Στην τελική ευθεία μπαίνει η Εθνική Πρωτοβουλία κυβέρνησης και αγοράς για την αποκλιμάκωση των τιμών στα σούπερ μάρκετ, η οποία προβλέπει μειώσεις από 5% έως και 20% σε δεκάδες βασικές κατηγορίες προϊόντων.
Η εφαρμογή του σχεδίου ξεκινά στις 31 Αυγούστου και θα διαρκέσει έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026, με το νωπό κρέας, τα γαλακτοκομικά, τα βρεφικά είδη, τα απορρυπαντικά, τα προϊόντα προσωπικής υγιεινής και τα σχολικά να βρίσκονται μεταξύ των κατηγοριών υψηλής προτεραιότητας.
Την ίδια ώρα, η κατανάλωση στα σούπερ μάρκετ εμφανίζεται αυξημένη κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026 σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του προηγούμενου έτους, παρά τις πιέσεις που εξακολουθεί να προκαλεί η ακρίβεια στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.
Τα στοιχεία των πωλήσεων δείχνουν ότι οι καταναλωτές όχι μόνο ξόδεψαν περισσότερα, αλλά έβαλαν και περισσότερα προϊόντα στο καλάθι τους. Η τάση αυτή συνδέεται με την αύξηση των αγορών τροφίμων και ποτών για κατανάλωση στο σπίτι και τον περιορισμό των εξόδων σε εστιατόρια, καφέ και μπαρ. Από τη μεταβολή των καταναλωτικών συνηθειών εμφανίζονται περισσότερο ωφελημένες οι μεγάλες αλυσίδες έναντι των συνοικιακών καταστημάτων.
Πώς φτάσαμε στην εφαρμογή του σχεδίου
Η πρωτοβουλία ξεκίνησε με σύσκεψη υπό τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη στο Μέγαρο Μαξίμου στις 29 Ιουνίου και εξειδικεύτηκε στις 9 Ιουλίου, κατά τη διάρκεια νέας σύσκεψης που συγκάλεσε ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος με εκπροσώπους της βιομηχανίας, των προμηθευτών και του οργανωμένου λιανεμπορίου.
Στο πλαίσιο αυτό δόθηκε στην αγορά χρόνος προετοιμασίας, προκειμένου να διαμορφωθούν οι όροι της λεγόμενης «εθνικής συμφωνίας» για τις τιμές.
Πλέον, το σχέδιο περνά στη φάση της υλοποίησης. Η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή (ΑΑΕΑ&ΠΚ) απέστειλε πρόσκληση συμμετοχής προς τον ΣΕΒ, τον ΣΕΒΤ, τον ΕΣΒΕΠ και την Ένωση Σούπερ Μάρκετ Ελλάδας (ΕΣΕ), προσδιορίζοντας το πλαίσιο εφαρμογής, τις υποχρεώσεις των επιχειρήσεων, τις ημερομηνίες και τις δικλίδες για την προστασία του ανταγωνισμού.
Στόχος οι πραγματικές μειώσεις στις τιμές ραφιού
Βασική επιδίωξη της πρωτοβουλίας είναι οι μειώσεις να αφορούν τις κανονικές τιμές των προϊόντων και όχι προσωρινές προσφορές, εκπτωτικά κουπόνια ή άλλες προωθητικές ενέργειες.
Ως βάση σύγκρισης θα λαμβάνεται η κανονική τιμή ραφιού, χωρίς προσφορές, όπως αυτή θα έχει διαμορφωθεί στις 27 Αυγούστου 2026. Οποιαδήποτε επιπλέον προωθητική ενέργεια θα υπολογίζεται πάνω στη νέα, ήδη μειωμένη τιμή και δεν θα μπορεί να συμψηφιστεί με το ποσοστό μείωσης που έχει δηλώσει η επιχείρηση.
Το πρόγραμμα θα παραμείνει ενεργό για τέσσερις μήνες, έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026. Κάθε προϊόν που θα εντάσσεται σε αυτό θα πρέπει να παραμένει για τουλάχιστον δύο μήνες.
Κατά τη διάρκεια του τετραμήνου, οι επιχειρήσεις θα έχουν τη δυνατότητα να προσθέτουν ή να αντικαθιστούν κωδικούς προϊόντων, αρκεί να τηρούνται οι ίδιοι όροι και να έχει προηγηθεί ενημέρωση της ΑΑΕΑ&ΠΚ.
Ποια προϊόντα μπαίνουν στο σχέδιο – Μειώσεις από 5% έως 20%
Παρότι η συμμετοχή είναι ανοιχτή σε όλες τις κατηγορίες προϊόντων, η ΑΑΕΑ&ΠΚ έχει προσδιορίσει συγκεκριμένες κατηγορίες ως υψηλής προτεραιότητας.
Σε αυτές περιλαμβάνονται το νωπό μοσχάρι, το χοιρινό και τα πουλερικά, με ενδεικτικές μειώσεις από 5% έως 15%, καθώς και το γάλα, το γιαούρτι, τα τυριά και τα αυγά, όπου οι μειώσεις μπορούν να κινηθούν από 5% έως 20%.
Στη λίστα βρίσκονται επίσης ψωμί και άλευρα, ζυμαρικά, ρύζι και όσπρια, ελαιόλαδο, σπορέλαια, βούτυρο και μαργαρίνες, βρεφικό γάλα, παιδικές τροφές και πάνες, καφές, δημητριακά και είδη πρωινού, σοκολάτες, μπισκότα και σοκολατοειδή, καθώς και αναψυκτικά.
