Σε τροχιά εφαρμογής μπαίνει το κυβερνητικό σχέδιο για τη συγκράτηση των ανατιμήσεων στα καύσιμα, με τις παρεμβάσεις να αναπτύσσονται σε δύο ξεχωριστές φάσεις κατά τη διάρκεια του Οκτωβρίου.
Οι έντονες διακυμάνσεις που καταγράφονται στις διεθνείς αγορές υπαγορεύουν μια στρατηγική ευελιξίας, οδηγώντας το οικονομικό επιτελείο σε βραχυπρόθεσμες και στοχευμένες κινήσεις στην αντλία.
Ειδικότερα, την 30ή Σεπτεμβρίου αναμένεται να κλειδώσουν και να ανακοινωθούν τα μέτρα στήριξης που θα αφορούν το πρώτο δεκαπενθήμερο του Οκτωβρίου για τα καύσιμα κίνησης. Το αμέσως επόμενο κρίσιμο ορόσημο είναι η 14η Οκτωβρίου, οπότε και θα εξειδικευτεί το επόμενο πακέτο παρεμβάσεων, το οποίο θα συνδυαστεί με την έναρξη διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης την επόμενη κιόλας ημέρα.
Αυτή τη στιγμή, το πετρέλαιο κίνησης ασκεί τις μεγαλύτερες πιέσεις. Σε πανελλαδικό επίπεδο, η μέση τιμή διαμορφώνεται πλέον στα 2,224 ευρώ ανά λίτρο, ακολουθώντας την τάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης (2,226 ευρώ) και της Ευρωζώνης (2,262 ευρώ). Ωστόσο, η εικόνα στην ελληνική περιφέρεια είναι σαφώς πιο επιβαρυμένη. Στη Σαντορίνη η αντλία φτάνει τα 2,669 ευρώ ανά λίτρο, στη Ρόδο τα 2,619 ευρώ, ενώ στην Αθήνα κινείται στα 2,548 ευρώ. Ακολουθούν η Κέρκυρα με 2,489 ευρώ, η Θεσσαλονίκη με 2,429 ευρώ και το Ηράκλειο με 2,427 ευρώ.
Η πρακτική επίπτωση για τους καταναλωτές είναι ότι ένα ρεζερβουάρ 50 λίτρων απαιτεί πλέον δαπάνη περίπου 111 ευρώ. Σε σύγκριση με τον περασμένο Φεβρουάριο, όταν το ίδιο γέμισμα κόστιζε 78,50 ευρώ, η αύξηση ξεπερνά τα 32 ευρώ, δημιουργώντας τεράστιο πρόβλημα σε μεταφορικές επιχειρήσεις, επαγγελματίες και αγροτικό κόσμο.
Στο τραπέζι τα σενάρια για την επιδότηση
Ο πρωθυπουργός έχει ήδη καταστήσει σαφές ότι η κρατική συνδρομή στο diesel θα διατηρηθεί και τον Οκτώβριο. Το ακριβές ύψος της επιδότησης θα οριστικοποιηθεί με βάση την εικόνα που θα έχουν διαμορφώσει οι τιμές στα τέλη Σεπτεμβρίου. Υπενθυμίζεται ότι η ενίσχυση βρισκόταν στα 10 λεπτά ανά λίτρο τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο, στα 15 λεπτά τον Ιούνιο και είχε αγγίξει τα 20 λεπτά τους μήνες Απρίλιο και Μάιο.
Το αυξημένο κόστος κίνησης εγκυμονεί τον κίνδυνο νέων ανατιμήσεων σε βασικά αγαθά και υπηρεσίες, μέσω της μετακύλισης του λειτουργικού κόστους των επιχειρήσεων. Παράλληλα, οι αγρότες τελούν εν αναμονή του αφορολόγητου πετρελαίου που θα δοθεί στην αντλία τον Νοέμβριο, την ώρα που ο αλιευτικός κλάδος διεκδικεί επιπλέον μέτρα ελάφρυνσης για τα καύσιμα.
Σε διεθνές επίπεδο, το σκηνικό παραμένει εξαιρετικά ρευστό. Τα ανοιχτά πολεμικά μέτωπα στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή έχουν προκαλέσει αρρυθμίες στην παραγωγή, τα διυλιστήρια και τις εξαγωγές, περιορίζοντας δραστικά τις παγκόσμιες προσφορές. Η Ευρώπη, η οποία εξαρτάται άμεσα από τις εισαγωγές diesel, βλέπει τα αποθέματά της σε κομβικά σημεία να συρρικνώνονται, χωρίς να υπάρχει μεγάλο περιθώριο περαιτέρω αύξησης της παραγωγής.
Τα αντανακλαστικά της Ευρώπης και η ελληνική προσέγγιση
Η αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης διαφέρει ανάμεσα στις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις. Η Γερμανία προχωρά από την 1η Οκτωβρίου σε μείωση του ενεργειακού φόρου κατά 14 λεπτά σε βενζίνη και diesel, μια κίνηση που μαζί με τον ΦΠΑ μεταφράζεται σε συνολική ελάφρυνση 17 λεπτών, κοστίζοντας περίπου 2,5 δισ. ευρώ. Η Γαλλία, από την άλλη, ρίχνει το βάρος σε στοχευμένα μέτρα ύψους 450 εκατ. ευρώ για επαγγελματικούς κλάδους και εργαζομένους.
Στην Ελλάδα, η στρατηγική επικεντρώνεται στο πετρέλαιο θέρμανσης και το diesel. Η κυβέρνηση απορρίπτει τη μόνιμη, οριζόντια μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ) επικαλούμενη το υψηλό δημοσιονομικό κόστος, ενώ με τα τρέχοντα δεδομένα δεν προβλέπεται αντίστοιχη παρέμβαση για την αμόλυβδη βενζίνη.
Για το πετρέλαιο θέρμανσης σχεδιάζεται διπλό «δίχτυ» προστασίας. Αφενός, θα υπάρξει κοινή παρέμβαση κράτους και διυλιστηρίων ώστε η τιμή εκκίνησης στις 15 Οκτωβρίου να συγκρατηθεί κάτω από τα περίπου 1,75 ευρώ ανά λίτρο (επίπεδο στο οποίο έκλεισε η περσινή σεζόν τον Απρίλιο). Αφετέρου, αναμένεται οριζόντια αύξηση στο επίδομα θέρμανσης. Το συγκεκριμένο επίδομα δεν περιορίζεται μόνο στο πετρέλαιο, αλλά με τους προβλεπόμενους όρους θα καλύπτει και άλλες μορφές θέρμανσης.
Πηγή: ieidiseis.gr
