Σήμα κινδύνου για τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει στην ελληνική οικονομία η είσοδος της χώρας σε προεκλογική περίοδο εκπέμπει το ΙΟΒΕ, προειδοποιώντας ότι μια πιθανή χαλάρωση του μεταρρυθμιστικού προγράμματος θα μπορούσε να επιβαρύνει τις αναπτυξιακές προοπτικές.
Παρότι το Ινστιτούτο διατηρεί την εκτίμησή του για ανάπτυξη 1,8% το 2026 και προβλέπει ελαφρά επιτάχυνση στο 2% το 2027, επισημαίνει ότι η θετική πορεία της οικονομίας δεν είναι διασφαλισμένη. Θα εξαρτηθεί από τις επιλογές της οικονομικής πολιτικής, την πορεία των μεταρρυθμίσεων και την έγκαιρη αξιοποίηση των διαθέσιμων ευρωπαϊκών πόρων.
Σύμφωνα με την τριμηνιαία έκθεση του ΙΟΒΕ για την ελληνική οικονομία, στους βασικούς κινδύνους περιλαμβάνονται ο υψηλότερος πληθωρισμός σε σχέση με τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, η πιθανή επιβράδυνση των μεταρρυθμίσεων καθώς πλησιάζουν οι εκλογές, αλλά και ενδεχόμενες καθυστερήσεις στην απορρόφηση των κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης.
Η κατανάλωση στηρίζει την ανάπτυξη
Κινητήριος μοχλός της οικονομίας αναμένεται να παραμείνει η ιδιωτική κατανάλωση, η οποία προβλέπεται να αυξηθεί κατά 1,6% το 2026 και κατά 1,9% το 2027.
Η άνοδος αυτή εκτιμάται ότι θα στηριχθεί στην ενίσχυση του πραγματικού διαθέσιμου εισοδήματος, μέσω της αύξησης της απασχόλησης και των μισθών, των φορολογικών ελαφρύνσεων και των μέτρων ενεργειακής στήριξης.
Η δημόσια κατανάλωση προβλέπεται να αυξηθεί κατά 2% το 2026 και κατά 1,4% το 2027.
Οι επενδύσεις και το Ταμείο Ανάκαμψης
Οι επενδύσεις αναμένεται να παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα, καθώς το Ταμείο Ανάκαμψης εισέρχεται στην τελική φάση υλοποίησής του.
Πρόσθετη ώθηση εκτιμάται ότι θα δώσουν η πιστωτική επέκταση, το ενισχυμένο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων και οι αυξημένες εισροές άμεσων ξένων επενδύσεων.
Οι πάγιες επενδύσεις προβλέπεται να αυξηθούν κατά 7,6% το 2026 και κατά 8,5% το 2027, με τις ιδιωτικές επενδύσεις να καλούνται σταδιακά να αντικαταστήσουν τη δυναμική που δημιουργούν σήμερα οι δημόσιοι και οι ευρωπαϊκοί πόροι.
Το ΙΟΒΕ προειδοποιεί, ωστόσο, ότι η μετάβαση αυτή δεν είναι αυτονόητη. Ο υψηλός πληθωρισμός διαβρώνει την ανταγωνιστικότητα, ενώ μια προεκλογική επιβράδυνση των μεταρρυθμίσεων ή καθυστερήσεις στην ολοκλήρωση των έργων του Ταμείου Ανάκαμψης θα μπορούσαν να περιορίσουν την επενδυτική δυναμική.
Μεγαλώνει το εξωτερικό έλλειμμα
Το εξωτερικό έλλειμμα εκτιμάται ότι θα διευρυνθεί περαιτέρω κατά τη διετία 2026-2027, καθώς οι εισαγωγές θα συνεχίσουν να αυξάνονται ταχύτερα από τις εξαγωγές.
Οι εισαγωγές προβλέπεται να ενισχυθούν κατά 3% το 2026 και κατά 4,2% το 2027, ενώ οι εξαγωγές αναμένεται να αυξηθούν κατά 2% και 2,5% αντίστοιχα.
Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται κυρίως στην υψηλή εισαγωγική ένταση της επενδυτικής δραστηριότητας, αλλά και στις επιπτώσεις της γεωπολιτικής αστάθειας στο διεθνές εμπόριο και στις εφοδιαστικές αλυσίδες.
Στο 3,7% ο πληθωρισμός
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η πορεία των τιμών, με το ΙΟΒΕ να προβλέπει ότι ο πληθωρισμός θα διαμορφωθεί στην περιοχή του 3,7% το 2026.
Η άνοδος αποδίδεται κυρίως στις υψηλότερες τιμές της ενέργειας και στις δευτερογενείς επιδράσεις τους στο κόστος παραγωγής και στην εφοδιαστική αλυσίδα, εν μέσω της κρίσης στη Μέση Ανατολή.
Εφόσον μια εκεχειρία διατηρηθεί και οδηγήσει σε μια πιο σταθερή συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, οι τιμές της ενέργειας θα μπορούσαν να υποχωρήσουν, επιτρέποντας στον πληθωρισμό να αποκλιμακωθεί στο 2,7% το 2027.
Η αβεβαιότητα, ωστόσο, παραμένει ιδιαίτερα υψηλή. Μια νέα ανάφλεξη των συγκρούσεων θα μπορούσε να προκαλέσει επιπλέον ανατιμήσεις και να επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις.
Στο 8,7% η ανεργία το 2026
Η απασχόληση αναμένεται να συνεχίσει να ενισχύεται το 2026 και το 2027, αλλά με ηπιότερους ρυθμούς.
Η θετική τάση θα υποστηριχθεί από την άνοδο της κατανάλωσης, των επενδύσεων και των εξαγωγών, καθώς και από τη δραστηριότητα σε επιμέρους κλάδους της βιομηχανίας και των υπηρεσιών.
Το ποσοστό της ανεργίας προβλέπεται να υποχωρήσει στο 8,7% το 2026 και στο 8,2% το 2027.
«Η θετική πορεία δεν είναι διασφαλισμένη»
Κατά τη διαδικτυακή παρουσίαση της έκθεσης, ο πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του ΙΟΒΕ, Γιάννης Ρέτσος, επισήμανε ότι η ελληνική οικονομία επηρεάζεται τόσο από τη νέα αστάθεια στον Περσικό Κόλπο όσο και από την είσοδο της χώρας σε προεκλογικό τοπίο.
Από την πλευρά του, ο γενικός διευθυντής του ΙΟΒΕ, καθηγητής Νίκος Βέττας, τόνισε ότι η παρατεταμένη αβεβαιότητα καθιστά αναγκαίες δύσκολες επιλογές σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα.
Όπως επισήμανε, η θετική πορεία της ελληνικής οικονομίας δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένη, αλλά εξαρτάται από τις προτεραιότητες της οικονομικής πολιτικής και τη συνέχιση των μεταρρυθμίσεων, ιδιαίτερα κατά την προεκλογική περίοδο.
Παράλληλα, σημείωσε ότι η ζήτηση στην ελληνική οικονομία έχει αυξηθεί ταχύτερα από την προσφορά μετά την κρίση χρέους, προκαλώντας πιέσεις στις τιμές, στα πραγματικά εισοδήματα και στο εξωτερικό ισοζύγιο.
Κομβική προϋπόθεση για τη διατήρηση υψηλών ρυθμών ανάπτυξης παραμένει, σύμφωνα με το ΙΟΒΕ, η ενίσχυση της παραγωγικότητας και της ανταγωνιστικότητας. Το βασικό μήνυμα της έκθεσης είναι ότι η οικονομία εξακολουθεί να αναπτύσσεται, αλλά μια προεκλογική περίοδος χωρίς μεταρρυθμιστική συνέπεια θα μπορούσε να αποδειχθεί ιδιαίτερα δαπανηρή.
Πηγή: ieidiseis.gr
