Οι ραγδαίες εξελίξεις στο παγκόσμιο ενεργειακό σκηνικό έχουν σημάνει συναγερμό, καθώς η διεθνής αγορά πετρελαίου παραμένει ρευστή και ευμετάβλητη. Αν και τις προηγούμενες ώρες σημειώθηκαν ελαφριές διορθωτικές τάσεις, οι τιμές ανακτούν σταδιακά το χαμένο έδαφος. Οι διαβεβαιώσεις αναφορικά με τη συντήρηση και επαναλειτουργία του αγωγού East-West στη Σαουδική Αραβία δεν δείχνουν ικανές να διασκεδάσουν πλήρως τις εντυπώσεις, διατηρώντας την αβεβαιότητα ως προς την παγκόσμια προσφορά. Την ίδια στιγμή, οι εγχώριες τιμές των καυσίμων έχουν εκτοξευτεί, αναγκάζοντας την κυβέρνηση να εξετάσει άμεσες παρεμβάσεις για να «φρενάρει» το εξοντωτικό κόστος.
Τα τελευταία 24ωρα η μέση τιμή στην ελληνική αγορά παραμένει πάνω από το 2,10 ευρώ/λίτρο για τη βενζίνη, ενώ το πρωί της Πέμπτης, σε πολλά βενζινάδικα της Αττικής η τιμή άγγιζε τα 2,20 ευρώ το λίτρο.
Σε επίπεδο συνεδριάσεων, το αργό τύπου Brent κατέγραψε αρχικά πτώση φτάνοντας τα 105 δολάρια, ωστόσο την Πέμπτη (17.9.2026) έδειξε σημάδια ανάκαμψης, προσεγγίζοντας εκ νέου τα 106 δολάρια ανά βαρέλι. Η εξέλιξη αυτή περιόρισε τις απώλειες των δύο προηγούμενων ημερών, οι οποίες είχαν τροφοδοτηθεί από τις πληροφορίες ότι το Ριάντ προτίθεται να αποκαταστήσει σχεδόν το 50% της δυναμικότητας του πολύτιμου αγωγού East-West μέσα στις επόμενες ημέρες, στοχεύοντας στην πλήρη λειτουργία του σε χρονικό ορίζοντα έξι εβδομάδων.
Αντίστοιχη είναι η εικόνα και στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, όπου το αμερικανικό αργό WTI κινείται σταθερά σε επίπεδα άνω των 102 δολαρίων το βαρέλι, παραμένοντας ελαφρώς πιο κάτω σε σχέση με τη χθεσινή ημέρα συναλλαγών.
Ο εν λόγω αγωγός αποτελεί κρίσιμο γεωπολιτικό εργαλείο, καθώς προσφέρει μια εναλλακτική οδό μεταφοράς που αποφεύγει τα Στενά του Ορμούζ, έχοντας όμως δεχθεί σοβαρά πλήγματα από επιθέσεις drones την προηγούμενη εβδομάδα. Η Σαουδική Αραβία, εν μέσω αυτής της κρίσης, επιχειρεί να εξασφαλίσει τη μεταφορά μεγαλύτερων όγκων αργού μέσω των Στενών, λαμβάνοντας υποστήριξη από τις αμερικανικές στρατιωτικές δυνάμεις.
Επιπλέον, ο υπουργός Ενέργειας των Ηνωμένων Πολιτειών, Κρις Ράιτ, έκανε γνωστό πως περίπου 18 εκατομμύρια βαρέλια αργού και διυλισμένων προϊόντων πέρασαν από το Ορμούζ τις προηγούμενες ημέρες της εβδομάδας. Ταυτόχρονα, τα επίσημα δεδομένα από τις ΗΠΑ κατέδειξαν μείωση των αποθεμάτων αργού κατά 640.000 βαρέλια, φτάνοντας πλέον τα 423,4 εκατομμύρια βαρέλια. Παρά τη μείωση, αυτή ήταν σαφώς πιο ήπια από τις αρχικές προβλέψεις των οικονομικών αναλυτών, λειτουργώντας κατευναστικά ως προς τη ραγδαία αύξηση των τιμών διεθνώς.
Αξίζει να αναφερθεί πως αυτή η επίσημη καταγραφή είχε χαώδη απόκλιση από τις προηγούμενες αναφορές του API, οι οποίες έκαναν λόγο για επικείμενη τεράστια αύξηση των αμερικανικών αποθεμάτων κατά 7,1 εκατομμύρια βαρέλια.
