσοι είμαστε τυχεροί θα εισέλθουμε κάποια στιγμή  στην Τρίτη Άνοιξη της ζωής μας.  Ότι δώσαμε στους ηλικιωμένους μας αυτό θα λάβουμε όταν θα είμαστε εμείς ηλικιωμένοι. Όσο βοηθήσαμε να δημιουργηθεί φιλικό περιβάλλον στις σύγχρονες κοινωνίες για μία αξιοπρεπή διαβίωση τους παππούδων μας και των γιαγιάδων μας, αυτό θα το απολαύσουμε στο τέλος της επίγειας πορείας μας. Ας νοιαστούμε λοιπόν, έχουμε να κερδίσουμε πολλά.

error: Content is protected !!