Οι πρώτοι αδειούχοι μπορεί να έχουν φύγει ήδη, όμως φέτος ο προγραμματισμός της καλοκαιρινής άδειας κρύβει σημαντικές αλλαγές που εφαρμόζονται για πρώτη φορά.
Το νέο νομοθετικό πλαίσιο του υπουργείου Εργασίας φέρνει ριζικές ανατροπές στον τρόπο με τον οποίο οι εργαζόμενοι θα πάρουν τις ημέρες ανάπαυσης, αλλάζοντας τις ισορροπίες ανάμεσα σε εργοδότες και προσωπικό.
Το νέο καθεστώς στο «σπάσιμο» της άδειας
Η σημαντικότερη διαφοροποίηση για το 2026 αφορά τη διαδικασία και τους κανόνες κατάτμησης της ετήσιας κανονικής άδειας. Μέχρι πρότινος, η άδεια μπορούσε να κατανεμηθεί σε έως δύο περιόδους, με αυστηρές προϋποθέσεις για τη διάρκειά τους.
Πλέον, η άδεια μπορεί να χορηγηθεί σε έως και τέσσερις διαφορετικές χρονικές περιόδους μέσα στο ίδιο έτος.
Έτσι, εργαζόμενος που δικαιούται 20 ημέρες άδειας μπορεί να λάβει δέκα ημέρες τον Αύγουστο, πέντε ημέρες το φθινόπωρο και πέντε ημέρες κατά την περίοδο των Χριστουγέννων.
Σημειώνεται ότι φέτος καταργήθηκε η υποχρέωση προαναγγελίας της κανονικής άδειας στο πληροφοριακό σύστημα Εργάνη από την πλευρά του εργοδότη. Η δήλωση πραγματοποιείται μετά τη χορήγηση της άδειας και πρέπει να υποβληθεί εντός του επόμενου μήνα από τη λήψη της.
Η «παγίδα» με το σπάσιμο
Παρά τη δυνατότητα κατάτμησης, η νομοθεσία προβλέπει ελάχιστη διάρκεια συνεχόμενης άδειας για κάθε τμήμα. Ένα τουλάχιστον τμήμα της άδειας πρέπει υποχρεωτικά να είναι συνεχόμενο και να περιλαμβάνει τουλάχιστον πέντε ημέρες για όσους απασχολούνται με πενθήμερο ή έξι ημέρες για όσους εργάζονται εξαήμερο.
Με λίγα λόγια, δεν μπορεί η άδεια να μετατραπεί σε μεμονωμένες ημέρες απουσίας, π.χ. διάσπαρτες Παρασκευές μέσα στο καλοκαίρι.
Μια άλλη ανατροπή ανατροπή βρίσκεται στο γεγονός ότι ο εργοδότης δεν μπορεί πλέον να επιβάλει μονομερώς την κατάτμηση της άδειας επικαλούμενος αυξημένο φόρτο εργασίας, όπως συνέβαινε στο παρελθόν. Για να «σπάσει» η άδεια, απαιτείται πλέον αποκλειστικά έγγραφο αίτημα ή πρωτοβουλία του εργαζομένου και η γραπτή συναίνεση του εργοδότη.
Πόσες ημέρες δικαιούστε ανάλογα με την προϋπηρεσία
Οι αλλαγές στον τρόπο χορήγησης δεν επηρεάζουν τον συνολικό αριθμό των ημερών που δικαιούνται οι μισθωτοί, ο οποίος συνεχίζει να εξαρτάται από τα έτη προϋπηρεσίας και το σύστημα εργασίας:
Πρώτο έτος πρόσληψης: Ο εργαζόμενος δικαιούται αναλογία των ημερών άδειας με βάση τους μήνες απασχόλησης, χωρίς να απαιτείται η συμπλήρωση συγκεκριμένης προϋπηρεσίας.
Δεύτερο ημερολογιακό έτος: Μετά τη συμπλήρωση 12μηνης εργασίας, οι ημέρες διαμορφώνονται σε 21 για το πενθήμερο και 25 για το εξαήμερο.
