Στην τελική ευθεία βρίσκεται η επεξεργασία του νέου οικονομικού πακέτου που αναμένεται να παρουσιαστεί στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, με βασικό στόχο την αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος για μισθωτούς, οικογένειες με παιδιά και συνταξιούχους.
Ο κυβερνητικός σχεδιασμός περιλαμβάνει ένα ευρύ πλέγμα παρεμβάσεων και δεν περιορίζεται σε ένα μόνο μέτρο. Στο τραπέζι βρίσκονται νέα αύξηση του κατώτατου μισθού, περαιτέρω μείωση των ασφαλιστικών εισφορών, φορολογικές ελαφρύνσεις για οικογένειες, αναπροσαρμογή του ορίου στις διατακτικές σίτισης και αλλαγές στις κρατήσεις των συντάξεων.
Οι τελικές αποφάσεις θα εξαρτηθούν από τις δημοσιονομικές αντοχές της οικονομίας, ωστόσο η κατεύθυνση του σχεδιασμού είναι η σταδιακή ενίσχυση των πραγματικών αποδοχών έως το 2030.
Στόχος ο κατώτατος μισθός να πλησιάσει τα 1.000 ευρώ
Κεντρική θέση στο πακέτο κατέχει ο κατώτατος μισθός, ο οποίος σήμερα διαμορφώνεται στα 920 ευρώ. Η επόμενη αναπροσαρμογή, που αναμένεται την άνοιξη του 2027, εξετάζεται να είναι ισχυρότερη από τις αρχικές προβλέψεις.
Στόχος είναι να ξεπεραστεί το επίπεδο των 950 ευρώ και να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις ώστε ο κατώτατος μισθός να πλησιάσει ακόμη και τα 1.000 ευρώ. Μία τέτοια αύξηση θα επηρεάσει άμεσα εκατοντάδες χιλιάδες εργαζομένους, αλλά και σειρά επιδομάτων και παροχών που υπολογίζονται με βάση τον κατώτατο μισθό.
Σε βάθος τετραετίας και εφόσον η ελληνική οικονομία συνεχίσει να αναπτύσσεται με ρυθμούς κοντά στο 2,5%, εκτιμάται ότι έως το 2030 ο κατώτατος μισθός θα μπορούσε να κινηθεί μεταξύ 1.120 και 1.140 ευρώ.
Νέα μείωση ασφαλιστικών εισφορών
Παράλληλα, εξετάζεται η περαιτέρω μείωση των ασφαλιστικών εισφορών έως και κατά μία ποσοστιαία μονάδα. Το βασικό σενάριο προβλέπει ισόποση κατανομή της ελάφρυνσης, κατά 0,5 μονάδα για τους εργαζομένους και 0,5 μονάδα για τους εργοδότες.
Η αλλαγή θα αυξήσει, έστω και περιορισμένα, τις καθαρές αποδοχές των μισθωτών και ταυτόχρονα θα μειώσει το μη μισθολογικό κόστος των επιχειρήσεων.
Ενδεικτικά, για εργαζόμενο με μεικτές αποδοχές 1.500 ευρώ, η μείωση των εργοδοτικών εισφορών κατά μισή ποσοστιαία μονάδα θα περιορίσει το κόστος για την επιχείρηση κατά 7,50 ευρώ τον μήνα. Αντίστοιχη ελάφρυνση θα αποτυπωθεί και στις κρατήσεις του εργαζομένου.
Φορολογικές ελαφρύνσεις και επίδομα για οικογένειες
Σημαντικό μέρος του πακέτου αφορά τις οικογένειες με παιδιά. Μεταξύ των σεναρίων που εξετάζονται είναι η αύξηση του αφορολόγητου ορίου ανάλογα με τον αριθμό των τέκνων, με μεγαλύτερη έμφαση στα οικογενειακά εισοδήματα έως 35.000 ευρώ.
Στο τραπέζι βρίσκεται, επίσης, η μονιμοποίηση της έκτακτης ενίσχυσης των 150 ευρώ για κάθε παιδί, η οποία χορηγήθηκε σε περίπου ένα εκατομμύριο οικογένειες. Αν το επιτρέψει ο διαθέσιμος δημοσιονομικός χώρος, δεν αποκλείεται να αυξηθεί και το ύψος της παροχής.
