Σε μείζον ζήτημα περιβαλλοντικής προστασίας και δημόσιας υγείας αναδεικνύεται εκ νέου η λειτουργία της τσιμεντοβιομηχανίας ΑΓΕΤ στον Βόλο, καθώς η Περιφέρεια Θεσσαλίας επιχειρεί πλέον να ανατρέψει δικαστικά τους όρους με τους οποίους επιτρέπεται η δραστηριότητα του εργοστασίου.
Ο περιφερειάρχης Θεσσαλίας Δημήτρης Κουρέτας, παρουσιάζοντας σήμερα σε συνέντευξη Τύπου στον Βόλο το σκεπτικό της προσφυγής στο Συμβούλιο της Επικρατείας, διατύπωσε σοβαρές ενστάσεις για τη νέα Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (ΑΕΠΟ) της εταιρείας.
Σύμφωνα με τον ίδιο, το πρόβλημα δεν περιορίζεται σε επιμέρους τεχνικές παραλείψεις, αλλά αφορά τον τρόπο με τον οποίο έχουν αξιολογηθεί οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις της παραγωγικής διαδικασίας.
Στο πλευρό του βρέθηκε ο καθηγητής και δικηγόρος Γιώργος Μπάλιας, ο οποίος έχει αναλάβει τη νομική προσβολή της απόφασης ενώπιον του ανώτατου ακυρωτικού δικαστηρίου.
Στο μικροσκόπιο οι ρύποι που δεν αποτυπώνονται στην αδειοδότηση
Η Περιφέρεια θέτει ως βασικό ζήτημα την πληρότητα των επιστημονικών δεδομένων που χρησιμοποιήθηκαν για την έγκριση των νέων περιβαλλοντικών όρων.
Ο Δημήτρης Κουρέτας υποστήριξε ότι στην ΑΕΠΟ δεν περιλαμβάνεται επαρκής αποτίμηση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, ενώ αμφισβήτησε και τον τρόπο καταγραφής άλλων ρυπογόνων ουσιών.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην ανάγκη να προσδιορίζονται με σαφήνεια τόσο η φύση όσο και οι ποσότητες των ουσιών που απελευθερώνονται στην ατμόσφαιρα.
Όπως ανέφερε, η απουσία αυτών των στοιχείων δημιουργεί σοβαρά ζητήματα ως προς τη συμμόρφωση της αδειοδότησης με την περιβαλλοντική νομοθεσία.
Ο περιφερειάρχης έκανε επίσης λόγο για επικίνδυνους και καρκινογόνους ρύπους, υποστηρίζοντας ότι δεν έχει πραγματοποιηθεί η απαιτούμενη συνολική αξιολόγηση των πιθανών συνεπειών στην ανθρώπινη υγεία.
Πρόκειται για ισχυρισμούς που αποτελούν μέρος της επιχειρηματολογίας της Περιφέρειας και πρόκειται να εξεταστούν στο πλαίσιο της δικαστικής διαδικασίας.
Η καύση SRF στο επίκεντρο της διαμάχης
Κεντρικό σημείο της αντιπαράθεσης αποτελεί η χρήση εναλλακτικών καυσίμων και ειδικότερα του SRF, δηλαδή καυσίμου που παράγεται από επεξεργασμένα απόβλητα.
Η περιφερειακή αρχή αμφισβητεί την επάρκεια της επιστημονικής εκτίμησης των κινδύνων που συνδέονται με τη συγκεκριμένη παραγωγική πρακτική.
Ο Δημήτρης Κουρέτας υποστήριξε ότι η χρήση SRF από την ΑΓΕΤ δεν καλύπτεται νόμιμα από τα δεδομένα της νέας αδειοδότησης, καθώς, κατά την άποψή του, δεν έχουν αξιολογηθεί ολοκληρωμένα οι ενδεχόμενες επιπτώσεις.
Η Περιφέρεια εστιάζει ιδιαίτερα στη σωρευτική περιβαλλοντική επιβάρυνση, θεωρώντας ότι η αξιολόγηση δεν πρέπει να περιορίζεται σε μεμονωμένες μετρήσεις, αλλά να λαμβάνει υπόψη τη συνολική έκθεση του πληθυσμού σε διαφορετικές πηγές ρύπανσης.
Γιώργος Μπάλιας: Το επιστημονικό και νομικό υπόβαθρο της προσφυγής
Την τεχνική και νομική διάσταση της υπόθεσης ανέπτυξε ο καθηγητής Γιώργος Μπάλιας, ο οποίος παρουσίασε τα βασικά ζητήματα που τίθενται με την αίτηση ακύρωσης.
Μεταξύ άλλων, αναφέρθηκε στην παραγωγική διαδικασία και στις εκπομπές ολικού οργανικού άνθρακα, γνωστού ως TOC.
Στο πλαίσιο της συζήτησης τέθηκε και το ζήτημα της αξιοποίησης της αργίλου στην παραγωγή τσιμέντου, με αναφορές στη σχέση της θερμικής επεξεργασίας των πρώτων υλών με τις συγκεκριμένες εκπομπές.
