Ένα νέο, καινοτόμο εργαλείο πρόγνωσης πλημμυρικών φαινομένων τίθεται σε επιχειρησιακή λειτουργία στη Θεσσαλία, αξιοποιώντας τεχνητή νοημοσύνη και δεδομένα πεδίου, με στόχο την έγκαιρη προειδοποίηση και την ενίσχυση της πολιτικής προστασίας.
Το σύστημα αναπτύχθηκε μέσα από τη συνεργασία της Μονάδας ΜΕΤΕΟ του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών και του Τομέα Εσωτερικών Υδάτων του Ελληνικού Κέντρου Θαλασσίων Ερευνών, με την υποστήριξη της Περιφέρειας Θεσσαλίας, και αποτελεί το πρώτο στην Ελλάδα που επιτρέπει σχεδόν σε πραγματικό χρόνο την εκτίμηση της εξέλιξης της στάθμης ποταμών.
Η λειτουργία του βασίζεται σε σύγχρονες μεθόδους τεχνητής νοημοσύνης, οι οποίες έχουν «εκπαιδευτεί» σε δεδομένα πενταετίας από ένα εκτεταμένο δίκτυο μετεωρολογικών και υδρολογικών σταθμών. Μέσω αυτής της διαδικασίας, το σύστημα μπορεί να μετατρέπει άμεσα τα στοιχεία βροχόπτωσης σε αξιόπιστες προβλέψεις για τη στάθμη των υδάτων, ενσωματώνοντας ταυτόχρονα σε πραγματικό χρόνο τις μετρήσεις από ποταμούς και ρέματα.
Η δυνατότητα πρόγνωσης φτάνει έως και τις 12 ώρες μπροστά, προσφέροντας πολύτιμο χρόνο αντίδρασης στις αρμόδιες αρχές για την αποτροπή ή τον περιορισμό των συνεπειών από πλημμυρικά φαινόμενα.
Ενδεικτική της αποτελεσματικότητας του συστήματος είναι η εφαρμογή του κατά την πρόσφατη κακοκαιρία των αρχών Απριλίου 2026 στον Πηνειό ποταμό. Με βάση δεδομένα βροχόπτωσης από το Περτούλι και μετρήσεις στάθμης στη Νομή, το σύστημα κατέγραψε με υψηλή ακρίβεια την απότομη άνοδο του ποταμού – από περίπου 20 εκατοστά την 1η Απριλίου σε περίπου 5 μέτρα την επόμενη ημέρα – παρέχοντας ταυτόχρονα αξιόπιστες προβλέψεις για την εξέλιξη του φαινομένου.
Η συγκεκριμένη τεχνολογική εξέλιξη θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική για τα ελληνικά δεδομένα, καθώς εισάγει για πρώτη φορά σε επιχειρησιακό επίπεδο την τεχνητή νοημοσύνη στην υδρολογική πρόγνωση, συνδέοντας άμεσα τα μετεωρολογικά δεδομένα με την πραγματική συμπεριφορά των ποταμών.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η ακρίβεια του συστήματος θα βελτιώνεται συνεχώς, καθώς θα ενσωματώνονται νέα δεδομένα, ενισχύοντας περαιτέρω την αποτελεσματικότητά του.
Το εγχείρημα αναδεικνύει τη σημασία της συνεργασίας επιστημονικών φορέων και τοπικής αυτοδιοίκησης, με κοινό στόχο την προστασία της ανθρώπινης ζωής και της περιουσίας των πολιτών απέναντι σε ακραία καιρικά φαινόμενα.
