Ο καρκίνος προστάτη και η καλοήθης υπερπλασία προστάτη αποτελούν δύο διαφορετικές παθήσεις του ίδιου αδένα. Η καλοήθης υπερπλασία είναι μια μη καρκινική διόγκωση, ενώ ο καρκίνος χαρακτηρίζεται από κακοήθη ανάπτυξη κυττάρων. Και οι δύο καταστάσεις εμφανίζονται συχνότερα με την ηλικία και χρειάζονται ουρολογική αξιολόγηση.
Τι είναι ο καρκίνος του προστάτη;
Ο καρκίνος του προστάτη είναι ο συχνότερος καρκίνος στους άνδρες και η δεύτερη συχνότερη αιτία θανάτου από καρκίνο μετά τον καρκίνο του πνεύμονα. Συνήθως εξελίσσεται αργά και στα αρχικά στάδια δεν προκαλεί συμπτώματα. Για αυτόν τον λόγο, ο προληπτικός έλεγχος έχει ιδιαίτερη σημασία.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, ένας στους επτά άνδρες θα διαγνωστεί κατά τη διάρκεια της ζωής του. Η μέση ηλικία διάγνωσης είναι τα 66 έτη, ενώ η πενταετής επιβίωση φτάνει το 98,9%. Όταν εντοπίζεται νωρίς, θεραπεύεται σε ποσοστό μεγαλύτερο από 90%.
Συμπτώματα και παράγοντες κινδύνου
Στα αρχικά στάδια μπορεί να μην υπάρχει καμία ενόχληση. Ορισμένοι άνδρες εμφανίζουν συχνουρία, νυχτουρία, αδύναμη ροή ή δυσκολία στην έναρξη της ούρησης. Σε προχωρημένη νόσο μπορεί να παρατηρηθούν αιματουρία, αιμοσπερμία, απώλεια βάρους, ανορεξία, αδυναμία ή πόνος στη μέση.
Ο κίνδυνος αυξάνεται με την ηλικία και το οικογενειακό ιστορικό. Άνδρες με συγγενή πρώτου βαθμού που έχει διαγνωστεί με τη νόσο έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα εμφάνισης. Ρόλο φαίνεται να παίζουν επίσης η φυλή, η γεωγραφική περιοχή και η διατροφή.
Προληπτικός έλεγχος και διάγνωση
Ο προληπτικός έλεγχος περιλαμβάνει την εξέταση αίματος PSA και τη δακτυλική εξέταση του προστάτη. Αυξημένο PSA δεν σημαίνει πάντοτε καρκίνο, καθώς μπορεί να σχετίζεται με καλοήθη υπερπλασία, ουρολοίμωξη ή προστατίτιδα.
Η οριστική διάγνωση γίνεται με βιοψία προστάτη. Η πολυπαραμετρική μαγνητική τομογραφία βοηθά στον εντοπισμό ύποπτων περιοχών και στη στοχευμένη λήψη δειγμάτων. Η Fusion βιοψία συνδυάζει τη μαγνητική τομογραφία με το διορθικό υπερηχογράφημα, αυξάνοντας την πιθανότητα ανίχνευσης κλινικά σημαντικών όγκων.
Τι είναι η καλοήθης υπερπλασία προστάτη;
Η καλοήθης υπερπλασία προστάτη είναι η σταδιακή αύξηση του μεγέθους του αδένα. Αφορά περίπου έναν στους δύο άνδρες άνω των 50 ετών. Καθώς ο προστάτης διογκώνεται, πιέζει την ουρήθρα και δυσκολεύει την αποβολή των ούρων.
Τα συχνότερα συμπτώματα είναι η αδύναμη ή διακοπτόμενη ροή, η συχνουρία, η επιτακτική ούρηση, η νυχτουρία, η ακράτεια και το αίσθημα ατελούς κένωσης. Χωρίς αντιμετώπιση μπορεί να προκύψουν ουρολοιμώξεις, επίσχεση ούρων, λιθίαση κύστης, αιματουρία ή νεφρική δυσλειτουργία.
Διάγνωση της καλοήθους υπερπλασίας
Η αξιολόγηση βασίζεται στο ιστορικό, στα συμπτώματα και σε εξετάσεις όπως η δακτυλική εξέταση, το PSA, η γενική και η καλλιέργεια ούρων, το υπερηχογράφημα, η ουροροομετρία και η μέτρηση υπολείμματος ούρων. Σε ορισμένες περιπτώσεις απαιτείται κυστεοσκόπηση.
Θεραπευτικές επιλογές
Η αντιμετώπιση εξαρτάται από τη βαρύτητα των συμπτωμάτων, το μέγεθος του προστάτη και τη γενική υγεία. Περιλαμβάνει παρακολούθηση, αλλαγές στις καθημερινές συνήθειες, φαρμακευτική αγωγή ή χειρουργικές τεχνικές.
Μεταξύ των διαθέσιμων μεθόδων είναι οι TUR-P/TURis, HoLEP Laser, REZUM και Aquablation. Η Aquablation χρησιμοποιεί ρομποτικά καθοδηγούμενο πίδακα νερού χωρίς θερμότητα και στοχεύει στην αφαίρεση του υπερπλαστικού ιστού με ακρίβεια.
Πότε χρειάζεται ουρολογικός έλεγχος;
Η επιμονή ουρολογικών συμπτωμάτων ή μια αυξημένη τιμή PSA χρειάζονται αξιολόγηση από ειδικό. Για ολοκληρωμένο έλεγχο και εξατομικευμένη αντιμετώπιση, επικοινωνήστε με τον εξειδικευμένο στις παθήσεις του προστάτη Χειρουργό Ουρολόγο Δρ. Ιωάννη Γκιάλα.
