Σε μια μάλλον κωμική προσπάθεια ανακάλυψης «ασύμμετρων απειλών» και επικίνδυνων «δούρειων ίππων», η γνωστή οργάνωση «Ρεπόρτερς Χωρίς Σύνορα» (RSF), βασιζόμενη σε ευρήματα του «Greece Fact Check», υποστηρίζει στα σοβαρά ότι η Ελλάδα βρίσκεται στο στόχαστρο μιας ενορχηστρωμένης εκστρατείας κινεζικής υβριδικής προπαγάνδας.
Ο λόγος για τον οποίο σημαίνει συναγερμός; Τρεις Κινέζες influencers που μιλούν άπταιστα ελληνικά, μαγειρεύουν παραδοσιακά πιάτα, τραγουδούν Παπαρίζου και ξεναγούν το κοινό στα τρένα υψηλής ταχύτητας του Πεκίνου.
Όποιος όμως διαβάσει προσεκτικά τους ισχυρισμούς περί «απειλής», αντιλαμβάνεται αμέσως ότι τα λογικά άλματα της έκθεσης βγάζουν… μάτι.
Η έκθεση αντιμετωπίζει μια επανεκτέλεση του «Μαζί Σου» της Έλενας Παπαρίζου ή ένα βίντεο με κινεζική κουζίνα ως… κεκαλυμμένα όπλα γεωπολιτικής χειραγώγησης, λες και ο μέσος Έλληνας χρήστης του TikTok θα αλλάξει τις πολιτικές του πεποιθήσεις επειδή παρακολούθησε μια ευχάριστη ταξιδιωτική εκπομπή.
Παράλληλα, το άρθρο συγχέει σκοπίμως τη συνήθη δημόσια διπλωματία και τις διακρατικές δημοσιογραφικές ανταλλαγές με την επικίνδυνη «ξένη ανάμειξη», βαφτίζοντας προπαγάνδα τις επίσημες συμφωνίες πρακτορείων όπως το ΑΠΕ-ΜΠΕ ή τις συνεντεύξεις πολιτικών, πρακτικές που ακολουθούνται παγκοσμίως από όλα τα μεγάλα ΜΜΕ.
Το πιο αστείο στοιχείο είναι ότι η ίδια η έκθεση υποπίπτει σε συνεχείς αυτοαναιρέσεις. Παραδέχεται αμήχανα ότι δεν υπάρχουν στοιχεία πως οι ίδιες οι influencers συμμετείχαν εν γνώσει τους σε κάποιο σχέδιο προπαγάνδας, ενώ συνομολογεί ότι το υλικό τους δεν περιέχει ψεύδη. Κι όμως, παρά αυτές τις παραδοχές, ζητά από τις ελληνικές αρχές να διεξαγάγουν έρευνες για «χρηματοροές». Φτάνει δε στο σημείο να στοχοποιήσει ιστορικά ελληνικά μέσα, όπως η Καθημερινή, η Ναυτεμπορική και η ΕΡΤ, αποδίδοντας -εμμέσως πλην σαφώς- τη φιλοξενία κινεζικών θέσεων είτε σε δημοσιογραφική ανεπάρκεια είτε σε συναλλαγή επιχειρηματικών συμφερόντων.
Διαβάστε παρακάτω ολόκληρο το κείμενο της έκθεσης των RSF μεταφρασμένο στα ελληνικά και βγάλτε τα συμπεράσματά σας:
Η έκθεση των «Ρεπόρτερς χωρίς σύνορα»
«Το Κομμουνιστικό Κόμμα Κίνας (CCP) καλλιεργεί αθόρυβα ένα δίκτυο influencers για να ενισχύσει το αφήγημά του στα ελληνικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Αυτοί οι λογαριασμοί προσελκύουν εκατομμύρια προβολές από ανυποψίαστο ελληνικό κοινό, ενώ οι influencers που βρίσκονται πίσω από αυτούς καλούνται μερικές φορές να μιλήσουν σε παραδοσιακά μέσα ενημέρωσης, συχνά χωρίς να αποκαλύπτεται ότι οι λογαριασμοί τους στα social media υποστηρίζονται από το κινέζικο κράτος. Η οργάνωση «Ρεπόρτερς Χωρίς Σύνορα» (RSF) προειδοποιεί για την αυξανόμενη διάδοση της κινεζικής προπαγάνδας στην Ελλάδα και καλεί τις αρχές να ερευνήσουν τις χρηματοροές που συνδέουν αυτούς τους influencers με κινεζικά δίκτυα προπαγάνδας, προκειμένου να διαπιστωθεί εάν αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης εκστρατείας ξένης ανάμειξης.
