Οι επιπτώσεις του COVID 19 στην ελληνική οικονομία

58631055 409122936542098 4103724406742712320 n
stergiou
fotou
728x110 3

Μεταξύ των χωρών της ΕΕ που επλήγησαν από την παγκόσμια οικονομική κρίση του 2007-8, η Ελλάδα παρουσίασε τη χειρότερη παρακμή και τη μεγαλύτερη ανάγκη για διεθνή υποστήριξη. Μεταξύ 2008 και 2016, η Ελλάδα έχασε περισσότερο από το ένα τέταρτο του ΑΕΠ της. Έπρεπε επίσης να βασιστεί σε ορισμένα προγράμματα οικονομικής βοήθειας που παρέχονται σε διάφορες μορφές από την ΕΕ, την ΕΚΤ και το ΔΝΤ. Μόνο οι τρεις επίσημες φορολογικές εγγυήσεις μεταξύ 2010 και 2015 ανήλθαν σε περίπου 290 δισεκατομμύρια ευρώ. Αν και η αύξηση του ΑΕΠ κατάφερε να ανακάμψει το 2017, η ανάκαμψη ήταν εύθραυστη (κυρίως λόγω των καθαρών εξαγωγών και της ιδιωτικής κατανάλωσης) ακόμη και πριν από την έκρηξη της νέας οικονομικής κρίσης που προκλήθηκε από την πανδημία covid-19 στις αρχές του 2020. Στο τέλος του 2019, οι ιδιωτικές επενδύσεις παρέμειναν μόνο στο 11% του ΑΕΠ, το δημόσιο χρέος ήταν περίπου 175% του ΑΕΠ, Οι εξωτερικές υποχρεώσεις ήταν περίπου 140% του ΑΕΠ με το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών να βρίσκεται σε έλλειμμα, η ανεργία ήταν περίπου 17%.  και, ίσως το πιο σημαντικό, η Ελλάδα σημείωσε κακή βαθμολογία σε θεσμική ποιότητα έναντι άλλων χωρών της ΕΕ και του ΟΟΣΑ. Εξάλλου, ως μέρος των διαφόρων προγραμμάτων διάσωσης, περίπου το 70% του ελληνικού δημόσιου χρέους ανήκει σε δημόσιους οργανισμούς της ΕΕ και της ΕΚΤ.

728X100 3

Αυτή ήταν η κατάσταση το τέλος του 2019 για την Ελληνική οικονομία. Παρουσιαζόταν μία εύθραυστη ανάκαμψη ωστόσο τους πρώτους μήνες του 2020 η εμφάνιση της παγκόσμιας υγειονομικής κρίσης δημιούργησε προβλήματα στην εύθραυστη αναπτυξιακή πορεία της Ελληνικής οικονομίας. Το πρώτο κλείδωμα του κοροναϊού προκάλεσε σημαντική ζημιά στην οικονομία όλη την άνοιξη και η Ελλάδα αντιμετωπίζει τώρα με το δεύτερο κλείδωμα μια ακόμη πιο απότομη ύφεση. Με το ΑΕΠ της να προβλέπεται να μειωθεί φέτος κατά 10% με 13%. Επίσης σύμφωνα με στοιχεία του ΙΟΒΕ εάν συνεχιστεί η υγειονομική κρίση η ανεργία θα αυξηθεί περαιτέρω και ταχύτερα το 2021 στο 19,5-20,5%. 

Ένας από τους πιο χτυπημένους τομείς στην Ελλάδα ήταν ο τουρισμός , ο οποίος είναι επίσης ο κορυφαίος δημιουργός θέσεων εργασίας και κινητήριος μοχλός της οικονομίας. Ο τομέας βρίσκεται σε ελεύθερη πτώση με την πτώση του κύκλου εργασιών να φτάνει το 64,6% το πρώτο εξάμηνο, επηρεάζοντας το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, που πλησιάζει το έλλειμμα 7,9 δισεκατομμυρίων ευρώ τους πρώτους οκτώ μήνες . 

