Η επιβολή ενός έκτακτου φόρου στα υπερκέρδη των ενεργειακών εταιρειών σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται στο επίκεντρο των συζητήσεων μεταξύ των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων, καθώς οι τιμές των καυσίμων και του φυσικού αερίου σπάνε το ένα ρεκόρ μετά το άλλο, εντείνοντας την ενεργειακή κρίση και τις πληθωριστικές πιέσεις.
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες προσπαθούν απεγνωσμένα να περιορίσουν την αυξανόμενη κοινωνική δυσαρέσκεια, καθώς το επόμενο έτος επίκεινται εκλογές σε οκτώ χώρες της ΕΕ, μεταξύ των οποίων η Γαλλία, η Ιταλία, η Ισπανία και η Πολωνία.
Αναλυτές προειδοποιούν για τις συνέπειες μιας κατάστασης που θα μπορούσε να εξελιχθεί σε ένα από τα μεγαλύτερα ενεργειακά σοκ που έχει γνωρίσει η Ευρώπη εδώ και δεκαετίες.
Πιέσεις για φορολόγηση των κερδών των πετρελαϊκών
Ο υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας, Λαρς Κλίνγκμπαϊλ, κάλεσε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, κατά τη διάρκεια συνάντησης των υπουργών Οικονομικών της ΕΕ στο Δουβλίνο την Παρασκευή, να προτείνει πιθανούς τρόπους φορολόγησης των κερδών των πετρελαϊκών εταιρειών, τα οποία χαρακτήρισε υπερβολικά.
► Πώς θα πέσει η τιμή σε πετρέλαιο θέρμανσης και ντίζελ: Τα νέα έκτακτα μέτρα
«Αρκετά κράτη-μέλη ζητούν εδώ και καιρό να παρουσιαστούν σχετικά μοντέλα», δήλωσε ο Κλίνγκμπαϊλ, απαιτώντας να κατατεθούν προτάσεις έως τον επόμενο μήνα. «Οι πολίτες βλέπουν ότι οι πετρελαϊκές εταιρείες εκμεταλλεύονται την κατάσταση, επιβάλλουν υπερβολικές χρεώσεις και αυξάνουν σημαντικά τα κέρδη τους».
Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του πετρελαίου έχουν επιστρέψει πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, καταγράφοντας αύξηση περίπου 50% σε σχέση με τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο στο Ιράν, καθώς η κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή απειλεί όλο και περισσότερες οδούς εφοδιασμού.
Οι αγορές παραγώγων δείχνουν ότι οι επενδυτές δεν αναμένουν αποκλιμάκωση των τιμών στο άμεσο μέλλον. Οι τιμές στα πρατήρια έχουν ήδη φτάσει σε ιστορικά υψηλά επίπεδα σε ολόκληρη την Ευρώπη. Στη Γερμανία, η μέση τιμή του ντίζελ εκτοξεύθηκε την Τετάρτη στο επίπεδο-ρεκόρ των 2,45 ευρώ το λίτρο, ενώ η βενζίνη σημείωσε νέο υψηλό στα 2,31 ευρώ το λίτρο, σύμφωνα με τη μεγαλύτερη ένωση αυτοκινητιστών της Ευρώπης, την ADAC.
Οι τιμές είναι ακόμη υψηλότερες στην Ολλανδία, όπου η βενζίνη ξεπέρασε την προηγούμενη εβδομάδα το προηγούμενο ρεκόρ και έφτασε την Τετάρτη στα 2,73 ευρώ το λίτρο, ενώ η μέση τιμή του ντίζελ διαμορφώθηκε στα 2,78 ευρώ. Ακόμη υψηλότερα έχουν διαμορφωθεί οι τιμές της βενζίνης στη Δανία και του ντίζελ στη Φινλανδία. Στην ελληνική αγορά, η μέση τιμή της βενζίνης παραμένει πάνω από 2,10 ευρώ το λίτρο, ενώ σε πολλά πρατήρια της Αττικής αγγίζει τα 2,20 ευρώ το λίτρο.
24% πάνω οι τιμές
Σε ολόκληρη την ΕΕ, οι τιμές της βενζίνης είναι αυξημένες κατά 24% σε σύγκριση με έναν χρόνο νωρίτερα, του ντίζελ κατά 38%, ενώ το κόστος των αεροπορικών καυσίμων έχει υπερδιπλασιαστεί.
Η τιμή αναφοράς του φυσικού αερίου διαπραγματεύεται στα 81 ευρώ ανά μεγαβατώρα, αυξημένη κατά 150% σε ετήσια βάση, με τους αναλυτές να εκτιμούν ότι θα μπορούσε να φτάσει τα 100 ευρώ.
Ο επίτροπος Οικονομίας της ΕΕ, Βάλντις Ντομπρόβσκις, δήλωσε ότι η Κομισιόν δεν σχεδιάζει «σε αυτό το στάδιο» τη δημιουργία ενός πανευρωπαϊκού μηχανισμού φορολόγησης. Τόνισε, ωστόσο, ότι είναι «έτοιμη να συμμετάσχει στη συζήτηση», ενώ διευκρίνισε πως τα κράτη-μέλη είναι ελεύθερα να επιβάλουν δικούς τους φόρους.
Οι εξαιρετικά υψηλές τιμές των καυσίμων έχουν ήδη εξελιχθεί σε μείζον ζήτημα της εσωτερικής πολιτικής σκηνής στη Γαλλία και την Ιταλία. Και οι δύο χώρες οδηγούνται το επόμενο έτος σε κρίσιμες εκλογικές αναμετρήσεις, στις οποίες οι ψηφοφόροι αναμένεται να επικεντρωθούν στο εκρηκτικό κόστος ζωής, που τροφοδοτείται σε μεγάλο βαθμό από τις υψηλές τιμές της ενέργειας.