Στις 27 Νοεμβρίου 2025, αναρτήθηκε ένα βίντεο στη σελίδα της influencer Ηρώς Li στο Facebook, στο οποίο η ίδια ασκούσε κριτική στην Κίμπερλι Γκιλφόιλ, την πρέσβη των ΗΠΑ στην Ελλάδα, σε άπταιστα ελληνικά. Το βίντεο συγκέντρωσε περισσότερες από 610.000 προβολές μέσα σε λίγες ημέρες. Το πολιτικό αυτό μήνυμα ερχόταν σε έντονη αντίθεση με τη γενική εικόνα της σελίδας της Iro Li, η οποία είναι γεμάτη με περιεχόμενο καθημερινότητας που απευθύνεται στο ελληνικό κοινό.
Η ραγδαία εξάπλωση του βίντεο ώθησε το Greece Fact Check, ένα μη κερδοσκοπικό παρατηρητήριο μέσων ενημέρωσης, να ερευνήσει τις ταυτότητες και τις διασυνδέσεις Κινέζων influencers που χρησιμοποιούν άπταιστα ελληνικά στο περιεχόμενό τους. Το Greece Fact Check εντόπισε σύντομα τρεις αξιοσημείωτες σελίδες στο Facebook: τη Sweet Hope, την οποία διαχειρίζεται η influencer Elpida Wu, το Marianna’s Diary, που διαχειρίζεται η Marianna Lee, και την ομώνυμη σελίδα της influencer Iro Li. Και οι τρεις φαίνεται να είναι ανεξάρτητες σελίδες lifestyle που παρέχουν περιεχόμενο στα ελληνικά για το φαγητό, τα ταξίδια και την καθημερινή ζωή — μέχρι που αρχίζουν να εισάγουν πιο σαφή πολιτικά μηνύματα, όπως τη διεξαγωγή συνεντεύξεων με Έλληνες πολιτικούς σε συνέδρια στην Κίνα που τελούν υπό την αιγίδα του κράτους, με θέμα το κοινό λαμπρό μέλλον της Ελλάδας και της Κίνας. Σύμφωνα με τον Θάνο Σιτίστα, ιδρυτή του Greece Fact Check, ορισμένα από αυτά τα πολιτικά μηνύματα εμφανίστηκαν λίγο αφότου η κινεζική πρεσβεία στην Αθήνα εξέδωσε ανακοίνωση στις 19 Νοεμβρίου 2025, επικρίνοντας την Κίμπερλι Γκιλφόιλ για τη δήλωσή της ότι η επιρροή του Πεκίνου στο μεγαλύτερο λιμάνι της Ελλάδας, τον Πειραιά, ήταν ατυχής.
Το Greece Fact Check δεν βρήκε άμεσες αποδείξεις ότι κάποιος από αυτούς τους influencers συμμετείχε εν γνώσει του σε μια ευρεία επιχείρηση προπαγάνδας. Ωστόσο, διαπίστωσε ότι η σελίδα της Ηρώς Li χορηγείται από τη Zhongshi Vanguard Film and Television Media, μια κινεζική θυγατρική του κρατικού τηλεοπτικού φορέα CCTV. Παρόμοια, η μη κερδοσκοπική οργάνωση ανακάλυψε επίσης ότι η Βιβλιοθήκη Διαφημίσεων της Meta (Meta’s Ad Library) καταγράφει την Hong Kong Gather Wisdom Network Technology Co., έναν μεγάλο κινεζικό διανομέα διαφημίσεων στο Facebook, τόσο ως διαφημιζόμενο όσο και ως την οντότητα που πληρώνει για τις διαφημίσεις στις σελίδες Marianna’s Diary και Sweet Hope.
