Χρονιά-ρεκόρ θα είναι όπως όλα δείχνουν η φετινή, σε ότι αφορά τον αριθμό των κρουσμάτων λοίμωξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου στη χώρα μας. Ήδη, ο αριθμός των 232 κρουσμάτων που έχουν διαγνωστεί μέχρι σήμερα, είναι ο υψηλότερος συγκριτικά με την αντίστοιχη περίοδο κάθε άλλης χρονιάς κι ενώ έχουν καταγραφεί 19 θάνατοι. Ταυτόχρονα, η Αττική βρίσκεται στο επίκεντρο της γεωγραφικής κατανομής των κρουσμάτων, καθώς ήδη έχουν καταγραφεί κρούσματα σε 37 δήμους, ενώ μόνο την τελευταία εβδομάδα διαγνώστηκαν συνολικά 75 νέα εγχώρια κρούσματα σε Αττική, Θεσσαλία, Κεντρική Μακεδονία, Πελοπόννησο και Στερεά Ελλάδα.
Οι ειδικοί παρουσιάζονται απαισιόδοξοι αναφορικά με το αν θα εντοπιστούν οι παράγοντες που έχουν οδηγήσει στη φετινή εξάπλωση του ιού, συστήνοντας την υιοθέτηση των μέτρων προστασίας ακόμη και σε περιοχές που δεν έχουν ακόμη προσβληθεί.
«Η κορύφωση βρίσκεται μπροστά μας»
Σύμφωνα με όσα δήλωσε στο iEidiseis η Δανάη Περβανίδου, MD, MPH, προϊσταμένη του Τμήματος Νοσημάτων που Μεταδίδονται με Διαβιβαστές της Διεύθυνσης Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Πρόληψης Μεταδοτικών Νοσημάτων του ΕΟΔΥ, «η φετινή χρονιά ενδεχομένως η πιο έντονη που είχαμε ποτέ από το 2010 κι έπειτα. Ο αριθμός των κρουσμάτων που έχει καταγραφεί μέχρι στιγμής, έχει ξεπεράσει κάθε προηγούμενο για την εποχή. Αν δεν ανακοπεί αυτός ο ρυθμός, θα μιλάμε για χρονιά-ρεκόρ».
Το ακόμη χειρότερο είναι ότι «δυστυχώς, η κορύφωση βρίσκεται μπροστά μας, έως τις αρχές Σεπτεμβρίου. Τον επόμενο ενάμιση μήνα -τουλάχιστον-, θα καταγράφουμε κρούσματα και θα πρέπει να προλάβουμε, όσο γίνεται, τα μεγέθη των εποχικών εξάρσεων του ιού».
«Πολυσύνθετη επιδημιολογία»
Σε ότι αφορά τη φετινή έξαρση του ιού, η κ. Περβανίδου σχολίασε ότι «είναι πολυσύνθετη η επιδημιολογία του. Σχετίζεται με την ανοσία των πουλιών, τις μεταναστευτικές οδούς των πτηνών, τους πληθυσμούς των μεταναστευτικών και ντόπιων πουλιών, την ανόσια του πληθυσμού των ανθρώπων, τον πληθυσμό των κουνουπιών και τις κλιματικές συνθήκες. Υπάρχουν πολλοί παράμετροι και δεν είμαι αισιόδοξη ότι θα βρούμε όλους όσους προκάλεσαν την γεωγραφική κατανομή και την τόσο έντονη φετινή κυκλοφορία του ιού».
Αναφορικά με τις κλιματικές συνθήκες, η ίδια σχολίασε πως «ειδικά στην Αττική, φέτος είχαμε τον δεύτερο θερμότερο χειμώνα τον τελευταίων 150 ετών. Αυτό μπορεί να επηρέασε τους πληθυσμούς των κουνουπιών και τους ρυθμούς μετάδοσης του ιού. Επίσης, δυναμική αυξημένης μετάδοσης μπορεί να προκαλείται και από βροχοπτώσεις και πλημμύρες που συνέβησαν την άνοιξη. Ακόμη όμως δεν έχουμε τα κλιματικά δεδομένα της άνοιξης και του καλοκαιριού που τώρα συλλέγονται».
