Tου ΔΗΜΗΤΡΗ ΜΑΡΕΔΗ
Ως δημοσιογράφος που βρέθηκα στο επίκεντρο της αντιδικίας μου με την κ. Μακρή, αισθάνομαι την ανάγκη να μιλήσω ανοιχτά για όσα συνέβησαν και για τις συνέπειες της πρόσφατης δικαστικής απόφασης στον Βόλο.
Το Τριμελές Πλημμελειοδικείο με καταδίκασε πρωτοδίκως κρίνοντας ότι ζήτησα άγνωστο χρηματικό ποσό από τη βουλευτή Μαγνησίας Ζέττα Μακρή ώστε να σταματήσουν τα «αρνητικά δημοσιεύματα» που, κατά την κρίση του δικαστηρίου, δημοσιεύονταν εις βάρος της.
Η απόφαση αυτή δεν με βρίσκει σύμφωνο και ήδη έχω ασκήσει έφεση, καθώς θεωρώ ότι η υπόθεση αφορά πολύ περισσότερα από τη δική μου μοίρα.
Στην αγόρευσή της, η εισαγγελέας αναφέρθηκε σε δημοσιεύματα της ιστοσελίδας μου που, όπως είπε, «δημιουργούσαν κλίμα» και είχαν «αρνητική χροιά» παρότι δεν περιείχαν συγκεκριμένες κατηγορίες. Ανέφερε ότι κάποια κείμενα είχαν «ειρωνεία και χιούμορ», ενώ διαχώρισε την «καλή» από την «κακή» δημοσιογραφία, υποστηρίζοντας πως κουτσομπολιό και κακοήθειες δεν έχουν θέση στον Τύπο.
Αισθάνομαι ότι αυτή η οπτική παρερμηνεύει τον ρόλο της κριτικής και της σάτιρας στη δημοσιογραφία. Ως επαγγελματίας 25 χρόνια, πιστεύω ότι η τεκμηριωμένη άποψη, ακόμα και η ειρωνεία και το χιούμορ είναι θεμιτές μορφές έκφρασης, όταν δεν συνοδεύονται από ψευδείς ισχυρισμούς.
Θέλω επίσης να επισημάνω ότι, με βάση τον ποινικό κώδικα, η εκβίαση προϋποθέτει απειλή ή πρόκληση βλάβης. Στην περίπτωσή μου δεν υπήρξε καμία απειλή προς την κ. Μακρή – ούτε σωματική ούτε άλλη. Η μόνη «βλάβη» που προβλήθηκε για να στοιχειοθετηθεί η απόπειρα εκβίασης ήταν ότι τα δημοσιεύματά μου, κατά την εισαγγελική κρίση, δεν ήταν κολακευτικά.
Αν η δικαιοσύνη αρχίσει να ταυτίζει τη σκληρή κριτική με «βλάβη», τότε όποιος τολμά να ασκήσει έστω και υπαινικτική κριτική σε πολιτικά πρόσωπα θα μπορεί να διώκεται ποινικά. Από την αρχή έχω υποστηρίξει ότι δεν υπάρχει ούτε ένα δυσφημιστικό δημοσίευμα για την κ. Μακρή στον ιστότοπό μου και ότι τα περισσότερα κείμενα που αναρτήθηκαν ήταν δελτία τύπου και θετικές αναφορές στο έργο της. Για την ιστορία από τότε που η κυρία αυτή “αισθανόταν εκβιαζόμενη” έχουν δημοσιευθεί 170 δελτία τύπου που διαφημίζουν το έργο της, 10 θετικά παραπολιτικά σχόλια για εκείνη και το έργο της και περίπου 10 ουδέτερα παραπολιτικά σχόλια και δελτία τύπου άλλων πολιτικών κομμάτων για εκείνη, τα οποία προσκόμισε στο δικαστήριο ως πειστήρια του φανταστικού εκβιασμού της.
Η αγόρευση της εισαγγελέως, ωστόσο, χρησιμοποίησε την «αρνητική χροιά» ως στοιχείο που ενίσχυε την κατηγορία. Αυτό με ανησυχεί γιατί φοβάμαι ότι δημιουργείται ένα δεδικασμένο σύμφωνα με το οποίο ένας δημοσιογράφος μπορεί να βρεθεί κατηγορούμενος επειδή η κριτική του είναι καυστική ή σατιρική. Στη δική μου περίπτωση ήταν σχεδόν ουδέτερη, αλλά σίγουρα καλόπιστη. Στην ανάρτηση της 17ης Ιουλίου (Facebook) μπορεί κανείς να διαπιστώσει το περιεχόμενο των επίμαχων δημοσιευμάτων.
Αυτό συμβαίνει σε μια χώρα που ήδη βρίσκεται στο χαμηλότερο σκαλί της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσον αφορά την ελευθερία του Τύπου. Παρά την άνοδό μας στην 89η θέση παγκοσμίως το 2025, η Ελλάδα παραμένει ουραγός στην Ευρώπη, με τον οργανισμό Reporters Without Borders να επισημαίνει τη συγκέντρωση ιδιοκτησίας, την πολιτική επιρροή στα μέσα και τη χαμηλή εμπιστοσύνη της κοινωνίας.
Ως άνθρωπος που αγαπά και υπηρετεί τη δημοσιογραφία, βλέπω αυτήν την απόφαση ως ακόμη ένα χτύπημα στην ήδη ευάλωτη ελευθερία έκφρασης. Δεν δικαιολογώ την εκβίαση – η πράξη αυτή είναι απολύτως καταδικαστέα. Και σίγουρα, γνωρίζω ότι δεν την έχω διαπράξει, ούτε που θα σκεφτόμουν να τη διαπράξω ποτέ. Αλλά αισθάνομαι ότι στη δική μου υπόθεση το ενδιαφέρον μετατοπίστηκε από το αν υπήρξε απαίτηση χρημάτων στο αν τα άρθρα είχαν τόνο που δεν άρεσε σε ορισμένους.
Η έφεση που καταθέσαμε δεν αφορά μόνο τη δική μου δικαίωση, αλλά και την υπεράσπιση του δικαιώματος όλων μας να γράφουμε κριτικά, ειρωνικά ή χιουμοριστικά κείμενα χωρίς να φοβόμαστε ότι αυτό θα θεωρηθεί «αρνητική χροιά» και θα χρησιμοποιηθεί ποινικά εναντίον μας. Ως δημοσιογράφος και πολίτης, ζητώ από τη Δικαιοσύνη στον δεύτερο βαθμό να εξετάσει προσεκτικά τα όρια ανάμεσα στην παράνομη συναλλαγή και την ελεύθερη δημοσιογραφική κριτική.
Θέλω να ζούμε σε μια χώρα όπου οι δημοσιογράφοι δεν αυτολογοκρίνονται από φόβο μήπως η ειρωνεία τους παρεξηγηθεί ως εκβιασμός, όπου η Δικαιοσύνη προστατεύει τις δημοκρατικές αξίες και όπου η ελευθερία του Τύπου δεν θυσιάζεται στον βωμό της πολιτικής σκοπιμότητας. Και σε αυτά τα ζητούμενα, η Δικαιοσύνη στάθηκε κατώτερη των περιστάσεων.
