Μεγάλος αριθμός ακινήτων στη Θεσσαλία έχει ήδη πάρει τον δρόμο του ηλεκτρονικού πλειστηριασμού έως το τέλος του 2026, με τον Βόλο να καταγράφει δεκάδες περιπτώσεις που αφορούν και κατοικίες.
Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσίασε στην ΕΡΤ Βόλου η δικηγόρος Κωνσταντίνα Ευσταθίου, αντιπρόεδρος της Ένωσης Καταναλωτών Βόλου και Θεσσαλίας, στην επίσημη ηλεκτρονική πλατφόρμα εμφανίζονταν, κατά τον χρόνο της συνέντευξης, 743 πλειστηριασμοί στη Θεσσαλία, από τους οποίους οι 251 αφορούσαν κατοικίες. Στον Βόλο είχαν αναρτηθεί 136 πλειστηριασμοί, με 57 από αυτούς να αφορούν σπίτια. Οι αριθμοί αυτοί είναι δυναμικοί, καθώς νέες διαδικασίες προστίθενται, άλλες ολοκληρώνονται και ημερομηνίες μπορεί να επαναπροσδιορίζονται.
Ο πλειστηριασμός δεν έρχεται χωρίς προειδοποίηση
Όπως εξήγησε η κ. Ευσταθίου, η εμφάνιση ενός ακινήτου στην πλατφόρμα ηλεκτρονικών πλειστηριασμών αποτελεί το τελευταίο στάδιο μιας διαδικασίας που έχει προηγηθεί.
Το πρώτο προειδοποιητικό σημάδι μπορεί να είναι η καταγγελία της δανειακής σύμβασης, όταν το δάνειο έχει πάψει να εξυπηρετείται. Αν δεν υπάρξει ρύθμιση, μπορεί να ακολουθήσουν διαταγή πληρωμής, κατάσχεση, κατασχετήρια έκθεση και τελικά ο προσδιορισμός του πλειστηριασμού.
Το βασικό μήνυμα προς τους δανειολήπτες είναι να μην αγνοούν οποιοδήποτε έγγραφο παραλαμβάνουν από εταιρεία διαχείρισης απαιτήσεων ή μέσω δικαστικού επιμελητή.
Η έγκαιρη αντίδραση έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς σε αρκετές περιπτώσεις οι νόμιμες προθεσμίες είναι περιορισμένες.
Οι 15 εργάσιμες ημέρες για τη διαταγή πληρωμής
Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της διαταγής πληρωμής. Σύμφωνα με όσα αναφέρονται στο ισχύον πλαίσιο, ο οφειλέτης που κατοικεί ή έχει έδρα στην Ελλάδα διαθέτει 15 εργάσιμες ημέρες από την επίδοση για να ασκήσει ανακοπή.
Η άσκηση ανακοπής, ωστόσο, δεν συνεπάγεται αυτομάτως αναστολή της διαδικασίας εκτέλεσης. Υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις μπορεί να υποβληθεί και αίτημα αναστολής, γεγονός που καθιστά αναγκαία την άμεση νομική αξιολόγηση της κάθε περίπτωσης.
Η δικηγόρος σημείωσε ότι σε αυτό το στάδιο πρέπει να εξετάζεται προσεκτικά ο φάκελος, προκειμένου να διαπιστωθούν τυχόν λάθη ή ενέργειες που μπορούν να αποτελέσουν λόγους δικαστικής προσβολής. Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι κάθε διαταγή πληρωμής ή πλειστηριασμός μπορεί να ακυρωθεί, καθώς κάθε υπόθεση κρίνεται με βάση τα πραγματικά και νομικά δεδομένα της.
Ρύθμιση πριν από τη δικαστική διαμάχη
Πριν από την προσφυγή στα δικαστήρια υπάρχει και η δυνατότητα αναζήτησης εξωδικαστικής λύσης.