«Μεγάλο μέρος του υλικού που εξετάσαμε δεν βασιζόταν σε κατάφωρα ψεύδη», δήλωσε ο Θάνος Σιτίστας, ιδρυτής του Greece Fact Check. Αντίθετα, αυτοί οι λογαριασμοί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δεν αποκαλύπτουν τις διασυνδέσεις και τις διαφημιστικές τους συμφωνίες με φορείς του CCP. Θέματα που είναι πολιτικά ευαίσθητα για το Πεκίνο αντιμετωπίζονται γενικά μέσω παραλείψεων και επιλεκτικής παρουσίασης παρά με άμεσα επιχειρήματα. Για παράδειγμα, οι αναρτήσεις και των τριών influencers για το East Turkestan — μια περιοχή γνωστή ως Xinjiang Autonomous Region, που αποτελεί το επίκεντρο παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε βάρος της μειονότητας των Ουιγούρων— πρόβαλαν πολιτιστικές εικόνες και παρουσίαζαν τους Ουιγούρους κατοίκους ως ευτυχισμένους και ευημερούντες, ενώ παραλείπονταν οι πλήρως τεκμηριωμένες κατηγορίες για μαζικές κρατήσεις και βίαιη αφομοίωσή τους. «Ο προφανής στόχος [αυτών των λογαριασμών] είναι να διαμορφώσουν μια ευνοϊκή εικόνα για την Κίνα ως μια σύγχρονη, ειρηνική, ασφαλή και τεχνολογικά προηγμένη χώρα», δήλωσε ο Θάνος Σιτίστας στους RSF. «Κατά την εκτίμησή μου, αυτό μπορεί να κάνει το κοινό λιγότερο δεκτικό στην κριτική προς το Πεκίνο και πιο υποστηρικτικό προς τα κινεζικά συμφέροντα γύρω από τον Πειραιά, την πρωτοβουλία Belt and Road Initiative και τις σχέσεις με την ΕΕ».
Ένα ελληνικό κοινό για περιεχόμενο που υποστηρίζεται από το Κομμουνιστικό Κόμμα Κίνας
Το Greek Fact Check σημειώνει ότι αυτοί οι τρεις λογαριασμοί διαθέτουν συνολικά πάνω από 455.000 ακολούθους σε Facebook, Instagram, TikTok και YouTube. Το περιεχόμενό τους προσελκύει τακτικά από εκατοντάδες χιλιάδες έως εκατομμύρια προβολές, φτάνοντας σε ένα αυξανόμενο ελληνικό κοινό που πιθανότατα δεν έχει ιδέα ότι οι λογαριασμοί συνδέονται με το κινεζικό καθεστώς.
Το Facebook έχει επισημάνει τόσο τη σελίδα της Elpida Wu (Sweet Hope) όσο και τη σελίδα της Marianna Lee (Marianna’s Diary) ως «China state-controlled media». Παρ’ όλα αυτά, η Sweet Hope διαθέτει 94.000 ακολούθους στο Facebook και 113.000 συνδρομητές στο YouTube. Ένα βίντεο στο YouTube, μια καλοδουλεμένη επανεκτέλεση του τραγουδιού «Μαζί Σου» της νικήτριας της Eurovision Έλενας Παπαρίζου, έχει συγκεντρώσει σχεδόν 200.000 προβολές. Εντωμεταξύ, το Marianna’s Diary έχει 130.000 ακολούθους στο Facebook και 81.500 ακολούθους στο TikTok, με ορισμένα βίντεο να ξεπερνούν τις 1,8 εκατομμύρια προβολές.
Παρόλο που η σελίδα της Ηρώς Li στο Facebook δεν φέρει σήμανση ως κινεζικό κρατικό μέσο, η ίδια έχει εργαστεί ως ρεπόρτερ για το China Radio International (CRI), τον διεθνή ραδιοφωνικό βραχίονα του China Media Group, του φορέα που συσπειρώνει όλα τα κινεζικά κρατικά ΜΜΕ. Τον Σεπτέμβριο του 2024, η Li πήρε συνέντευξη από τον Νεκτάριο Φαρμάκη, Περιφερειάρχη Δυτικής Ελλάδας, για το CRI κατά τη διάρκεια του Global Mayors Dialogue στο Hangzhou της νοτιοανατολικής Κίνας.
«Τα στοιχεία συντονισμού εντός του δικτύου των μέσων κοινωνικής δικτύωσης ήταν ισχυρά», δήλωσε ο Θάνος Σιτίστας. «Οι λογαριασμοί χρησιμοποίησαν παρόμοια φορμάτ, επαγγελματική παραγωγή, πολλαπλούς διαχειριστές, πληρωμένη διαφήμιση και συμπληρωματική θεματολογία». Σύμφωνα με την έκθεση του Greek Fact Check, οι τρεις λογαριασμοί είχαν συνολικά 47 διαχειριστές και έτρεξαν 227 διαφημίσεις μεταξύ 2021 και 2023. Ο Θάνος Σιτίστας δήλωσε στους RSF ότι «ένας ενδιάμεσος που χρησιμοποιήθηκε από δύο εκ των λογαριασμών διαχειριζόταν επίσης τη διαφήμιση για την ελληνόφωνη υπηρεσία του China Radio International».