Η «φωτιά» στα ελληνικά πρατήρια και τα νησιά
Η διατήρηση του αργού πετρελαίου πάνω από το ψυχολογικό φράγμα των 100 δολαρίων έχει προκαλέσει ισχυρούς κλυδωνισμούς στην ελληνική αγορά. Το κόστος στα πρατήρια υγρών καυσίμων έχει γίνει δυσβάσταχτο, με τη βενζίνη να σκαρφαλώνει ακόμη και στα 2,30 ευρώ ανά λίτρο σε μεμονωμένες περιπτώσεις, ενώ η μέση πανελλαδική τιμή της αμόλυβδης έχει διαμορφωθεί στα 2,17 ευρώ. Παρόμοια είναι η κατάσταση και στο πετρέλαιο κίνησης, το οποίο καταγράφει πανελλαδικό μέσο όρο της τάξης των 2,14 ευρώ το λίτρο.
Εκεί που η κατάσταση λαμβάνει χαρακτηριστικά ακραίας ακρίβειας είναι στη νησιωτική χώρα, όπου ορισμένα πρατήρια διαθέτουν τα καύσιμα σε τιμές που υπερβαίνουν τα 2,5 ευρώ το λίτρο. Η μέση τιμή στα νησιά προσεγγίζει σταδιακά αυτά τα δυσθεώρητα νούμερα. Ενδεικτικά, στο σύμπλεγμα των Κυκλάδων, η 100άρα βενζίνη αγγίζει τα 2,60 ευρώ το λίτρο, ενώ η απλή αμόλυβδη των 95 οκτανίων βρίσκεται μια ανάσα από τα 2,40 ευρώ. Στα ύψη κινούνται και τα νησιά του Ιονίου, με την Κεφαλονιά και τη Λευκάδα να παρουσιάζουν μέση τιμή αμόλυβδης στα 2,24 ευρώ και 2,27 ευρώ ανά λίτρο, αντίστοιχα.
Ο σχεδιασμός του οικονομικού επιτελείου
Η έντονη φημολογία που κυκλοφορεί στην αγορά, η οποία τοποθετεί την τιμή εκκίνησης του πετρελαίου θέρμανσης κοντά στα 2 ευρώ το λίτρο, έχει σημάνει συναγερμό σε εκατομμύρια νοικοκυριά. Το κυβερνητικό σχήμα βρίσκεται σε διαρκή επαγρύπνηση, αναζητώντας μέσα από απανωτές συσκέψεις τον βέλτιστο σχεδιασμό για να υποστηριχθούν οι πολίτες – με έμφαση στις ευάλωτες κοινωνικές ομάδες – ενόψει της χειμερινής περιόδου.
Με την έναρξη της διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης να τοποθετείται χρονικά τον Οκτώβριο, το βάρος των αποφάσεων πέφτει στην κρατική παρέμβαση, ενώ θεωρείται σίγουρη η συνέχιση της ενίσχυσης για το πετρέλαιο κίνησης. Παράλληλα, βασικός πυλώνας της προσπάθειας αποτελεί η συνεισφορά των ιδιωτικών διυλιστηρίων, ως συνέχεια της πρωτοβουλίας που ξεκίνησε στα μέσα του καλοκαιριού. Η συγκεκριμένη ενέργεια περιλάμβανε έκπτωση της τάξης των 10 λεπτών ανά λίτρο στην αμόλυβδη και 5 λεπτών στο πετρέλαιο κίνησης κατά τη χονδρική τους πώληση προς τα κατά τόπους πρατήρια.
Οι συνεχείς γεωπολιτικές αναταράξεις, από τον πόλεμο στην Ουκρανία μέχρι τις εντάσεις σε Σαουδική Αραβία και Ιράν, δημιουργούν ένα εκρηκτικό κοκτέιλ που επιβάλλει στην ελληνική κυβέρνηση να λάβει αποφάσεις. Οι ενδείξεις στην αγορά δεν αφήνουν περιθώρια εφησυχασμού, γεγονός που αποτυπώθηκε και στα λεγόμενα του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη. Μιλώντας από το κοινοβούλιο, προέβη σε προειδοποιήσεις για έναν επερχόμενο «δύσκολο χειμώνα», συντασσόμενος με τις δηλώσεις ανώτερων στελεχών της κυβέρνησης, όπως οι Τάκης Θεοδωρικάκος και Σταύρος Παπασταύρου.
