Έντονες αντιδράσεις και σοβαρά ερωτήματα έχει προκαλέσει στην Τοπική Αυτοδιοίκηση η Εγκύκλιος 10 του Υπουργείου Εσωτερικών, η οποία ερμηνεύει τις διατάξεις του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης και αλλάζει τα δεδομένα για τη συμμετοχή δημοσίων υπαλλήλων στις θέσεις των άμισθων αντιδημάρχων.
Η εγκύκλιος προβλέπει ότι οι δημόσιοι υπάλληλοι, οι γιατροί του ΕΣΥ, τα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων, οι ένστολοι, τα μέλη ΔΕΠ και οι υπόλοιπες κατηγορίες που υπάγονται στο άρθρο 294 του νέου Κώδικα τίθενται αυτοδίκαια σε αναστολή άσκησης των υπηρεσιακών τους καθηκόντων όταν αναλαμβάνουν καθήκοντα δημάρχου ή αντιδημάρχου. Παράλληλα, εισάγει τη θέση ότι τα συγκεκριμένα πρόσωπα δεν μπορούν να οριστούν άμισθοι αντιδήμαρχοι.
Η συγκεκριμένη ερμηνεία έχει προκαλέσει αναστάτωση σε δεκάδες δήμους της χώρας, καθώς σήμερα υπηρετούν αρκετοί άμισθοι αντιδήμαρχοι που είναι δημόσιοι υπάλληλοι. Εφόσον η εγκύκλιος εφαρμοστεί όπως διατυπώνεται, αρκετές δημοτικές αρχές θα υποχρεωθούν να αναμορφώσουν το σχήμα των αντιδημαρχιών τους.
Προβληματισμός και στον Βόλο
Το θέμα έχει ήδη φτάσει και στον Δήμο Βόλου, όπου πραγματοποιήθηκε έκτακτη σύσκεψη προκειμένου να αξιολογηθούν οι επιπτώσεις των νέων οδηγιών. Σύμφωνα με πληροφορίες, η εγκύκλιος επηρεάζει τρεις άμισθους αντιδημάρχους που είναι δημόσιοι υπάλληλοι και διαχειρίζονται σημαντικά χαρτοφυλάκια.
Παράλληλα, ζητήθηκε από τη Νομική Υπηρεσία του Δήμου να εξετάσει κατά πόσο η ερμηνεία του Υπουργείου στηρίζεται στις διατάξεις του νέου Κώδικα ή αν υπερβαίνει το περιεχόμενο του νόμου, ώστε να αποφασιστούν οι επόμενες κινήσεις.
Το επίμαχο σημείο
Η βασική ένσταση που διατυπώνουν νομικοί και αυτοδιοικητικοί παράγοντες αφορά το γεγονός ότι η απαγόρευση ορισμού δημοσίων υπαλλήλων ως άμισθων αντιδημάρχων αναφέρεται ρητά μόνο στην εγκύκλιο και όχι στο κείμενο του ίδιου του νόμου.
Συγκεκριμένα:
- το άρθρο 294 του νέου Κώδικα καθορίζει ποιες κατηγορίες αιρετών τίθενται σε αναστολή από τα υπηρεσιακά τους καθήκοντα,
- το άρθρο 295 ρυθμίζει το ζήτημα της αντιμισθίας,
- το άρθρο 110 προβλέπει τη δυνατότητα ορισμού άμισθων αντιδημάρχων.
Ωστόσο, στο κείμενο του Κώδικα δεν υπάρχει διάταξη που να αναφέρει ρητά ότι οι δημόσιοι υπάλληλοι δεν μπορούν να ορίζονται άμισθοι αντιδήμαρχοι.
Αντίθετα, η σχετική απαγόρευση περιλαμβάνεται στην Εγκύκλιο 10 ως ερμηνευτική οδηγία προς τις υπηρεσίες του Υπουργείου Εσωτερικών.
Ανοίγει νομική συζήτηση
Η εξέλιξη αυτή έχει ήδη ανοίξει έναν ευρύτερο νομικό διάλογο γύρω από τα όρια μιας ερμηνευτικής εγκυκλίου.
Νομικοί κύκλοι επισημαίνουν ότι, σύμφωνα με πάγια νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας και του Αρείου Πάγου, οι εγκύκλιοι αποτελούν πράξεις εσωτερικής διοικητικής λειτουργίας και δεν διαθέτουν κανονιστική ισχύ. Κατά συνέπεια, δεν μπορούν να θεσπίζουν νέες υποχρεώσεις ή περιορισμούς που δεν προβλέπονται από τον νόμο.
Το βασικό ερώτημα που τίθεται πλέον είναι αν η επίμαχη εγκύκλιος απλώς αποσαφηνίζει το περιεχόμενο του νέου Κώδικα ή αν εισάγει έναν νέο περιορισμό, ο οποίος δεν προβλέπεται ρητά από τη νομοθεσία.
Δεν αποκλείονται προσφυγές
Το θέμα αναμένεται να απασχολήσει έντονα την Αυτοδιοίκηση το επόμενο διάστημα, καθώς αρκετοί δήμοι εξετάζουν ήδη τις νομικές επιλογές που έχουν στη διάθεσή τους. Δεν αποκλείεται, μάλιστα, η υπόθεση να οδηγηθεί στα διοικητικά δικαστήρια, προκειμένου να κριθεί αν η ερμηνεία του Υπουργείου Εσωτερικών είναι συμβατή με το γράμμα και το πνεύμα του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