Αυτοί οι influencers καλούνται μερικές φορές να μιλήσουν σε δημοφιλή ελληνικά μέσα ενημέρωσης, τα οποία δεν αποκαλύπτουν τους δεσμούς τους με το κινεζικό κράτος. Στις 12 Φεβρουαρίου 2022, ο ελληνικός τηλεοπτικός σταθμός Open TV παρουσίασε ζωντανά την Elpida Wu — η οποία έχει δώσει πολλαπλές συνεντεύξεις σε μεγάλα ελληνικά μέσα — προσφωνώντας την ως εξής: «Η Ελπίδα από την Κίνα, που λατρεύει την Ελλάδα και λατρεύει τα ελληνικά τραγούδια, μας ξεναγεί στο τρένο-σφαίρα που τρέχει με 350 χλμ/ώρα στο Πεκίνο». Το τηλεοπτικό ρεπορτάζ αποτελεί σαφή προβολή ενός εμβληματικού κινεζικού έργου υποδομής και παραλείπει να αναφέρει τη σχέση της Wu με το κινεζικό κράτος. Στις 29 Ιανουαρίου 2022, η ιδιαίτερα δημοφιλής ελληνική ειδησεογραφική ιστοσελίδα iEfimerida δημοσίευσε ένα αφιέρωμα στην Wu με τίτλο: «Ποια είναι η 28χρονη Κινέζα που μιλάει άπταιστα ελληνικά και έχει σαρώσει στο διαδίκτυο;». Η Wu έχει καλυφθεί ακόμα και από μέσα της ελληνικής ομογένειας στις ΗΠΑ και την Αυστραλία. Έτσι, αυτά βοηθούν στην αύξηση του ανυποψίαστου κοινού στους λογαριασμούς της Elpida Wu στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Η προσέγγιση του Πεκίνου στα παραδοσιακά ελληνικά ΜΜΕ
Η Κίνα επεδίωξε να βαθύνει την εμπλοκή της με τα ελληνικά μέσα ενημέρωσης καθώς η οικονομική της παρουσία στη χώρα διευρυνόταν. Το 2016, το κινεζικό κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Xinhua υπέγραψε συμφωνία συνεργασίας με το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων της Ελλάδας, το Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων (ΑΠΕ-ΜΠΕ). Μια δεύτερη συμφωνία με την China Economic Information Service (CEIS), θυγατρική του Xinhua, ακολούθησε το 2017. Την ίδια χρονιά, η Καθημερινή, μία από τις κορυφαίες εφημερίδες της Ελλάδας, υπέγραψε συμφωνία συνεργασίας με το Xinhua. Παρόλο που οι όροι της συμφωνίας δεν δημοσιοποιήθηκαν, μια μελέτη διαπίστωσε ότι η Καθημερινή αναδημοσίευε τουλάχιστον ένα ρεπορτάζ του Xinhua την εβδομάδα το 2020, φτάνοντας συνολικά τα 66 άρθρα.
Τον Σεπτέμβριο του 2023, η Ναυτεμπορική, μια άλλη ηγετική εφημερίδα στην Ελλάδα, υπέγραψε συμφωνία συνεργασίας με την κινεζική Economic Daily, μια οικονομική εφημερίδα που εποπτεύεται από το Τμήμα Κεντρικής Προπαγάνδας του CCP. Στον τομέα των ραδιοτηλεοπτικών μεταδόσεων, η China Central Television (CCTV) υπέγραψε μνημόνιο συναντίληψης με τη δημόσια τηλεόραση της Ελλάδας, την ΕΡΤ, το 2016. Το 2020, το ελληνικό κοινοβούλιο ενέκρινε μια ελληνοκινεζική συμφωνία για κινηματογραφικές συμπαραγωγές. Αυτές οι συνεργασίες παρείχαν στα κινεζικά κρατικά μέσα ενημέρωσης — τα οποία αποτελούν όργανα προπαγάνδας του CCP — μια ποικιλία διαύλων για να φτάσουν στο ελληνικό κοινό.