Το ενδεχόμενο νέου στελέχους του ιού
Μάλιστα, η ίδια ενημέρωσε πως «θα ελέγξουμε εργαστηριακά μην τυχόν έχει κυκλοφορήσει στη χώρα καινούριο στέλεχος του ιού για το οποίο δεν έχουμε καμία ανοσία σαν πληθυσμός. Αυτό θα γίνει τις επόμενες εβδομάδες στο κέντρο αναφοράς, στην Ιατρική Σχολή της Θεσσαλονίκης».
Δεκαπλάσια τα πραγματικά κρούσματα
Σχετικά με τον αριθμό των κρουσμάτων, η κ. Περβανίδου σημείωσε πως «το 80% όσων μολύνονται είναι ασυμπτωματικοί. Από το υπόλοιπο 20%, 1 στους 140 ασθενείς θα εκδηλώσει μηνιγγίτιδα ή εγκεφαλίτιδα».
Ως αποτέλεσμα, η ίδια θεωρεί πως τα πραγματικά κρούσματα μπορεί να είναι δεκαπλάσια ή και περισσότερα, καθώς «για κάθε κρούσμα που διαγιγνώσκουμε και αφορά ασθενή με μηνιγγίτιδα ή εγκεφαλίτιδα, γνωρίζουμε ότι τριγύρω υπάρχουν άλλα 140 κρούσματα που είτε δεν έχουν διαγνωστεί, είτε είναι ασυμπτωματικά, είτε έχουν ήπια συμπτώματα. Επομένως, ακόμη και ένα κρούσμα πυροδοτεί σειρά μέτρων».
«Τελευταίο θύμα ο άνθρωπος»
Αναφορικά με τις μεταναστεύσεις πουλιών, η ίδια εξήγησε πως «πρόκειται για έναν παράγοντα για τον οποίο δεν γνωρίζουμε πολλά και ενδεχομένως θα πρέπει να εμπλακεί και η ορνιθολογική επιστήμη προκειμένου να καταλάβουμε αν άλλαξε κάτι φέτος στο συγκεκριμένο ζήτημα».
Πρόκειται για κάτι που είναι κρίσιμο να εντοπιστεί, καθώς «το πτηνό είναι το βασικό “ρεζερβουάρ” του ιού. Τα άγρια πτηνά είναι μολυσμένα και μεταδίδουν τον ιό στα κουνούπια. Ο άνθρωπος είναι το τελευταίο θύμα, καθώς ο ιός δεν μεταδίδεται περαιτέρω».
Πως να προστατευθούμε
Σχετικά με τα μέτρα αντιμετώπισης, η κ. Περβανίδου ανέφερε πως «το μόνο που μπορούμε να κάνουμε, αφορά τα μέτρα πρόληψης. Πρέπει να προστατευόμαστε με απόλυτη ευλάβεια σε ατομικό επίπεδο, χρησιμοποιώντας εγκεκριμένα εντομοαπωθητικά, φιδάκια στον εξωτερικό χώρο, ταμπλέτες μέσα στο σπίτι, σίτες -αν υπάρχουν-, μακρύ παντελόνι αν είναι δυνατόν τις βραδινές ώρες, ενώ και ο ανεμιστήρας και το κλιματιστικό κρατάνε μακριά τα κουνούπια».
Επίσης, δεν θα πρέπει σύμφωνα με την ίδια «να αφήνουμε πουθενά στάσιμα νερά. Ταυτόχρονα, να καλύπτουμε με σίτα τους αγωγούς εξαερισμού των βόθρων, επειδή αν μπει εκεί κουνούπι, θα γεννήσει εκατομμύρια αυγά. Τα μέτρα προστασίας δεν πρέπει να τηρούνται μόνο στους δήμους που έχει ανακοινωθεί ότι είναι προσβεβλημένοι, επειδή δεν μπορούμε να προβλέψουμε την κυκλοφορία του ιού».