Τρίτο έτος και μετά: Ο εργαζόμενος δικαιούται 22 ημέρες (πενθήμερο) ή 26 ημέρες (εξαήμερο).
Μετά από 10 έτη στον ίδιο εργοδότη ή 12 έτη σε οποιονδήποτε εργοδότη: Η άδεια αυξάνεται σε 25 ημέρες για το πενθήμερο και 30 ημέρες για το εξαήμερο.
Μετά από 25 έτη προϋπηρεσίας: Οι ημέρες φτάνουν τις 26 για το πενθήμερο και τις 31 για το εξαήμερο.
Η κανονική άδεια αποτελεί δικαίωμα αναγκαστικού δικαίου, πρέπει να χορηγηθεί υποχρεωτικά στο μισό τουλάχιστον προσωπικό της επιχείρησης κατά το διάστημα από 1η Μαΐου έως 30 Σεπτεμβρίου και δεν επιτρέπεται να αντικατασταθεί με χρηματική αποζημίωση παρά μόνο σε περίπτωση λύσης της εργασιακής σχέσης.
Η καταληκτική ημερομηνία για τη χορήγηση της άδειας του 2026 είναι η 31η Μαρτίου 2027.
Επίδομα αδείας 2026: Πώς υπολογίζεται και ποιοι θα δουν αυξημένα ποσά
Μαζί με τις ημέρες ανάπαυσης, η νομοθεσία προβλέπει την υποχρεωτική καταβολή του επιδόματος αδείας.
Η βασικότερη υποχρέωση του εργοδότη είναι ότι τα χρήματα αυτά πρέπει να προκαταβάλλονται στον εργαζόμενο κατά την έναρξη της άδειάς του και δεν επιτρέπεται να δοθούν μετά την επιστροφή του. Αν η άδεια δοθεί σε τμήματα, το επίδομα καταβάλλεται συνήθως με το πρώτο και μεγαλύτερο μέρος της.
Φέτος, κερδισμένοι είναι όσοι αμείβονται με τον κατώτατο μισθό. Μετά την αναπροσαρμογή της 1ης Απριλίου 2026, ο κατώτατος μεικτός μισθός αυξήθηκε από τα 880 στα 920 ευρώ. Εξαιτίας αυτής της αύξησης, το επίδομα αδείας για τους χαμηλόμισθους συμπαρασύρεται προς τα πάνω και διαμορφώνεται πλέον στα 589,41 ευρώ, σε σύγκριση με τα 556,05 ευρώ που ίσχυαν πέρυσι.
Γενικότερα, ο υπολογισμός του επιδόματος γίνεται ως εξής:
Για αμειβόμενους με μηνιαίο μισθό: Το επίδομα αδείας ισούται με το 50% του μηνιαίου μισθού τους (και σε κάθε περίπτωση δεν μπορεί να υπερβαίνει τις αποδοχές 15 ημερών).
Για αμειβόμενους με ημερομίσθιο ή ωρομίσθιο: Το ποσό δεν μπορεί να ξεπερνά τις αποδοχές που αντιστοιχούν σε 13 ημερομίσθια.
Αξίζει να σημειωθεί ότι στις αποδοχές της άδειας (πέρα από τον βασικό μισθό) πρέπει να συμπεριλαμβάνονται και όλες οι τακτικές πρόσθετες αμοιβές του εργαζομένου, όπως προσαυξήσεις για νυχτερινή εργασία, απασχόληση σε Κυριακές ή αργίες, καθώς και αμοιβές από νόμιμη υπερεργασία ή υπερωρίες, ώστε ο εργαζόμενος να μην υποστεί καμία εισοδηματική απώλεια κατά τις διακοπές του.
Σε περίπτωση που η εργασιακή σχέση λυθεί (λόγω παραίτησης ή απόλυσης) πριν ληφθεί η άδεια, ο εργοδότης οφείλει να καταβάλει άμεσα το σύνολο των αποδοχών και του επιδόματος που αναλογούν.
Πηγή: ieidiseis.gr