Από την άλλη πλευρά, ο υπουργός Οικονομικών και πρόεδρος του Εurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, κρατά μια πιο συγκρατημένη στάση ως προς τις αρνητικές προβλέψεις, την ίδια ώρα που ο «ταμίας», υφυπουργός Οικονομικών Θάνος Πετραλιάς, καλείται να διαχειριστεί ένα δύσκολο παζλ. Ο υφιστάμενος σχεδιασμός δείχνει πως υπάρχει μια «κάβα» στα κρατικά ταμεία, ύψους 150 έως 200 εκατομμυρίων ευρώ, για την κάλυψη των αναγκών το τελευταίο τρίμηνο του έτους, αν και εκφράζεται η αισιοδοξία για διεύρυνση αυτού του ποσού.
Η στρατηγική για βενζίνη, diesel και θέρμανση
Όπως μεταφέρουν πηγές με γνώση των πραγμάτων, οι τελευταίες συναντήσεις στο Μέγαρο Μαξίμου επικεντρώθηκαν στην αυστηρή ανάλυση των εναλλακτικών σεναρίων παρά στη λήψη άμεσων αποφάσεων. Οι οριστικές κατευθύνσεις θα δοθούν μετά την επιστροφή του πρωθυπουργού από το προγραμματισμένο ταξίδι του στις Ηνωμένες Πολιτείες προς τα τέλη του μήνα, οπότε και θα υπάρχει μια πιο καθαρή εικόνα για τις τάσεις της αγοράς.
Η παράταση της επιδότησης στο πετρέλαιο κίνησης αποτελεί σχεδόν ειλημμένη απόφαση, ενώ αναζητείται η χρυσή τομή για την αμόλυβδη βενζίνη. Κομβικής σημασίας είναι και η στάση που θα κρατήσουν οι εταιρείες Helleniq Energy και Motor Oil, από τις οποίες η κυβέρνηση προσδοκά να διατηρήσουν τις εθελοντικές εκπτώσεις τους. Το κατά πόσο θα υπάρξει και άμεση κρατική επιδότηση στην αντλία για τη βενζίνη μένει να φανεί, καθώς επί του παρόντος τα διυλιστήρια έχουν επωμιστεί τη συγκεκριμένη πρωτοβουλία.
Αναφορικά με το πετρέλαιο θέρμανσης, εάν η εμπορική του πορεία εκκινούσε με τις σημερινές ανατιμήσεις, θα μιλούσαμε για τιμές 1,80 έως 1,90 ευρώ ανά λίτρο. Για να αποφευχθεί ένα τέτοιο σοκ, συζητείται εντόνως η αύξηση του σχετικού επιδόματος, ενώ ψηλά στην ατζέντα βρίσκεται και το ενδεχόμενο μιας οριζόντιας επιδότησης κατευθείαν στην αντλία – ένα μέτρο παρόμοιο με αυτό που ισχύει για το πετρέλαιο κίνησης, πάντα σε συνάρτηση με τον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο.
Τα δεδομένα για το ρεύμα και η στάση της Ε.Ε.
Η εξέλιξη των τιμών του φυσικού αερίου, που επηρεάζει καθοριστικά το κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας, δημιουργεί έναν επιπρόσθετο πονοκέφαλο στο κυβερνητικό επιτελείο. Βάσει των σημερινών συνθηκών, δεν αναμένεται άμεση κρατική παρέμβαση στα τιμολόγια ρεύματος. Αυτό δικαιολογείται εν μέρει από το γεγονός ότι η ΔΕΗ έχει ήδη λανσάρει ένα ελκυστικό, σταθερό τιμολόγιο με κόστος κάτω από 12 λεπτά ανά κιλοβατώρα. Άλλωστε, ο πρωθυπουργός μέσω ανάρτησής του στα κοινωνικά δίκτυα είχε ενθαρρύνει τους πολίτες να εξετάσουν σοβαρά αυτή τη λύση, μια επιλογή που φέρεται να έχει υιοθετήσει και ο ίδιος για την οικία του.
Παρόλα αυτά, το Μέγαρο Μαξίμου δεν κρύβει τον προβληματισμό του για την απροθυμία των ευρωπαϊκών θεσμών να αντιμετωπίσουν συντονισμένα το νέο ράλι των τιμών. Η ομιλία της επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, για την Κατάσταση της Ένωσης δεν άφησε πολλά περιθώρια αισιοδοξίας, προδικάζοντας τη στάση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου τον προσεχή Οκτώβριο. Παρά τις εκκλήσεις της Αθήνας για ενιαία αντιμετώπιση, οι σκληρές διαπραγματεύσεις γύρω από τον προϋπολογισμό της Ε.Ε. καθιστούν εξαιρετικά απίθανο οι Ευρωπαίοι να συμφωνήσουν σε μέτρα που δεν τόλμησαν να πάρουν ούτε κατά την κορύφωση της κρίσης του 2022.