Παράλληλα, «θα πρέπει να προσέχουν πολύ παραπάνω άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, με ανοσοκαταστολή, λεμφώματα, κακοήθειες, αυτοάνοσα, χρόνια νοσήματα και όσοι παίρνουν ανοσοκατασταλτικά φάρμακα».
«Αιώνιος έβηφος»
Το μόνο σίγουρο σύμφωνα με την κ. Περβανίδου είναι ότι «ο ιός ήρθε για να μείνει στην Ελλάδα. Είναι άλλωστε χαρακτηριστικό ότι το αμερικανικό Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων τον χαρακτηρίζει ως “αιώνιο έφηβο”, επειδή είναι δύσκολο να τον προβλέψεις και να τον ελέγξεις αν εγκατασταθεί σε μια χώρα. Δεν πρέπει να υποτιμάμε το κουνούπι. Είναι παγκοσμίως το πιο επικίνδυνο ζώο για τον άνθρωπο, για άλλα νοσήματα που μεταδίδει, όπως ελονοσία και δάγκειο πυρετό».
Προγράμματα καταπολέμησης
Αναφορικά με το κομμάτι των ψεκασμών, η ίδια σχολίασε πως «αποτελεί ευθύνη των περιφερειών και των δήμων. Κάθε Ιανουάριο στέλνουμε επιστολές ευαισθητοποίησης για προγράμματα καταπολέμησης. Οι περισσότερες περιφέρειες έχουν έργο, ενώ όταν καταγράφονται περιστατικά, εντατικοποιούνται οι ψεκασμοί και γίνεται προσπάθεια να εφαρμοστεί το σχέδιο δράσης».
Παρόλα αυτά, η κ. Περβανίδου ανέφερε πως «πάντα επιδέχονται βελτίωσης τα συστήματα εντομολογικής επιτήρησης και επιτήρησης στα ζώα, που μπορούν να λειτουργήσουν σαν δείκτες πρώιμης ειδοποίησης της κυκλοφορίας του ιού. Το ίδιο ισχύει και για τα προγράμματα ψεκασμών, που μπορούν να βελτιωθούν με έγκαιρη έναρξη, ικανούς προϋπολογισμούς και συστηματική επίβλεψη αν υλοποιούνται σωστά».
Ψεκασμοί
Πάντως, η ίδια επεσήμανε ότι «θα πρέπει να ξεκαθαρίσουμε ότι τα προγράμματα ψεκασμών δεν αποτελούν ευθεία συνάρτηση της πορείας μετάδοσης του ιού. Σε περιοχές που δεν υπάρχει καν πρόγραμμα ψεκασμού, δεν καταγράφεται κανένα κρούσμα, επειδή δεν έχει περάσει -μέσω πουλιών- από εκεί ο ιός. Άλλες περιοχές που έχουν πολλά περιστατικά, έχουν από τα καλύτερα προγράμματα ψεκασμών. Αυτό δείχνει ότι μέσω αυτών των προγραμμάτων, κατόρθωσαν να μην έχουν δεκαπλάσια κρούσματα».
Επομένως, «ο πληθυσμός των κουνουπιών είναι μια παράμετρος, αλλά η βασική παραμένει η ένταση της κυκλοφορίας του ιού στα πτηνά και μεταξύ πτηνών και κουνουπιών. Σίγουρα πάντως, όταν ο ιός εισαχθεί σε μια περιοχή, θέλουμε να έχουμε χαμηλούς πληθυσμούς κουνουπιών μέσω καλών προγραμμάτων καταπολέμησης. Δυστυχώς όμως, πολλές φορές δεν είναι εύκολο να ελέγξουμε την ένταση της κυκλοφορίας του ιού».
Πηγή: ieidiseis.gr