Ο οφειλέτης μπορεί να επικοινωνήσει με την εταιρεία διαχείρισης της απαίτησης και να επιδιώξει απευθείας ρύθμιση. Σύμφωνα με την κ. Ευσταθίου, υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες επιτυγχάνεται συμφωνία, αλλά και άλλες όπου οι όροι που προτείνονται θεωρούνται δύσκολα διαχειρίσιμοι, κυρίως λόγω υψηλών προκαταβολών.
Παράλληλα υπάρχει ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός Ρύθμισης Οφειλών, μέσω του οποίου μπορούν να ρυθμιστούν, υπό προϋποθέσεις, χρέη προς χρηματοδοτικούς φορείς, Δημόσιο και ασφαλιστικά ταμεία.
Οι προτάσεις δεν είναι ίδιες για όλους. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να προβλέπονται διαγραφές μέρους της οφειλής και προσαρμογή των δόσεων στις οικονομικές δυνατότητες του οφειλέτη.
Ειδική πρόβλεψη για τους ευάλωτους
Ισχυρότερη θέση έχουν οι δανειολήπτες που διαθέτουν Βεβαίωση Ευάλωτου Οφειλέτη.
Σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο, η πρόταση αναδιάρθρωσης που προκύπτει μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού είναι, καταρχήν, υποχρεωτικά αποδεκτή από τράπεζες, servicers και Δημόσιο, ενώ ο ίδιος ο οφειλέτης διατηρεί το δικαίωμα να την απορρίψει.
Πρόταση ρύθμισης πριν από τον πλειστηριασμό
Σημαντική είναι επίσης η πρόβλεψη που υποχρεώνει, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, τον πιστωτή να αποστείλει στον οφειλέτη έγγραφη πρόταση ρύθμισης τουλάχιστον τρεις μήνες πριν από τον πλειστηριασμό.
Για να ενεργοποιηθεί αυτή η δυνατότητα, ο δανειολήπτης θα πρέπει να έχει δηλώσει τα απαραίτητα στοιχεία επικοινωνίας στην προβλεπόμενη ηλεκτρονική πλατφόρμα.
Η συγκεκριμένη διαδικασία δεν «παγώνει» αυτόματα τον πλειστηριασμό, δημιουργεί όμως ένα ακόμη χρονικό περιθώριο για την αναζήτηση λύσης.
Δυνατότητες αντίδρασης ακόμη και μετά την κατάσχεση
Ακόμη και μετά την κατάσχεση δεν σημαίνει ότι έχουν εξαντληθεί όλα τα ένδικα μέσα.
Ο Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας προβλέπει δυνατότητα ανακοπής κατά πράξεων της αναγκαστικής εκτέλεσης, με διαφορετικές προθεσμίες ανάλογα με το στάδιο και την πράξη που προσβάλλεται.
Για ορισμένες πλημμέλειες από την επιταγή προς εκτέλεση έως τη δημοσίευση της κατασχετήριας έκθεσης προβλέπεται, μεταξύ άλλων, προθεσμία 45 ημερών από την κατάσχεση.
Το μεγαλύτερο λάθος είναι η αδράνεια
Το κεντρικό μήνυμα που απηύθυνε η Κωνσταντίνα Ευσταθίου προς όσους αντιμετωπίζουν πρόβλημα με οφειλές είναι ότι ο χρόνος είναι καθοριστικός.
Ένας πολίτης που λαμβάνει καταγγελία δανείου, διαταγή πληρωμής, επιταγή προς εκτέλεση ή κατασχετήρια έκθεση δεν πρέπει να περιμένει μέχρι να δει το ακίνητό του αναρτημένο στην πλατφόρμα των πλειστηριασμών.
Όπως τόνισε, πριν φτάσει μία υπόθεση σε αυτό το σημείο μεσολαβούν στάδια στα οποία μπορεί να επιχειρηθεί ρύθμιση ή, όταν υπάρχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις, δικαστική αντίδραση.
Κάθε περίπτωση, ωστόσο, έχει διαφορετικά χαρακτηριστικά και απαιτεί εξατομικευμένη νομική εξέταση, καθώς δεν υπάρχει μία ενιαία λύση που να εφαρμόζεται σε όλους τους οφειλέτες.