Οι δηλώσεις Πιερρακάκη και το νέο Fuel Pass
Οι τελικές κινήσεις της ελληνικής κυβέρνησης θα εξαρτηθούν σε μεγάλο βαθμό από τη διάρκεια και την ένταση του νέου πληθωριστικού κύματος, με τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας να κρατά ανοιχτή την πόρτα για ενίσχυση νοικοκυριών και επαγγελματιών. Σε πρόσφατη έκτακτη σύσκεψη επαναξιολογήθηκαν όλα τα διαθέσιμα στοιχεία. Μιλώντας στον ραδιοφωνικό σταθμό «Παραπολιτικά 90,1», το ανώτατο κυβερνητικό στέλεχος, χωρίς να μπει σε συγκεκριμένες εξαγγελίες, κατέστησε σαφές ότι η χώρα διαθέτει τα απαραίτητα αποθέματα.
Δίνοντας το στίγμα της κυβερνητικής φιλοσοφίας, επεσήμανε με νόημα πως «οι αντοχές της οικονομίας έχουν αξία όταν γίνονται αντοχές της κοινωνίας», ξεκαθαρίζοντας ότι οι υφιστάμενες εφεδρείες δημιουργήθηκαν ακριβώς για να στηρίξουν τους πολίτες σε κρίσιμες στιγμές. Οι πιέσεις στα εισοδήματα αυξάνονται επικίνδυνα, έχοντας ήδη απαιτήσει 800 εκατομμύρια ευρώ σε παρεμβάσεις κατά τη διάρκεια της άνοιξης, ενώ η οριζόντια ενίσχυση στο diesel συνεχίζεται.
Η συζήτηση για τα καύσιμα περιλαμβάνει πολλά σενάρια. Δεν αποκλείεται η μείωση του ΕΦΚ στο πετρέλαιο κίνησης, ενώ σοβαρά εξετάζεται και η επαναφορά ενός νέου Fuel Pass, εστιασμένου σε αυστηρά περιουσιακά και εισοδηματικά κριτήρια. Ακόμη και οι παρεμβάσεις στον ΦΠΑ και τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης παραμένουν ψηλά στην ατζέντα. Όπως εξηγεί ο αρμόδιος υπουργός, ο τελικός στόχος είναι η μείωση στην αντλία, ανεξαρτήτως του πλαισίου (επιδοματικού ή φορολογικού) που θα επιλεγεί, πάντα σε συνάρτηση με τις ευρωπαϊκές κατευθυντήριες γραμμές.
Σε ό,τι αφορά τον χειμώνα, οι αποφάσεις για το πετρέλαιο θέρμανσης θα συγκεκριμενοποιηθούν τον Οκτώβριο, με την ηγεσία του υπουργείου να εγγυάται ότι ο κρατικός μηχανισμός θα σταθεί «δίπλα σε κάθε πολίτη». Προς το παρόν, φαίνεται να έχει υποχωρήσει το σενάριο μιας νέας, έκτακτης φορολόγησης των πετρελαϊκών ομίλων, με την επισήμανση ότι τα χαρακτηριστικά της κάθε ενεργειακής αγοράς στην Ευρώπη διαφέρουν ριζικά.
Το Eurogroup, οι ευρωπαϊκές αποφάσεις και η επόμενη μέρα
Οι συνέπειες από τη γεωπολιτική αστάθεια δεν αποτελούν αποκλειστικά εγχώριο ζήτημα, γεγονός που μεταφέρει τη συζήτηση σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με το προσεχές Eurogroup και το ECOFIN στο Δουβλίνο να έχουν την ενεργειακή κρίση στην κορυφή της ατζέντας τους. Εκεί θα τεθούν επί τάπητος οι βραχυπρόθεσμες αλλά και οι στρατηγικές λύσεις.
Ο κ. Πιερρακάκης δίνει ιδιαίτερη έμφαση στη συνετή διαχείριση, υπογραμμίζοντας ότι απαιτείται να υπάρχουν διαθέσιμα «πυρομαχικά» σε περίπτωση που η κρίση βαθύνει κι άλλο. Μια άσκοπη κατασπατάληση πόρων τους προηγούμενους μήνες θα είχε στερήσει από τη χώρα την ικανότητα να παρέμβει αποτελεσματικά σήμερα. Αναφερόμενος μάλιστα και στις παροχές ύψους 2,2 δισεκατομμυρίων ευρώ που ανακοινώθηκαν στην έκθεση της Θεσσαλονίκης για την αύξηση του εισοδήματος, τόνισε ότι η πρόθεση είναι η αδιάλειπτη προστασία, παρακολουθώντας την κατάσταση «κάθε πολιτική εβδομάδα-εβδομάδα, μήνα-μήνα».