Στην Ιταλία, ο κυβερνητικός δεξιός συνασπισμός της Τζόρτζια Μελόνι, ο οποίος βρίσκεται πίσω από τους αντιπάλους του στις δημοσκοπήσεις, ανακοίνωσε αυτή την εβδομάδα ότι από το επόμενο έτος θα καταργήσει τα τέλη κυκλοφορίας για 14,5 εκατομμύρια αυτοκίνητα και μοτοσικλέτες. Το μέτρο αναμένεται να κοστίσει περισσότερα από 2 δισ. ευρώ και προστίθεται στη μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης στο ντίζελ, η οποία έχει ήδη επιβαρύνει τα κρατικά ταμεία κατά 2,8 δισ. ευρώ.
► Bενζίνη στα 2,6 ευρώ: Σε ποια πρατήρια στην Ελλάδα είναι πιο ακριβή
«Επιλέξαμε να ανακατευθύνουμε μέρος των πόρων που χρησιμοποιούνταν για την αντιμετώπιση της αύξησης των τιμών των καυσίμων σε ένα απλό, μόνιμο μέτρο, σχεδιασμένο ειδικά για όσους χρησιμοποιούν καθημερινά αυτοκίνητα και μοτοσικλέτες για να πάνε στη δουλειά τους, να μεταφέρουν τα παιδιά τους ή να εξυπηρετούν τις μετακινήσεις τους», δήλωσε η Μελόνι.
Ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, ζήτησε από τους υπουργούς την «πλήρη κινητοποίηση» της κυβέρνησης για τον εφοδιασμό και τις τιμές των καυσίμων. Στις προσπάθειες περιλαμβάνεται και η εξασφάλιση προμηθειών από τη διεθνή αγορά μέσω της επιδίωξης για «ειρηνική επαναλειτουργία» των Στενών του Ορμούζ.
Στο τελευταίο από ένα κύμα κινητοποιήσεων, Γάλλοι αλιείς απέκλεισαν την Πέμπτη την πρόσβαση σε δύο λιμάνια και σε μία εγκατάσταση αποθήκευσης καυσίμων στη νότια Γαλλία, διαμαρτυρόμενοι για την εκτίναξη της τιμής του ντίζελ. Η τιμή του έφθασε αυτή την εβδομάδα τα 2,37 ευρώ ανά λίτρο, λίγο χαμηλότερα από το ιστορικό ρεκόρ των 2,38 ευρώ.
A polícia é quem mais trai o povo! Nunca está do lado dele.
Sul da França: policiais antimotim espancam pescadores franceses e usam gás lacrimogêneo contra eles em protesto contra o aumento dos preços dos combustíveis! Pescadores franceses bloquearam portos em sinal de protesto. pic.twitter.com/cIVTJxadvC
— Sarzuelas (@sarzuelas) September 16, 2026
Η υπουργός Αλιείας, Κατρίν Σαμπό, δήλωσε ότι, έπειτα από έξι ώρες διαπραγματεύσεων, οι αλιείς συμφώνησαν να άρουν τους αποκλεισμούς. Η κυβέρνηση δεσμεύτηκε να χορηγήσει άτοκα δάνεια σε όσους αντιμετωπίζουν προβλήματα ρευστότητας και να συνδέσει τα μέτρα στήριξης με τις μεταβολές στις τιμές των καυσίμων.
Έκτακτες επιδοτήσεις
Ο πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνί παρέτεινε αυτή την εβδομάδα έως το τέλος του έτους τις έκτακτες επιδοτήσεις καυσίμων για τους κλάδους της γεωργίας, της αλιείας και των κατασκευών. Ωστόσο, η κυβέρνηση εμφανίζεται απρόθυμη να παρέμβει για τη γενική μείωση των τιμών των καυσίμων για όλους τους καταναλωτές.
«Τα οριζόντια μέτρα που αφορούν τους πάντες –ακόμη και όσους δεν τα χρειάζονται– αποτελούν ψευδαίσθηση», δήλωσε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα ο υπουργός Οικονομικών της χώρας, Ρολάν Λεσκίρ. «Γιατί; Επειδή τελικά θα πρέπει να τα χρηματοδοτήσουμε».
Τον Αύγουστο, η Ισπανία διπλασίασε την έκπτωση φόρου στο ντίζελ, στα 0,20 ευρώ ανά λίτρο από την 1η Σεπτεμβρίου, μετά την αύξηση των τιμών του κατά 15,7% τον Ιούλιο.
Στη Γερμανία, ο υπό πίεση καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς υποσχέθηκε ότι «σύντομα» θα αναληφθεί δράση για τον περιορισμό των επιπτώσεων από τις τιμές-ρεκόρ των καυσίμων.
Το Βερολίνο είχε μειώσει τους φόρους στα καύσιμα για δύο μήνες, τον Μάιο. Το μέτρο, όμως, έληξε ακριβώς τη στιγμή που η αναζωπύρωση των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή οδήγησε σε νέα άνοδο των τιμών του πετρελαίου.
Το κεντροδεξιό CDU του Μερτς υπέστη αυτόν τον μήνα βαριά ήττα από το ακροδεξιό AfD στις εκλογές του κρατιδίου της Σαξονίας-Άνχαλτ.
Δύο ακόμη περιφερειακές εκλογικές αναμετρήσεις αυτό το Σαββατοκύριακο αναμένεται να φέρουν νέα κέρδη για την ακροδεξιά παράταξη. Το AfD έχει οικοδομήσει την εκστρατεία του γύρω από την επιστροφή στις φθηνές εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου, από τις οποίες η Ευρώπη απομακρύνθηκε σε μεγάλο βαθμό μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022.
Πηγή: ieidiseis.gr