Η επιχειρηματολογία της Περιφέρειας εστιάζει στο κατά πόσο οι περιβαλλοντικοί όροι αντιμετωπίζουν αποτελεσματικά τις πηγές εκπομπών και εάν προβλέπουν την αναγκαία αξιολόγηση των επιπτώσεων.
Ανοιχτό το ενδεχόμενο ευρωπαϊκής δικαστικής συνέχειας
Η περιφερειακή αρχή δεν προτίθεται να περιορίσει τη διεκδίκησή της στην εκδίκαση της αίτησης ακύρωσης από το Συμβούλιο της Επικρατείας.
Ο Δημήτρης Κουρέτας δήλωσε ότι, σε περίπτωση απόρριψης της προσφυγής, θα επιδιωχθεί η συνέχιση της υπόθεσης σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Στόχος, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι να αντιμετωπιστούν οι πηγές εκπομπών που η Περιφέρεια συνδέει με τη συνολική επιβάρυνση της περιοχής.
Η δυνατότητα και η μορφή ενδεχόμενης προσφυγής στην ευρωπαϊκή δικαιοσύνη θα εξαρτηθούν από τις προβλεπόμενες νομικές διαδικασίες.
Το ζήτημα του αυτοελέγχου της βιομηχανίας
Ένα ακόμη θέμα που αναδείχθηκε στη συνέντευξη Τύπου ήταν ο τρόπος παρακολούθησης των εκπομπών του εργοστασίου.
Σύμφωνα με όσα παρουσιάστηκαν, η ΑΓΕΤ πραγματοποιεί μετρήσεις στο πλαίσιο του προβλεπόμενου συστήματος παρακολούθησης και διαβιβάζει τα αποτελέσματα στο αρμόδιο υπουργείο και στην Περιφέρεια.
Ο αντιπεριφερειάρχης Περιβάλλοντος Λαμπρινίδης ανέφερε ότι, βάσει των συγκεκριμένων στοιχείων, οι εκπομπές καταγράφονται εντός των επιτρεπόμενων ορίων, ενώ οι υπερβάσεις που εμφανίζονται αξιολογούνται σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία.
Ωστόσο, το γεγονός ότι η επιχείρηση έχει την ευθύνη της παρακολούθησης και υποβολής των αποτελεσμάτων επαναφέρει τη συζήτηση για την ανάγκη ενίσχυσης των ανεξάρτητων ελεγκτικών μηχανισμών.
Η Περιφέρεια διαχωρίζει, ουσιαστικά, δύο ζητήματα: αφενός την τήρηση των υφιστάμενων ορίων και αφετέρου το κατά πόσο οι ίδιοι οι εγκεκριμένοι περιβαλλοντικοί όροι είναι επαρκείς.
Πρόταση για ανεξάρτητη αρχή περιβαλλοντικής υγείας με έδρα τον Βόλο
Στη συνέντευξη Τύπου ο Δημήτρης Κουρέτας επανέφερε την πρότασή του για τη δημιουργία ανεξάρτητης αρχής περιβαλλοντικής υγείας με έδρα τον Βόλο.
Κατά τον περιφερειάρχη, η πόλη διαθέτει το κατάλληλο επιστημονικό υπόβαθρο για να αναλάβει έναν τέτοιο ρόλο, λόγω της παρουσίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και των ερευνητικών υποδομών που ασχολούνται με την παρακολούθηση περιβαλλοντικών παραμέτρων.
Η πρόταση συνδέεται με την ανάγκη θεσμικά ανεξάρτητης εποπτείας της ποιότητας του αέρα και αξιολόγησης των επιπτώσεων στην υγεία.
Ο κ. Κουρέτας υποστήριξε ότι ο Βόλος μπορεί να αποτελέσει σημείο αναφοράς για τη συγκεκριμένη προσπάθεια, αξιοποιώντας την επιστημονική δραστηριότητα που ήδη αναπτύσσεται στην περιοχή.
Η συζήτηση για τις ευρωπαϊκές ενισχύσεις
Ο περιφερειάρχης αναφέρθηκε ακόμη σε ευρωπαϊκό χρηματοδοτικό σχεδιασμό ύψους 3,4 δισεκατομμυρίων ευρώ για τη μείωση των βιομηχανικών εκπομπών.
Σύμφωνα με όσα υποστήριξε, η ΑΓΕΤ περιλαμβάνεται στις επιχειρήσεις της ελληνικής τσιμεντοβιομηχανίας που πρόκειται να ωφεληθούν από σχετική ενίσχυση.
Ο ίδιος συνέδεσε την εξέλιξη αυτή με την ανάγκη αυστηρής αξιολόγησης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων, θεωρώντας ότι η χρηματοδοτική υποστήριξη για τεχνολογίες περιορισμού των εκπομπών καθιστά ακόμη σημαντικότερη την ουσιαστική συμμόρφωση με τις περιβαλλοντικές απαιτήσεις.
