Οι καθυστερήσεις δεν αφορούν μόνο υποθέσεις θανάτων ή ύποπτων περιστατικών. Επηρεάζουν επίσης τροχαία δυστυχήματα, υποθέσεις ναρκωτικών, δηλητηριάσεις αλλά και ιατροδικαστικές έρευνες, όπου τα αποτελέσματα των αναλύσεων αποτελούν καθοριστικά αποδεικτικά στοιχεία. Σε πολλές περιπτώσεις, οι εισαγγελικές αρχές αναμένουν τα εργαστηριακά πορίσματα για να διαπιστωθεί: αν υπήρχε παρουσία ουσιών στον οργανισμό, αν ένας θάνατος συνδέεται με τοξικές ουσίες ή φαρμακευτική αγωγή, αν στοιχειοθετούνται αδικήματα όπως ανθρωποκτονία από αμέλεια ή έκθεση, αλλά και αν υπάρχουν επαρκή επιστημονικά δεδομένα για την άσκηση ποινικής δίωξης. Το πρόβλημα αποδίδεται κυρίως: στον τεράστιο όγκο περιστατικών, στην έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού, στις περιορισμένες υποδομές, αλλά και στις χρονοβόρες διαδικασίες ανάλυσης και πιστοποίησης των αποτελεσμάτων.
Για το ζήτημα μίλησε στο ΝΕΟ 103,3 και στους δημοσιογράφους, Μαριαρένα Οικονομοπούλου και Θοδωρή Σταμούλη και ο ιατροδικαστής Γρηγόρης Λέων, επισημαίνοντας πως τα προηγούμενα χρόνια υπήρχε σημαντικό πρόβλημα υποστελέχωσης στις υπηρεσίες. Όπως ανέφερε, την περίοδο 2022-2023 καταγράφηκαν σοβαρές ελλείψεις προσωπικού, ενώ σήμερα ο αριθμός των ιατροδικαστών έχει αυξηθεί. Ωστόσο, όπως εξήγησε, τα εργαστήρια δεν στελεχώνονται μόνο από ιατροδικαστές, αλλά απαιτείται η συνεργασία πολλών διαφορετικών ειδικοτήτων, όπως τοξικολόγων, παθοανατόμων και αναλυτών ουσιών, προκειμένου να προκύψει ένα πλήρες και επιστημονικά τεκμηριωμένο αποτέλεσμα.
Παράλληλα, σημείωσε ότι ο μεγάλος φόρτος εργασίας αποτελεί έναν ακόμη βασικό λόγο των καθυστερήσεων, καθώς στα εργαστήρια απευθύνονται καθημερινά όχι μόνο οι δικαστικές και αστυνομικές αρχές αλλά και πλήθος άλλων υπηρεσιών. Ιδιαίτερα σοβαρό φαίνεται να είναι το πρόβλημα στη Χαλκίδα, όπου – σύμφωνα με τον ίδιο – υπάρχει ανάγκη για επιπλέον ιατροδικαστές, χωρίς όμως να υπάρχει επαρκής ανταπόκριση στις διαθέσιμες θέσεις εργασίας.
Οι πρακτικές του εξωτερικού
Ο κ. Λέων αναφέρθηκε και στις πρακτικές που εφαρμόζονται στο εξωτερικό, επισημαίνοντας πως σε χώρες όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες υπάρχουν εξειδικευμένα τμήματα οδοντιατροδικαστικής και ταυτοποίησης. Όπως εξήγησε, σε αρκετές περιπτώσεις η αναγνώριση μπορεί να γίνει ακόμη και μέσω μιας πανοραμικής ακτινογραφίας ή οδοντιατρικών αρχείων, αρκεί να υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία από τον οδοντίατρο του ατόμου. Η επιστήμη πίσω από τις απαντήσεις Οι βιοχημικές και τοξικολογικές εξετάσεις αποτελούν συχνά το τελευταίο και πιο κρίσιμο κομμάτι ενός παζλ που καλούνται να συνθέσουν οι δικαστικές και ιατροδικαστικές αρχές. Χωρίς αυτά τα επιστημονικά δεδομένα, πολλές υποθέσεις παραμένουν σε εκκρεμότητα, αφήνοντας οικογένειες χωρίς απαντήσεις και τη Δικαιοσύνη χωρίς τα απαραίτητα στοιχεία για να προχωρήσει. Το ζήτημα των καθυστερήσεων έχει προκαλέσει έντονο προβληματισμό σε δικαστικούς και νομικούς κύκλους, καθώς επηρεάζει άμεσα την ταχύτητα απονομής της Δικαιοσύνης και δημιουργεί σοβαρές εκκρεμότητες σε υποθέσεις υψηλού ενδιαφέροντος και κοινωνικής ευαισθησίας.