Το Μέγαρο Μαξίμου παραμένει σε κατάσταση αυξημένης ετοιμότητας, γνωρίζοντας καλά πως το ενεργειακό ράλι έχει τη δυναμική να πυροδοτήσει νέο κύμα ακρίβειας στο σύνολο της εφοδιαστικής αλυσίδας. Αν και στη μεγάλη διευρυμένη σύσκεψη με τον πρωθυπουργό εξετάστηκαν ενδελεχώς όλες οι εναλλακτικές, η κυβέρνηση τηρεί στάση αναμονής, καθώς οι αποφάσεις θα «κλειδώσουν» στα τέλη Σεπτεμβρίου. Μέχρι τότε, αναμένονται οι ανακοινώσεις για τα πράσινα τιμολόγια ρεύματος, ενώ ολοκληρώνεται το τρέχον σχήμα στήριξης για την κίνηση. Στόχος παραμένει η ύπαρξη ενός αποτελεσματικού σχεδίου, το οποίο θα αποτελέσει το απόλυτο «δίχτυ προστασίας» για τους Έλληνες καταναλωτές.
Η διαφορά σε σχέση με την περσινή χρονιά είναι χαώδης, με την αμόλυβδη να βρίσκεται 42 λεπτά υψηλότερα σε σχέση με το 1,75 ευρώ του περσινού μέσου όρου. Αντίστοιχα, το πετρέλαιο θέρμανσης ξεκίνησε πέρυσι κοντά στο 1,13 ευρώ, μια τιμή που σήμερα μοιάζει άπιαστο όνειρο. Οι αποφάσεις θα ληφθούν όταν η εικόνα της αγοράς θα είναι πιο ξεκάθαρη, ενώ ελπίδες για ελάφρυνση στις τιμές ρεύματος δίνουν πιθανές αλλαγές στις καιρικές συνθήκες, όπως οι έντονες βροχοπτώσεις στα Βαλκάνια και οι ενισχυμένοι άνεμοι στην Ελλάδα.
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης, ήταν ξεκάθαρος επιβεβαιώνοντας πως στον κρατικό «κουμπαρά» υπάρχουν προς το παρόν 200 εκατομμύρια ευρώ, ποσό που διαφυλάσσεται ώστε να καλυφθούν έκτακτες ανάγκες τον χειμώνα. Σε αυτό το πλαίσιο, η συνεννόηση με τα ελληνικά διυλιστήρια κρίνεται ζωτικής σημασίας.
Εφόσον η άνοδος των τιμών δεν συγκρατηθεί, η Αθήνα ετοιμάζει οργανωμένη παρέμβαση στα ευρωπαϊκά όργανα, απαιτώντας αυξημένη δημοσιονομική ελαστικότητα. Ο πρόεδρος του Eurogroup υπενθυμίζει διαρκώς πως το ζήτημα «αφορά όλες τις χώρες», κάτι που κατανοεί και το Βερολίνο, με τη Γερμανίδα υπουργό Ενέργειας Κατερίνα Ράιχε να βάζει στο τραπέζι ακόμα και την προσωρινή μείωση του γερμανικού ΦΠΑ στα καύσιμα στο 7%.
Όπως όλα δείχνουν, η οριζόντια επιδότηση του diesel κρίνεται απολύτως αναγκαία για να μην επηρεαστεί το κόστος των μεταφορών, ενώ στο πετρέλαιο θέρμανσης δρομολογούνται ενισχύσεις μέσω διευρυμένων επιδομάτων αλλά και απευθείας εκπτώσεων, ώστε τα νοικοκυριά να μην κληθούν να καταβάλουν από την πρώτη στιγμή τεράστια ποσά. Αν και στην παρούσα φάση η πλειονότητα των καταναλωτών με μπλε τιμολόγια ρεύματος παραμένει προστατευμένη, εάν οι χονδρεμπορικές τιμές δεν διορθωθούν, η κυβέρνηση είναι έτοιμη να βάλει ξανά «φρένο» στις αυξήσεις, επαναφέροντας τον μηχανισμό επιδοτήσεων για τις πρώτες κατοικίες.
Πηγή: ieidiseis.gr
