Η Ανατολική Μεσόγειος παραμένει μια περιοχή υψηλής γεωπολιτικής έντασης, με την Τουρκία να επιμένει σε μια αναθεωρητική στρατηγική που προκαλεί συνεχείς δοκιμασίες για την Αθήνα. Παρά το γεγονός ότι ένα ενδεχόμενο στρατιωτικής σύγκρουσης Ελλάδας και Τουρκίας θεωρείται απευκταίο, αναλυτές αμυντικών ινστιτούτων και στρατιωτικές πηγές εξακολουθούν να εξετάζουν τα πιθανά σενάρια που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μια επικίνδυνη κλιμάκωση.
Στο νέο περιβάλλον, μάλιστα, η αντιπαράθεση δεν περιορίζεται μόνο στα παραδοσιακά πεδία, αλλά επεκτείνεται και σε νέα μέτωπα, όπως η ενέργεια, τα υπεράκτια έργα και η «πράσινη» ανάπτυξη στο Αιγαίο.
Τρία βασικά σενάρια καταγράφονται σε δημοσίευμα της εφημερίδας «Τα Νέα» ως πιθανοί δρόμοι προς μια ελληνοτουρκική κρίση.
Σενάριο πρώτο: Θερμό επεισόδιο με φόντο τα θαλάσσια πάρκα και την ενέργεια
Το πιο επίκαιρο σενάριο αφορά μια περιορισμένη, αλλά ιδιαίτερα επικίνδυνη κρίση που θα μπορούσε να ξεσπάσει με αφορμή περιβαλλοντικές ή ενεργειακές δραστηριότητες.
Η πρόσφατη απόφαση της Τουρκίας να θεσμοθετήσει «Εθνικά Θαλάσσια Πάρκα» στο Βορειοανατολικό Αιγαίο, ως απάντηση στις αντίστοιχες ελληνικές πρωτοβουλίες, έχει δημιουργήσει ένα νέο πεδίο αντιπαράθεσης στα διεθνή ύδατα.
Σύμφωνα με το συγκεκριμένο σενάριο, η αφορμή θα μπορούσε να δοθεί από την παρουσία ενός ελληνικού ερευνητικού σκάφους ή ενός πλοίου που πραγματοποιεί εργασίες για την πόντιση καλωδίων, όπως για τη διασύνδεση υπεράκτιων αιολικών πάρκων.
Η Άγκυρα, επικαλούμενη το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», θα μπορούσε να επιχειρήσει να εμποδίσει τις εργασίες, υποστηρίζοντας ότι πραγματοποιούνται σε περιοχές που θεωρεί πως εμπίπτουν στη δική της υφαλοκρηπίδα ή ζώνη αρμοδιότητας.
Σε περίπτωση που η Αθήνα επιλέξει να μην υποχωρήσει και στείλει πολεμικά πλοία για την προστασία της αποστολής, η ένταση θα μπορούσε να κλιμακωθεί άμεσα.
Στόχος μιας τέτοιας κίνησης, σύμφωνα με τις αναλύσεις, δεν θα ήταν απαραίτητα η κατάληψη εδάφους, αλλά η δημιουργία ενός τετελεσμένου που θα εξανάγκαζε την Ελλάδα σε μια διαπραγμάτευση «εφ’ όλης της ύλης» για τη συνδιαχείριση του Αιγαίου.
Σενάριο δεύτερο: Από ένα θερμό επεισόδιο σε γενικευμένη σύγκρουση
Το δεύτερο και πιο ακραίο σενάριο αφορά την περίπτωση κατά την οποία μια αρχική κρίση δεν καταφέρει να εκτονωθεί μέσω διπλωματικών παρεμβάσεων μέσα στις πρώτες 72 ώρες.
Σε αυτή την περίπτωση, μια περιορισμένη αντιπαράθεση θα μπορούσε να εξελιχθεί σε μια ευρύτερη στρατιωτική αναμέτρηση, δοκιμάζοντας την ελληνική αμυντική διάταξη σε πολλά μέτωπα ταυτόχρονα.
Το ενδεχόμενο αυτό περιλαμβάνει επιχειρήσεις σε ολόκληρο το εύρος της ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης, από τον Έβρο μέχρι το Καστελόριζο.
Στο Αιγαίο, ένα τέτοιο σενάριο θα μπορούσε να περιλαμβάνει αεροπορικές επιχειρήσεις μεγάλης κλίμακας, ναυτικές συγκρούσεις και χρήση πυραυλικών συστημάτων μεγάλου βεληνεκούς εναντίον στρατιωτικών εγκαταστάσεων.
Παράλληλα, δεν αποκλείονται επιχειρήσεις σε νησιωτικές περιοχές, ενώ στον Έβρο η σύγκρουση θα μπορούσε να πάρει χαρακτηριστικά παρατεταμένης μάχης με τη χρήση πυροβολικού, τεθωρακισμένων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Σε μια τέτοια περίπτωση, καθοριστικοί παράγοντες δεν θα ήταν μόνο τα οπλικά συστήματα, αλλά και η αντοχή του ανθρώπινου δυναμικού, η επάρκεια των αποθεμάτων και η δυνατότητα της κοινωνίας να διαχειριστεί τις συνέπειες μιας μεγάλης κρίσης.
Σενάριο τρίτο: Η Κύπρος ως σημείο ανάφλεξης
Το τρίτο σενάριο μεταφέρει το επίκεντρο της κρίσης εκτός του ελλαδικού χώρου, με την Κύπρο να αποτελεί πιθανή αφετηρία μιας νέας μεγάλης έντασης.
Μια τουρκική ενέργεια στη νεκρή ζώνη ή μια μονομερής κίνηση στην κυπριακή ΑΟΖ θα μπορούσε να λειτουργήσει ως καταλύτης για μια νέα κρίση.
Σε περίπτωση σοβαρής τουρκικής πρόκλησης, η Αθήνα θα βρισκόταν μπροστά στο δίλημμα ενεργοποίησης του δόγματος του Ενιαίου Αμυντικού Χώρου, καθώς η αδράνεια θα σήμαινε την πλήρη γεωπολιτική υποταγή της Κύπρου.
Η ελληνική στρατιωτική υποστήριξη προς την Κυπριακή Δημοκρατία θα μετέφερε εκ νέου την ένταση στο Αιγαίο και στον Έβρο.
Πρόκειται για το πιο σύνθετο σενάριο, καθώς η γεωγραφική απόσταση της Κύπρου δυσκολεύει την άμεση στρατιωτική υποστήριξη, ενώ η πιθανή εμπλοκή τρίτων χωρών και των Ηνωμένων Εθνών θα έκανε ακόμη πιο δύσκολη τη διπλωματική διαχείριση.
Στο ίδιο πλαίσιο εξετάζεται πλέον και το ενδεχόμενο νέων αναταράξεων μετά από πιθανές εξελίξεις στην περιοχή, όπως η ένταση που προκλήθηκε από το ισραηλινό πλήγμα κοντά στα κατεχόμενα της Κύπρου.
Πηγή: ieidiseis.gr
