Τα ΑΤΜ κοστίζουν ακριβά στις τράπεζες και ο αριθμός τους μειώνεται δραστικά. Κάθε μηχάνημα χρειάζεται συντήρηση, τεχνολογικές αναβαθμίσεις και τακτικό ανεφοδιασμό με μετρητά, την ώρα που όλο και περισσότερες καθημερινές συναλλαγές γίνονται από το κινητό.
Η συρρίκνωση του δικτύου είναι ήδη ορατή: στην Ευρωζώνη λειτουργούν περίπου 248.900 ΑΤΜ, ενώ το 2018 ξεπερνούσαν τα 300.000, σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.
Η λύση των κοινών δικτύων
Μπροστά στο αυξανόμενο κόστος, τράπεζες σε ορισμένες χώρες επιλέγουν να διαχειρίζονται από κοινού τα ΑΤΜ τους. Στην Πορτογαλία, το δίκτυο Multibanco λειτουργεί από το 1985 υπό τη SIBS και σήμερα αριθμεί περίπου 13.000 μηχανήματα.
Οι πολίτες μπορούν να κάνουν αναλήψεις, να πληρώνουν λογαριασμούς και να μεταφέρουν χρήματα χωρίς χρέωση, ανεξάρτητα από την τράπεζα που εξέδωσε την κάρτα τους. Η SIBS εισπράττει μικρή προμήθεια από την εκδότρια τράπεζα για την εκκαθάριση κάθε συναλλαγής.
► Το αντικοινωνικό πρόσωπο των τραπεζών: Μαζεύουν δισ. και κλείνουν σωρηδόν υποκαταστήματα και ΑΤΜ
Ανάλογο μοντέλο αναπτύσσεται στη Γαλλία. Οι Société Générale, BNP Paribas, CIC και Crédit Mutuel δημιούργησαν την Cash Services για την κοινή λειτουργία των μηχανημάτων τους. Τα νέα ΑΤΜ δίνουν στους πελάτες τη δυνατότητα να διεκπεραιώνουν μεγάλο μέρος των καθημερινών τραπεζικών εργασιών τους χωρίς να επισκέπτονται κατάστημα.
Η αλλαγή έρχεται ενώ το γαλλικό δίκτυο συρρικνώνεται σταθερά. Στα τέλη του 2025 αριθμούσε 40.804 ΑΤΜ, έναντι 42.573 έναν χρόνο νωρίτερα και 52.697 το 2018.
Γιατί δεν προχώρησε η ενοποίηση στην Ελλάδα
Η δημιουργία ενός κοινού δικτύου έχει συζητηθεί και στην Ελλάδα, χωρίς να έχει προχωρήσει. Η πρόταση απασχόλησε τις τράπεζες το 2025, μετά τη νομοθετική κατάργηση των χρεώσεων στις αναλήψεις από τραπεζικά ΑΤΜ και την επιβολή πλαφόν 1,50 ευρώ ανά συναλλαγή στα μηχανήματα ιδιωτικών εταιρειών.
Ωστόσο, δύο συστημικές τράπεζες δεν συμφώνησαν με το σχέδιο. Έχουν επενδύσει στην επέκταση των δικτύων τους, ιδίως σε περιοχές με περιορισμένη τραπεζική παρουσία, όπου το ΑΤΜ αποτελεί συχνά το μοναδικό σημείο επαφής με την τράπεζα. Ένα κοινό δίκτυο, με ενιαία ονομασία, θα περιόριζε και την προβολή της κάθε τράπεζας.
Η στρατηγική που ακολουθείται διαφέρει από την μια τράπεζα στην άλλη. Η Πειραιώς έχει πουλήσει περισσότερα από 800 ΑΤΜ εκτός καταστημάτων στην Printec, που διαχειρίζεται το δίκτυο Cashflex. Λόγω της μετοχικής σχέσης των δύο πλευρών, δεν μπορούν να επιβληθούν χρεώσεις στις σχετικές συναλλαγές. Η CrediaBank έχει μεταβιβάσει όλα τα ΑΤΜ της στη Euronet: οι δικοί της πελάτες τα χρησιμοποιούν χωρίς προμήθεια, ενώ οι κάτοχοι καρτών άλλων τραπεζών χρεώνονται.
Η Alpha Bank εξετάζει την πώληση των ΑΤΜ της που βρίσκονται εκτός καταστημάτων. Στον αντίποδα, η Εθνική Τράπεζα αναβαθμίζει το λογισμικό περίπου 700 μηχανημάτων της, ώστε να προσφέρουν περισσότερες υπηρεσίες, ενώ η Eurobank έχει δηλώσει ότι δεν σχεδιάζει μείωση του δικτύου της.
Τα ΑΤΜ στην χώρα
Τα τραπεζικά ΑΤΜ στην Ελλάδα μειώθηκαν κατά 9% το 2025 και περιορίστηκαν σε 5.625 (από 6.167 το 2024), σύμφωνα με την Ελληνική Ένωση Τραπεζών. Αν προστεθούν περίπου 70 μηχανήματα συνεταιριστικών τραπεζών και περίπου 3.500 ΑΤΜ ιδιωτικών εταιρειών (Euronet, Cashzone, Cashflex), ο συνολικός αριθμός στη χώρα ξεπερνά τις 9.000.
Η κατάργηση των χρεώσεων για ανάληψη από ΑΤΜ άλλης τράπεζας δεν φαίνεται να έχει αλλάξει αισθητά τις συνήθειες των πελατών. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΔΙΑΣ, αυτές οι συναλλαγές αντιστοιχούν μόλις στο 4% του συνόλου. Μεγαλύτερη επίδραση στη μείωση των τραπεζικών μηχανημάτων φαίνεται να έχουν η εξάπλωση του mobile και του web banking, καθώς και το κλείσιμο καταστημάτων τα προηγούμενα χρόνια.
Ωστόσο, η ανάγκη για μετρητά στην οικονομία είναι μεγάλη και, σύμφωνα με στοιχεία της ΕΚΤ τα μετρητά είναι το προτιμητέο μέσο πληρωμής για τις ελληνικές μικρομεσαίες επιχειρήσεις και το 99% των επιχειρήσεων τα δέχονται.
Πηγή: ieidiseis.gr
