Ποιος Βολιώτης και ποια Βολιώτισσα δεν έχει περπατήσει πάνω στα περίτεχνα πλακίδια του εργοστασίου Μεφσούτ, που κόσμησαν ‒αλλά και συνεχίζουν να κοσμούν‒ αμέτρητα ιδιωτικά και δημόσια κτίρια, εκκλησίες και μοναστήρια; Ποιος και ποια, διασχίζοντας την κεντρική οδό Πολυμέρη, δεν κοντοστέκεται μπροστά στο «κουφάρι» του εμβληματικού εργοστασίου, αφήνοντας το βλέμμα του να ταξιδέψει στο δυναμικό παραγωγικό παρελθόν της πόλης;
Τη συναρπαστική διαδρομή αυτού του εργοστασίου, που αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της βιομηχανικής ταυτότητας του Βόλου, έρχεται να φωτίσει η αρχιτέκτων και τοπογράφος μηχανικός Θάλεια Μακρή-Σκοτινιώτη. Με πολύ μεράκι, ανεξάντλητη υπομονή και ερευνητικό πάθος, η συγγραφέας συγκέντρωσε έναν πολύτιμο πλούτο πληροφοριών για το εργοστάσιο, τους ανθρώπους του και τα εντυπωσιακά σχέδια των δαπέδων. Αναπαρέστησε ψηφιακά μεγάλο μέρος των σχεδίων, εξασφάλισε σπάνια φωτογραφικά τεκμήρια, αναζήτησε καλλιτεχνικές επιρροές μέχρι και στο μακρινό Βιετνάμ, επιμελήθηκε υποδειγματικά το υλικό της έρευνας, αλλά και υπέγραψε η ίδια τη σελιδοποίηση του βιβλίου και τον σχεδιασμό του εξωφύλλου, αποτυπώνοντας υψηλή αισθητική στο αποτέλεσμα. Το βιβλίο της, με τον ευρηματικό τίτλο «Η ΤΕΧΝΗ ΠΟΥ ΠΑΤΟΥΣΑΜΕ / Μεφσούτ εν Βόλω, εργοστάσιο μωσαϊκών πλακών και τεχνητών μωσαϊκών μαρμάρων», το οποίο μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις «ΗΒΗ», προσφέρει μια νέα ματιά και εμπλουτίζει τη βιβλιογραφία γύρω από τη βιομηχανική ιστορία της πόλης.
Όπως τονίζεται στο οπισθόφυλλο, σε μια εποχή που ο Βόλος μεταμορφώνεται από μικρό λιμάνι σε δυναμικό εμποροβιομηχανικό κέντρο, ένα εργοστάσιο τσιμεντοπλακιδίων αφήνει το αποτύπωμά του όχι μόνο στα δάπεδα των σπιτιών, αλλά και στη συλλογική μνήμη της πόλης. Από το 1914 έως το 1974, μέσα από πολέμους, διχασμούς, προσφυγιά, ανοδική και πτωτική πορεία, το εργοστάσιο αυτό αποτελεί ένα ζωντανό κύτταρο παραγωγικής λειτουργίας,
καινοτόμων ιδεών και καθημερινών ανθρώπινων ιστοριών. Το βιβλίο δεν αφηγείται απλώς την πορεία μιας επιχείρησης. Πρωτίστως φωτίζει την αισθητική και την τεχνογνωσία των φημισμένων τσιμεντοπλακιδίων και αναδεικνύει την πολύτιμη αξία της βιομηχανικής κληρονομιάς του Βόλου. Πρόκειται για ένα ταξίδι στον χρόνο, όπου η ιστορία, η καλαισθησία και η ανθρώπινη μνήμη συναντιούνται πάνω σε πολύχρωμα γεωμετρικά μοτίβα που ακόμη αντέχουν.
Το πόνημα της Θάλειας Μακρή – Σκοτινιώτη απευθύνεται σε κάθε αναγνώστη και σε κάθε αναγνώστρια που ενδιαφέρεται για τα ίχνη του βιομηχανικού μας πολιτισμού και για τα ιστορικά τεκμήρια του Βόλου. Σημαντικό ερέθισμα για τη συγγραφέα αποτέλεσε το διεισδυτικό, γεμάτο ευαισθησία, κείμενο του καθηγητή Κώστα Μανωλίδη, με τίτλο «Η παραλία που θυμάται το σεισμό», που γράφτηκε το 2010. Διαβάζοντάς το, οι εικόνες και οι λέξεις ενώθηκαν και οι αναμνήσεις από «την τέχνη που πατούσαμε» συνδέθηκαν και επαναπροσδιορίστηκαν.
Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις βολιώτικες εκδόσεις ΗΒΗ – βιβλιοπωλείο ΗΛΙΟΣ
(Π. Μελά 25β – Ερμού, Βόλος – www.hbhbooks.gr)
