Γράφει ο Γιώργος Σύρος
Η Ιστορία λένε κάνει κύκλους. Το υιοθετώ εν μέρει. Η άποψη αυτή ίσως αποτελεί μια … πρόχειρη μεν, εύστοχη δε σύνοψη της φιλοσοφικής θεάσεως της κυκλικής πορείας της Ιστορίας.
Ήταν απόγευμα Κυριακής 13 Απριλίου του 2003. ‘Ημουν 15 ετών, μαθητής της Γ΄ Γυμνασίου του 9ου Γυμνασίου Βόλου. Επιστρέφαμε από εκπαιδευτική εκδρομή στο Άγιο Όρος. Είχαμε έναν εξαίρετο καθηγητή θεολογίας, ο οποίος συνόδευσε εμάς τους άρρενες μαθητές στην εκπαιδευτική αυτή εξόρμηση στην ιερή χερσόνησο του Άθω. Μετά από τρεις ημέρες παραμονής σε Μονές, πήραμε τον δρόμο της επιστροφής προς τον Βόλο.
Κατεβαίναμε, λοιπόν, την κοιλάδα των Τεμπών. Ακόμη τότε δεν ήταν έτοιμη η Εθνική Οδός, οπότε και το λεωφορείο ακολούθησε τον τότε δρόμο καθόδου, διασχίζοντας την διαβόητη κοιλάδα. Ξαφνικά το λεωφορείο μας σταματά. Μας ενημερώνουν ότι μετά την στροφή συνέβη ατύχημα, οπότε και έπρεπε να περιμένουμε σταματημένοι στο δρόμο, ανάμεσα στους ορεινούς επιβλητικούς όγκους που υψώνονταν δεξιά και αριστερά μας. Ήταν λίγο πριν τις 20.00’.
«Το ατύχημα αφορά λεωφορείο με μαθητές», μας ενημέρωσαν. Παγώσαμε! Μόνο μια στροφή μας χώριζε από το μακάβριο εκείνο σημείο του ατυχήματος που θύματα ήταν μακεδόνες συμμαθητές μας. Ωστόσο στο λεωφορείο επικράτησε ψυχραιμία. Ίσως αυτό οφειλόταν και στο νεαρό της ηλικίας μας. 15 ετών μαθητές δεν είχαμε συνειδητοποιήσει τι ακριβώς συνέβη. Φυσικά τα κινητά μας τηλέφωνα, που τότε είχαμε αρχίσει δειλά – δειλά να κουβαλούμε μαζί μας στο σχολείο και φυσικά στις εξορμήσεις μας, είχαν πάρει φωτιά! «Είστε καλά;» η πρώτες λέξεις των γονέων όταν σηκώναμε το ακουστικό και εμείς με καθησυχαστικό θράσος και χαρά τους προλαβαίναμε, απαντώντας «ναι όλοι καλά, δεν είμαστε εμείς».
«Δεν είμαστε εμείς.» Πόσο ανακουφιστικό, μα συνάμα τραγικό! Ήταν αυτή η «περίεργη» έως και ανώριμη ανακούφιση που νιώθαμε εμείς ως νεαροί, έτοιμοι να κατακτήσουμε τον κόσμο, άτρωτοι και αλαζόνες, ότι «…ευτυχώς δεν συνέβη σε εμάς». Ήταν και είναι η αυθόρμητη και παρορμητική αντίδραση των παιδιών, της παιδικής ψυχής που δεν σταματά να κάνει όνειρα και σχέδια. Ήταν όμως και η ανακούφιση των γονέων μας, που όπως και κάθε γονέας αγωνιά για το δικό του παιδί, έτσι και αυτοί ηρέμησαν όταν κατάλαβαν ότι ο εφιάλτης που τους χτύπησε την πόρτα, τελικώς δεν την άνοιξε. Ούτε που θυμάμαι για πόσες ώρες ήμασταν ακινητοποιημένοι. Σίγουρα πολλές. Κάναμε σκέψεις άσχημες, συνέχεια γύριζε στο μυαλό μας ότι μπορεί να υπάρχουν νεκροί μαθητές, παιδιά…
Την επόμενη ημέρα μάθαμε όλο το σκηνικό της φρίκης. Το μοιραίο λεωφορείο κατευθυνόταν προς το Μακροχώρι Ημαθίας από την Αθήνα, ενώ εμείς, όπως προείπα, στον Βόλο από την Χαλκιδική. Αυτοί ανέβαιναν, εμείς κατεβαίναμε. Μας χώριζε μια στροφή. Μόνο. Αν δεν συνέβαινε το ατύχημα τα λεωφορεία μας θα συναντιόνταν από τις απέναντι λωρίδες.
21 μαθητές και μαθήτριες από τους 49 επιβαίνοντες συνολικώς (μαθητές και καθηγητές) χάνουν ακαριαία την ζωή τους. Γρήγορα, απρόσμενα, ψυχρά. Η αιτία; Και αυτή ασύλληπτη! Σενάριο ταινίας επιστημονικής φαντασίας. Οι περιστάσεις – συμπτώσεις κλείδωσαν με τρομακτική μαθηματική και σατανική ακρίβεια: Στο αντίθετο ρεύμα, στο δικό μας δηλαδή, προπορευόταν φορτηγό όχημα το οποίο μετέφερε «νοβοπάν». Λόγω απώλειας του ελέγχου του οχήματος από τον οδηγό, το φορτηγό συγκρούεται πλαγιομετωπικά με το λεωφορείο. Οι σανίδες καθίστανται «λεπίδες» και κόβουν το μοιραίο λεωφορείο στα δύο. Επικρατεί χάος.
Είναι, πράγματι, αδιανόητο και ασύλληπτο για τον ανθρώπινο εγκέφαλο σε τι χρόνο χάνεται η ανθρώπινη ζωή. Ο ανθρώπινους νους προβάλλοντας ασυνειδήτως άμυνα έχει την τάση να θέλει να αποφεύγει να εμπεδώσει το εύρος τέτοιας μαζικής και μακάβριας απώλειας, ότι παιδιά 20 χρονών με όλη την ζωή μπροστά τους ξαφνικά δεν υπάρχουν. Εντός κλασμάτων δευτερολέπτων… Θέλουμε να προλάβουμε τις εξελίξεις, αλλά δυστυχώς μας προλαβαίνουν αυτές.
20 χρόνια ακριβώς μετά – παρά ενάμιση μήνα για την ακρίβεια – είμαστε στην ίδια τραγωδία θεατές. Όχι ακριβώς στην ίδια, καθώς το μοιραίο αποτέλεσμα είναι συνισταμένη πολλών διαφορετικών μεταξύ τους παραγόντων. Συγκλίνουν όμως σε ένα κοινό σημείο, το οποίο παραμένει σε εξοργιστικό βαθμό κοινό και ίδιο για πολλά έτη: Η παρωχημένη/έωλη αντίληψη και η νοοτροπία του αντι-επαγγελματισμού που επικρατεί σε αυτήν την χώρα. Με το παρόν κείμενο δεν έχω σκοπό να εξαπολύσω κριτική και να αναζητήσω ευθύνες. Άλλωστε δεν είμαι ο αρμόδιος. Σκοπός μου ωστόσο είναι το προφανές: 20 χρόνια μετά δεν έχει αλλάξει ΤΙΠΟΤΕ!
Ελλάδα, 4 Μαρτίου 2023
