Γράφει ο Γιώργος Δεληκώστας — Mentor / L&B Coach
Ο Ηλίας βρίσκεται κάθε Τρίτη απόγευμα στο ίδιο στάδιο. Φοράει ένα παλιό αντιανεμικό, κρατά ένα χρονόμετρο που έχει δει πολλά χρόνια προπονήσεων, και στέκεται συνήθως λίγο πιο πίσω από τους νεαρούς δρομείς. Δεν φωνάζει πολύ. Παρατηρεί. Τον τρόπο που πατούν, το πότε σφίγγουν τους ώμους, τη στιγμή που κάποιος θέλει να πιέσει λίγο παραπάνω μόνο και μόνο για να δείξει ότι αντέχει.
Κάποτε ήταν κι εκείνος έτσι. Αθλητής στίβου μέχρι τα τριάντα τρία του, με χρόνια προπονήσεων στα πόδια και αρκετούς τραυματισμούς που τότε νόμιζε πως ήταν απλώς μέρος της διαδρομής. Σήμερα, στα πενήντα δύο, εκπαιδεύει νέους δρομείς. Τους μαθαίνει τεχνική, αναπνοή, ρυθμό. Αλλά τα πιο χρήσιμα πράγματα που τους δίνει δεν βρίσκονται σε κανένα βιβλίο αθλητισμού.
«Μερικές φορές τους σταματάω πριν σταματήσει το σώμα τους», λέει. «Γιατί ξέρω πώς είναι να το παρακούς.» Δεν το λέει σαν θεωρία. Το λέει σαν άνθρωπος που έμαθε με κόστος ότι το σώμα μιλά πριν φωνάξει. Κι αυτό είναι από τα μαθήματα που πήρε μαζί του από την παλιά του ζωή: ότι κάποιες φορές η επιμονή χρειάζεται και λίγη ακρόαση.
Η Κατερίνα, σαράντα έξι χρονών, εκπαιδευτικός, έκανε φέτος κάτι απλό. Κάθε Παρασκευή, πριν φύγει από το σχολείο, καθόταν για λίγο στην άδεια αίθουσα και έγραφε σε ένα μικρό τετράδιο μία φράση. Όχι τι ύλη κάλυψε. Όχι τι εκκρεμότητες είχε. Μόνο ένα πράγμα που κατάλαβε εκείνη την εβδομάδα.
Στην αρχή της φαινόταν σχεδόν αστείο. Κάποιες Παρασκευές έγραφε βιαστικά, με την τσάντα ήδη κρεμασμένη στον ώμο. Άλλες φορές έμενε λίγο παραπάνω, ενώ από τον διάδρομο ακούγονταν οι τελευταίες φωνές των παιδιών. Στο τέλος της χρονιάς, άνοιξε το τετράδιο από την αρχή και διάβασε. Δεν βρήκε μεγάλες αποκαλύψεις. Βρήκε μικρές αλήθειες που, μέσα στη χρονιά, θα μπορούσαν εύκολα να χαθούν.
Ότι η επιμονή δεν σημαίνει να μην κουράζεσαι. Ότι οι πιο παρόντες μαθητές δεν είναι πάντα οι πιο δυνατοί στα χαρτιά. Ότι όταν εκείνη κουράζεται, δεν χρειάζεται πάντα να τρέξει πιο γρήγορα· χρειάζεται μερικές φορές να σταθεί και να ρωτήσει γιατί. «Αν δεν τα είχα γράψει, θα τα είχα ξεχάσει», λέει. «Και όμως, αυτά ήταν η χρονιά μου.»
Ο Πέτρος, τριάντα τεσσάρων χρονών, άργησε περισσότερο να κοιτάξει πίσω. Είχε ένα startup που δεν πέτυχε. Δεκαοκτώ μήνες δουλειάς, τρεις συνεργάτες, αμέτρητες ώρες σε βιντεοκλήσεις και στο τέλος μια επίσημη λύση, με υπογραφές και σιωπές που κράτησαν περισσότερο από όσο άντεχε. Για μήνες δεν ήθελε να το αγγίξει ούτε στη σκέψη. Το είχε βάλει σε ένα εσωτερικό συρτάρι και το κρατούσε κλειστό.
Έναν χρόνο μετά, άνοιξε έναν φάκελο στον υπολογιστή και άρχισε να γράφει. Όχι για να κατηγορήσει κανέναν. Όχι για να δικαιωθεί. Έγραψε τι δεν λειτούργησε, τι δεν είχε δει, τι είχε αγνοήσει επειδή βιαζόταν να πιστέψει ότι όλα θα πάνε καλά. Το αρχείο έγινε δεκαπέντε σελίδες. Δεν ήταν ευχάριστο κείμενο. Ήταν όμως χρήσιμο.
«Το επόμενο project ξεκίνησε από εκεί», είπε. «Δεν ξεκίνησα από μηδέν. Ξεκίνησα από αυτό που ήξερα πλέον.»
Δεν γίνονται όλες οι εμπειρίες οδηγός αμέσως. Συχνά, τη στιγμή που συμβαίνουν, είναι μπερδεμένες, βαριές, άβολες ή πολύ γρήγορες για να τις καταλάβεις. Θέλουν λίγο χρόνο. Θέλουν μια απόσταση. Και ύστερα, κάποια στιγμή, μπορείς να δεις τι από όλα αυτά αξίζει να πάρεις μαζί σου.
Ένας παλιός χάρτης απλωμένος σε ξύλινο τραπέζι. Πάνω του σημειώσεις με μολύβι, διορθωμένες διαδρομές, μικρά σημάδια στην άκρη: εδώ πρόσεχε, εδώ άξιζε, από εδώ μη γυρίσεις βιαστικά. Δεν είναι τέλειος χάρτης. Έχει σβησίματα, λεκέδες, γραμμές που άλλαξαν στην πορεία. Φτιαγμένος από δρόμους που περπάτησες, από στροφές που δεν είχες προβλέψει, από σημεία όπου έμαθες κάτι που κανείς δεν μπορούσε να σου παραδώσει έτοιμο.
«Η εμπειρία γίνεται σοφία τη στιγμή που αποφασίζεις ποια κομμάτια της παίρνεις μαζί.»
