ΤΟΥ Δημήτρη Μαρέδη
Η Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης είναι το καθιερωμένο βήμα των πρωθυπουργών για να παρουσιάζουν το όραμά τους. Φέτος, ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανέβηκε στο βήμα με ένα πακέτο μέτρων που ακούγονται θετικά: ενίσχυση στρατιωτικών, φοροελαφρύνσεις για νέους, μέτρα στήριξης για τρίτεκνους και πολύτεκνους. Όλα αυτά, σωστά και αναγκαία. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο δημογραφικός μαρασμός, η φυγή των νέων στο εξωτερικό και η στήριξη των Ενόπλων Δυνάμεων είναι ζητήματα πρώτης γραμμής.
Το πρόβλημα, όμως, δεν βρίσκεται στο τι ειπώθηκε. Βρίσκεται σε αυτό που δεν ειπώθηκε. Για μια ακόμη φορά, η επιχειρηματικότητα έμεινε έξω από το κάδρο.
Γιατί έχει σημασία αυτό το κενό;
Διότι καμία κοινωνική πολιτική δεν μπορεί να σταθεί αν δεν υπάρχει οικονομική βάση που να την χρηματοδοτεί. Οι στρατιωτικοί, οι νέοι, οι οικογένειες έχουν δικαίωμα στη στήριξη – αλλά το ερώτημα είναι: ποιος παράγει τον πλούτο για να στηριχθούν;
Στην Ελλάδα, αυτός ο ρόλος ανήκει σχεδόν αποκλειστικά στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Είναι αυτές που πληρώνουν φόρους, που απασχολούν εργαζόμενους, που κρατούν ζωντανή την οικονομία σε κάθε γωνιά της χώρας. Και όμως, για αυτούς τους ανθρώπους –τους επαγγελματίες, τους εμπόρους, τους μικρούς βιοτέχνες– δεν ακούσαμε ούτε μία λέξη στη ΔΕΘ.
Η πραγματικότητα που ζει η αγορά
Οι επιχειρήσεις σήμερα βρίσκονται σε περιβάλλον ασφυκτικό:
- Φορολογικοί συντελεστές και ασφαλιστικές εισφορές που ροκανίζουν την κερδοφορία.
- Ενεργειακό κόστος που παραμένει απρόβλεπτο και υψηλό.
- Διαρκείς αλλαγές στη νομοθεσία που αποθαρρύνουν κάθε μακροπρόθεσμο σχεδιασμό.
Η κυβέρνηση μίλησε για επιδόματα, για φοροαπαλλαγές σε μερίδες πολιτών, για στοχευμένες ενισχύσεις. Δεν μίλησε όμως για το πώς θα παραχθεί νέος πλούτος, πώς θα δημιουργηθούν συνθήκες υγιούς ανάπτυξης.
Ο φαύλος κύκλος των επιδομάτων
Όταν το κράτος ανακυκλώνει τα έσοδα που παίρνει από την επιχειρηματικότητα σε επιδόματα, χωρίς να ενισχύει την ίδια την παραγωγή, τότε μπαίνουμε σε έναν φαύλο κύκλο. Βραχυπρόθεσμα φαίνεται ότι «ανακουφίζει» κοινωνικές ομάδες, μακροπρόθεσμα όμως εξαντλεί τον παραγωγικό ιστό και υπονομεύει τη δυνατότητα για πραγματική ανάπτυξη.
Δεν είναι τυχαίο ότι οι χώρες που πέτυχαν εκρηκτική ανάπτυξη τις τελευταίες δεκαετίες –από την Ιρλανδία μέχρι την Πορτογαλία– το έκαναν επενδύοντας σε σταθερό φορολογικό πλαίσιο, σε καινοτομία, σε κίνητρα για τις επιχειρήσεις. Στην Ελλάδα, συνεχίζουμε να αντιμετωπίζουμε την επιχειρηματικότητα σχεδόν σαν ενοχλητικό βάρος.
Το ζητούμενο
Δεν είναι ότι οι κοινωνικές παροχές είναι λάθος. Είναι ότι, χωρίς ισχυρό επιχειρηματικό περιβάλλον, δεν έχουν μέλλον. Αν δεν στηριχθεί ο παραγωγός του πλούτου –η μικρή και μεσαία επιχείρηση– τότε οι εξαγγελίες μοιάζουν με οικοδόμημα χωρίς θεμέλια.
Η κοινωνική πολιτική είναι απαραίτητη. Αλλά η οικονομία χρειάζεται και μια αναπτυξιακή πυξίδα. Χωρίς σχέδιο για την επιχειρηματικότητα, το αφήγημα παραμένει μισό. Και μια οικονομία που στηρίζεται σε μισές αλήθειες, δεν μπορεί να πάει μακριά.