Στα 10 ευρώ οι διατακτικές σίτισης
Ξεχωριστή παρέμβαση αφορά τις διατακτικές σίτισης που χορηγούν πολλές επιχειρήσεις στους εργαζομένους τους ως πρόσθετη παροχή.
Το σημερινό ημερήσιο όριο των 6 ευρώ εξετάζεται να αυξηθεί στα 10 ευρώ, με την αλλαγή να αφορά περίπου 800.000 μισθωτούς. Ανάλογα με τις εργάσιμες ημέρες και την πολιτική κάθε επιχείρησης, η αύξηση μπορεί να προσφέρει σημαντική πρόσθετη ετήσια ωφέλεια.
Εφόσον η πρόταση υιοθετηθεί, ολόκληρο το ποσό των 10 ευρώ θα μπορεί να παραμένει απαλλαγμένο από ασφαλιστικές εισφορές, καθιστώντας την παροχή περισσότερο ελκυστική τόσο για τους εργαζομένους όσο και για τους εργοδότες.
Σενάριο για «13η εθνική σύνταξη»
Αλλαγές σχεδιάζονται και για τους συνταξιούχους, με βασικό σημείο αναφοράς τη μόνιμη οικονομική ενίσχυση των 300 ευρώ.
Ένα από τα σενάρια προβλέπει την αύξησή της στα 400 ευρώ, ενώ εξετάζεται και η σύνδεσή της με το ύψος της εθνικής σύνταξης, η οποία σήμερα ανέρχεται στα 446,87 ευρώ.
Σε αυτή την περίπτωση, η παροχή θα μπορούσε να λάβει τη μορφή «13ης εθνικής σύνταξης» και να αναπροσαρμόζεται στο μέλλον μαζί με την εθνική σύνταξη. Οι επιλογές που εξετάζονται περιλαμβάνουν είτε άμεση αύξηση στα 446,87 ευρώ είτε ενδιάμεση αναπροσαρμογή στα 400 ευρώ και πλήρη σύνδεση από το 2027.
Μικρότερες κρατήσεις μέσω αλλαγών στην ΕΑΣ
Σημαντική ελάφρυνση ενδέχεται να προκύψει και από την αλλαγή του τρόπου υπολογισμού της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων.
Σήμερα, όταν μία κύρια σύνταξη ή το άθροισμα κύριων συντάξεων υπερβαίνει τα 1.468 ευρώ, η εισφορά υπολογίζεται επί ολόκληρου του ποσού. Η νέα πρόταση προβλέπει η κράτηση να εφαρμόζεται μόνο στο τμήμα της σύνταξης που υπερβαίνει το συγκεκριμένο όριο.
Για σύνταξη 2.000 ευρώ, για παράδειγμα, η σημερινή κράτηση με συντελεστή 6% φθάνει τα 120 ευρώ. Εάν η εισφορά επιβληθεί αποκλειστικά στα 532 ευρώ που υπερβαίνουν το όριο, ακόμη και με συντελεστή 12%, η μηνιαία κράτηση θα περιοριστεί περίπου στα 64 ευρώ.
Ο σχεδιασμός έως το 2030
Το πακέτο της ΔΕΘ αναμένεται να αποτελέσει την αφετηρία ενός πολυετούς σχεδιασμού για τη σταδιακή ενίσχυση των εισοδημάτων.
Εφόσον επιβεβαιωθούν οι εκτιμήσεις για την ανάπτυξη και εξασφαλιστεί ο απαραίτητος δημοσιονομικός χώρος, ο κατώτατος μισθός θα μπορούσε να φθάσει στα 1.120–1.140 ευρώ έως το 2030, ενώ η εθνική σύνταξη εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει τα 500 ευρώ.
Το τελικό περιεχόμενο των μέτρων μένει να οριστικοποιηθεί. Ωστόσο, ο βασικός προσανατολισμός προβλέπει περισσότερα χρήματα στην τσέπη των πολιτών, μέσα από αυξήσεις μισθών, χαμηλότερες κρατήσεις, φορολογικές ελαφρύνσεις και ενισχυμένες κοινωνικές παροχές.