Ορισμένα από τα μεγάλα ελληνικά μέσα ενημέρωσης που συμμετέχουν σε αυτές τις συμφωνίες έχουν ιδιοκτησιακούς ή επιχειρηματικούς δεσμούς με τομείς που διατηρούν σημαντικές σχέσεις με την Κίνα. Η ηγετική πολιτική εφημερίδα Καθημερινή και ο μεγάλος τηλεοπτικός σταθμός Skai ελέγχονται από την οικογένεια Αλαφούζου, της οποίας τα επιχειρηματικά συμφέροντα περιλαμβάνουν τη ναυτιλία, ενώ η Ναυτεμπορική ανήκει στον επιχειρηματία Δημήτρη Μελισσανίδη, του οποίου το χαρτοφυλάκιο περιλαμβάνει τη ναυτιλία και την ενέργεια. Η εμπλοκή τους με τα κινεζικά κρατικά μέσα ενημέρωσης έχει ξεπεράσει την αναδημοσίευση περιεχομένου: έχουν επίσης πάρει συνεντεύξεις από Κινέζους πρέσβεις και έχουν δημοσιεύσει άρθρα γνώμης τους. «Γι’ αυτόν τον λόγο δεν υπάρχει σχεδόν καμία αναφορά σχετικά με το τι σημαίνουν πραγματικά αυτές οι κινεζικές επενδύσεις για την ανεξαρτησία της χώρας μας», δήλωσε στους RSF ένας ανεξάρτητος δημοσιογράφος με έδρα την Αθήνα, υπό τον όρο της ανωνυμίας.
Τα δημοσιογραφικά ταξίδια αποτελούν άλλη μια κλασική τακτική που χρησιμοποιεί το κινεζικό καθεστώς για να καλλιεργήσει επιρροή στο ελληνικό τοπίο των ΜΜΕ. Από τις αρχές της δεκαετίας του 2010, το Πεκίνο προσκαλεί τακτικά Έλληνες δημοσιογράφους στην Κίνα, χρησιμοποιώντας τις ανταλλαγές και τις δημοσιογραφικές επισκέψεις ως έναν ακόμα δίαυλο εμπλοκής και έκθεσης στα κινεζικά αφηγήματα. «Δεν υπάρχει πραγματική επίγνωση της κινεζικής προπαγάνδας», δήλωσε ο ανεξάρτητος δημοσιογράφος, προσθέτοντας ότι οι περισσότεροι ρεπόρτερ που συμμετείχαν σε ταξίδια στην Κίνα με κρατική χορηγία, δημοσίευσαν στη συνέχεια θετικά ρεπορτάζ για τη χώρα.
Μια έκθεση του Ιδρύματος Κάρνεγκι (Carnegie Endowment) το 2021 σημείωνε ότι «όταν η Κίνα κατακλύζει μια χώρα όχι μόνο με επενδύσεις αλλά και με στρατηγικά μηνύματα σχεδιασμένα να επηρεάσουν την κοινή γνώμη, συχνά μένει λίγος χώρος για αντι-αφήγημα, ειδικά σε χώρες που στερούνται ανεξάρτητων μέσων ενημέρωσης ή έχουν αδύναμη κοινωνία των πολιτών». Η έκθεση κατέληγε στο συμπέρασμα ότι «η Ελλάδα είναι ευάλωτη στα κινεζικά αφηγήματα των μέσων ενημέρωσης εδώ και χρόνια» και θα παραμείνει έτσι εκτός εάν επενδύσει σε εξειδικευμένη κάλυψη της Κίνας και των κινεζο-ευρωπαϊκών σχέσεων.
«Για χρόνια, η Ελλάδα κατατάσσεται στην τελευταία θέση μεταξύ όλων των χωρών της ΕΕ στον Παγκόσμιο Δείκτη Ελευθερίας του Τύπου, και τώρα αυτές οι ελλείψεις επιτρέπουν στην κινεζική προπαγάνδα να ριζώσει. Οι Έλληνες πολίτες χρειάζονται πιο αξιόπιστες ειδήσεις που εξυπηρετούν τα δικά τους συμφέροντα, όμως τώρα τους σερβίρεται περισσότερο περιεχόμενο που εξυπηρετεί τα συμφέροντα ενός ξένου κράτους. Η οργάνωση “Ρεπόρτες Χωρίς Σύνορα” (RSF) προειδοποιεί για την αυξανόμενη διάδοση της προπαγάνδας του Πεκίνου στην Ελλάδα. Καλούμε τις αρμόδιες ελληνικές αρχές να ερευνήσουν τις χρηματοροές που συνδέουν αυτούς τους influencers με κινεζικά δίκτυα προπαγάνδας για να διαπιστωθεί εάν αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης εκστρατείας ξένης ανάμειξης, και ενθαρρύνουμε θερμά την ελληνική κυβέρνηση να δημιουργήσει τις καλύτερες δυνατές συνθήκες για αξιόπιστη δημοσιογραφία, σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά πρότυπα».
Aleksandra Bielakowska
RSF Asia-Pacific Advocacy Manager»
Πηγή: ieidiseis.gr