Η πρωτοβουλία καλύπτει ακόμη απορρυπαντικά πλυντηρίου και πιάτων, καθαριστικά γενικής χρήσης, αλλά και προϊόντα προσωπικής υγιεινής, όπως σαμπουάν, αφρόλουτρα, ξυριστικά, οδοντόκρεμες και σερβιέτες. Στις κατηγορίες υψηλής προτεραιότητας εντάσσονται και τα σχολικά είδη.
Η Αρχή διευκρινίζει ότι για να θεωρηθεί ουσιαστική η συμμετοχή μιας επιχείρησης θα πρέπει να περιλαμβάνει προϊόντα υψηλής κυκλοφορίας, με προτεινόμενη ελάχιστη μείωση 5%, και όχι αποκλειστικά κωδικούς περιορισμένης εμπορικής σημασίας.
Οι προτάσεις θα υποβάλλονται ανά barcode
Κάθε επιχείρηση θα καταθέτει απευθείας στην ΑΑΕΑ&ΠΚ το δικό της σχέδιο μειώσεων.
Για κάθε προϊόν θα δηλώνονται το barcode, η περιγραφή και η κατηγορία του, η ισχύουσα τιμή τιμοκαταλόγου με ΦΠΑ, η νέα μειωμένη τιμή, το ποσοστό της μείωσης, η ημερομηνία έναρξης και η χρονική διάρκεια εφαρμογής της.
Η αξιολόγηση των προτάσεων θα πραγματοποιείται με κριτήρια τη σημασία του προϊόντος για το καλάθι του νοικοκυριού, τη δυνατότητα ελέγχου της μείωσης και τη διάρκεια εφαρμογής της.
Ενημέρωση μέσω PosoKanei και ειδική σήμανση στα ράφια
Τα προϊόντα που θα συμμετέχουν στην πρωτοβουλία θα συγκεντρώνονται σε ειδική ενότητα της πλατφόρμας PosoKanei, ώστε οι καταναλωτές να μπορούν να ενημερώνονται για τις μειώσεις.
Παράλληλα, στα καταστήματα των σούπερ μάρκετ και στα ράφια θα υπάρχει ενιαία ειδική σήμανση, προκειμένου τα συγκεκριμένα προϊόντα να είναι εύκολα αναγνωρίσιμα.
Οι 16 δικλίδες για την προστασία του ανταγωνισμού
Το πλαίσιο συνοδεύεται από 16 ειδικές δικλίδες προστασίας του ανταγωνισμού. Απαγορεύεται ρητά οποιαδήποτε άμεση ή έμμεση ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ ανταγωνιστικών επιχειρήσεων σχετικά με τιμές, ποσοστά μειώσεων, κόστη, περιθώρια κέρδους, όγκους πωλήσεων, πελάτες ή εμπορικές στρατηγικές.
Οι επαγγελματικοί σύνδεσμοι θα περιορίζονται στην ενημέρωση των μελών τους, ενώ η ΑΑΕΑ&ΠΚ θα έχει αποκλειστικά τον ρόλο του αποδέκτη, του ελεγκτή και του αξιολογητή των μεμονωμένων προτάσεων που θα υποβάλλουν οι επιχειρήσεις.
Τα συνολικά αποτελέσματα θα δημοσιοποιούνται μόνο συγκεντρωτικά, ενώ οι κωδικοί των προϊόντων που συμμετέχουν θα εμφανίζονται στο PosoKanei μετά την έναρξη εφαρμογής των μειώσεων.
Το χρονοδιάγραμμα μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου
Το σχέδιο προβλέπει συγκεκριμένα στάδια εφαρμογής:
13 Ιουλίου: Ενημέρωση συνδέσμων και επιχειρήσεων.
27 Ιουλίου: Υποβολή δεσμευτικών προτάσεων ανά κωδικό προϊόντος.
28 Ιουλίου: Αξιολόγηση των προτάσεων από την ΑΑΕΑ&ΠΚ.
29 Ιουλίου: Γνωστοποίηση των επιλεγμένων κωδικών στις αλυσίδες σούπερ μάρκετ.
3 Αυγούστου: Ολοκλήρωση της συλλογής των τελικών προτάσεων.
27 Αυγούστου: Καταγραφή των τιμών αναφοράς και οριστικοποίηση των ποσοστών μείωσης.
31 Αυγούστου: Έναρξη εφαρμογής των μειώσεων.
31 Δεκεμβρίου 2026: Ολοκλήρωση της Εθνικής Πρωτοβουλίας.
Σύμφωνα με την ΑΑΕΑ&ΠΚ, η πρωτοβουλία αποτελεί ευκαιρία για την αγορά να δείξει στην πράξη ότι μπορεί, μέσω αυτόνομων επιχειρηματικών αποφάσεων, να συμβάλει στην αποκλιμάκωση των τιμών. Όπως επισημαίνεται, το τελικό αποτέλεσμα δεν θα αξιολογηθεί με βάση μόνο τον αριθμό των προϊόντων που θα ενταχθούν στο πρόγραμμα, αλλά κυρίως από το πραγματικό οικονομικό όφελος που θα έχουν τα ελληνικά νοικοκυριά.
Πηγή: ieidiseis.gr