Οι ελληνικές εξαγωγές μειώθηκαν κατά 32,7% τον περασμένο Μάιο, επηρεασμένες από τον αντίκτυπο της πανδημίας κοροναϊού. Η ένωση Εξαγωγέων δήλωσε ότι το lockdown  σε όλη τν Ευρώπη – που προσελκύει το μεγαλύτερο μέρος των ελληνικών εξαγωγών – έπληξε την εξαγωγική δραστηριότητα στη χώρα. Από την άλλη πλευρά, οι εισαγωγές μειώθηκαν επίσης κατά 39%, οδηγώντας σε συρρίκνωση του εμπορικού ελλείμματος κατά 47,7%

Ο προϋπολογισμός 2020 προέβλεπε συνολικά έσοδα από ιδιωτικοποιήσεις ύψους € 2,4 δισ. το 2020. Ωστόσο, η πανδημία COVID-19 και τα επακόλουθα κλειδώματα, έχουν προκαλέσει σημαντικές καθυστερήσεις στο πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων που επηρεάζουν, μεταξύ άλλων, έργα όπως η πώληση της ΔΕΠΑ Εμπορικής, ΔΕΠΑ, Υποδομές και ο Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών. Ως αποτέλεσμα, τα αναμενόμενα έσοδα ιδιωτικοποιήσεων για Το 2020 θα είναι σημαντικά χαμηλότερο από τα προβλεπόμενα €2,4 δισ. και ενδεχομένως πιο κοντά στα €370 εκατ., τα οποία περιλαμβάνει την πρώτη εκταμίευση της παραχώρησης του Ελληνικού και τα έσοδα από την πώληση του Μαρίνα Αλίμου

Παρά το αρχικό πρόγραμμα για την οικονομία από την κυβέρνηση, η χρονική έκταση της πανδημίας και τα προβλήματα με τους γείτονες εξ’ ανατολής είτε έχει να κάνει με την διεκδίκηση τους περιοχών που ανήκουν στην Ελλάδα, είτε έχει να κάνει με την χρήση του προσφυγικού ως υβριδικό όπλο, ανάγκασαν την κυβέρνηση να καθυστερήσει πολλές από τις μεταρρυθμίσεις και τις επενδυτικές δραστηριότητες τις οποίες είχε σχεδιάσει.

Στις 21 Ιουλίου 2020, οι ηγέτες των 27 κρατών μελών της ΕΕ συμφώνησαν σε ένα ολοκληρωμένο πακέτο 1.824,3 δισεκατομμυρίων ευρώ. Το ποσό συνδυάζει το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο (ΠΔΠ) και μια εξαιρετική προσπάθεια ανάκαμψης, ΕΕ νέας γενιάς (NGEU). Η απόφαση για το NGEU, ιδίως, είναι ιστορική, καθώς θα είναι η πρώτη φορά που η ΕΕ θα δανειστεί από τις κεφαλαιαγορές για να χρηματοδοτήσει τις δαπάνες. Αν και υπάρχουν σημαντικές τροποποιήσεις σε σύγκριση με την αρχική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής – επειδή το ποσό των επιχορηγήσεων έχει μειωθεί και το ποσό των δανείων αυξήθηκε – η ΕΕ παρέμεινε ενωμένη σε δύσκολους καιρούς. Αυτό είναι προς το συμφέρον της Ελλάδας, επειδή η χώρα βασίζεται στην ευρωπαϊκή υποστήριξη για τον μετριασμό των οικονομικών επιπτώσεων της πανδημίας. 

Το εθνικό Σχέδιο της Ελλάδος για τα επόμενα 7 έτη όπου θα έχει να διαχειριστεί 72 δις ευρώ από την ΕΕ πρέπει να επικεντρωθεί σε έξι κύριους πυλώνες: περιφερειακή ανάπτυξη, ψηφιακός μετασχηματισμός, πράσινη ανάπτυξη, ενίσχυση των υποδομών, απασχόληση με κοινωνική συνοχή και έξυπνη επιχειρηματικότητα όσον αφορά την καινοτομία στην παραγωγή.

Κοιτώντας προς το μέλλον, αυτό που είναι κρίσιμο για την Ελλάδα είναι να επωφεληθεί από τις πρόσφατες ευρωπαϊκές αποφάσεις και να αποφύγει την κακοδιοίκηση των προηγούμενων δεκαετιών. Με αυτόν τον τρόπο η Ελλάδα θα μπορεί να δημιουργήσει στέρεες βάσεις για την συνέχιση των μεταρρυθμίσεων και την αναπτυξιακή της πορεία.  

Ευθύμιος Ζιγγιρίδης BEng MSc AMIEE MILT

Σύμβουλος Στρατηγικών Επενδύσεων

error: Content is protected !!