Διεθνείς παρατηρητές και αναλυτές θεωρούν σημαντικό να περάσει το ύψιστο αυτό αξίωμα σε μια νέα γενιά. Επισημαίνουν τρία κριτήρια: τη γυναικεία φωνή, τη φωνή του Παγκόσμιου Νότου και μια φωνή πιο κοντά στους νέους, σε ηλικία και σε αντίληψη, ιδίως στις αναπτυσσόμενες χώρες.
Η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης
Η διπλωματική κινητικότητα στον ΟΗΕ κορυφώθηκε ξανά από τις πρώτες ώρες μετά την ανακοίνωση της υποψηφιότητας της Λάνα Νουσεϊμπέχ. Η υποψήφια των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων συγκεντρώνει με σαφήνεια και τα τρία κριτήρια: είναι γυναίκα, εκφράζει τον Νότο και απευθύνεται στη νέα γενιά.
Ο Ντένις Ρος, πρώην διευθυντής σχεδιασμού πολιτικής του Υπουργείου Εξωτερικών των ΗΠΑ, υπογράμμισε τη σημασία της υποψηφιότητας σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X: «Καμία γυναίκα δεν έχει διατελέσει Γενική Γραμματέας του ΟΗΕ, και είναι πια καιρός μια γυναίκα να αναλάβει το αξίωμα. Η Λάνα Νουσεϊμπέχ, η διακεκριμένη διπλωμάτις από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, είναι σήμερα υποψήφια για τη διαδοχή του Αντόνιο Γκουτέρες. Διαθέτει όλα τα προσόντα για τον ρόλο. Κατανοεί σε βάθος τις χώρες του Παγκόσμιου Νότου και τη δυναμική του ανταγωνισμού μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων».
Η βρετανική εφημερίδα Guardian αφιέρωσε ρεπορτάζ στην είσοδο της Εμιρατινής διπλωμάτισσας στην κούρσα για τη διαδοχή του Γκουτέρες. Σύμφωνα με την εφημερίδα, η υποψηφιότητα στηρίζεται στη σημαντική συμβολή της, ως πρέσβειρας των Εμιράτων στον ΟΗΕ, στην εξασφάλιση της παράδοσης ανθρωπιστικής βοήθειας στη Λωρίδα της Γάζας.
Η εφημερίδα σημειώνει ότι η Λάνα Νουσεϊμπέχ είναι γνωστή για τη σταθερή υπεράσπιση του παλαιστινιακού ζητήματος και της λύσης των δύο κρατών. Έχει ήδη εξασφαλίσει τη στήριξη του Κράτους της Παλαιστίνης. Γεννήθηκε το 1978 στο Άμπου Ντάμπι και είναι απόφοιτος του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ. Ο πατέρας της, Ζάκι Νουσεϊμπέχ, μετανάστευσε στο Άμπου Ντάμπι μετά τον αραβοϊσραηλινό πόλεμο του 1967.
Ως προς τη χρονική στιγμή της υποψηφιότητας, η Guardian εκτιμά ότι έρχεται ενώ το Συμβούλιο Ασφαλείας μοιάζει να οδεύει σε αδιέξοδο ως προς τους υπόλοιπους υποψηφίους. Κανείς τους δεν έχει σημειώσει σαφή πρόοδο μετά από αρκετούς γύρους ψηφοφορίας μέσα στον Οκτώβριο.
Η πιο πρόσφατη δοκιμαστική ψηφοφορία έδειξε αν κάποιο από τα πέντε μόνιμα μέλη του 15μελούς Συμβουλίου Ασφαλείας αντιτίθεται σε κάποιον υποψήφιο. Κανείς δεν έχει συγκεντρώσει μέχρι στιγμής ομοφωνία. Αξίζει πάντως να σημειωθεί ότι η ψηφοφορία αυτή έγινε πριν από την ανακοίνωση της υποψηφιότητας της Λάνα Νουσεϊμπέχ.
Η Guardian παρουσιάζει επίσης το όραμα της Νουσεϊμπέχ ως πιθανής πρώτης γυναίκας στο αξίωμα και ως φωνής του Παγκόσμιου Νότου. Μεταφέρει τα λόγια της: «Στην καρδιά των Ηνωμένων Εθνών βρίσκεται ένα στοίχημα: τα κράτη παραχωρούν λίγα σήμερα για να κερδίσουν πολλά μαζί με τον καιρό».
Και προσθέτει: «Τα κράτη δεν έπαψαν να χρειάζονται τη μεταξύ τους συνεργασία. Δεν πιστεύουν όμως πια ότι η συνεργασία θα αποδώσει αρκετούς καρπούς. Η αποκατάσταση αυτής της εμπιστοσύνης, μέσα από ταχύτερα, πιο εγγυημένα και πιο ρεαλιστικά αποτελέσματα, είναι η ουσία του έργου του ΟΗΕ».
Η φωνή της ανθρωπιάς
Η υποψήφια των Εμιράτων παρουσίασε το όραμά της σε γραπτό κείμενο και το συζήτησε σε διαδραστικό διάλογο με τα κράτη μέλη. Σε αυτό, η «ειρήνη και η διαμεσολάβηση» αποτελούν το κλειδί για την επίλυση πολλών ζητημάτων. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με δύο τρόπους:
• Έγκαιρη δράση για την πρόληψη των συγκρούσεων.
• Αθόρυβη διπλωματία για πρακτικά βήματα, όπως τοπικές εκεχειρίες, ανταλλαγές αιχμαλώτων και εξασφάλιση της πρόσβασης σε τρόφιμα και φάρμακα.
Ειδικά για το παλαιστινιακό, ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα του Παγκόσμιου Νότου, εκφράστηκε υπέρ της Νουσεϊμπέχ ο Μπρετ ΜακΓκερκ. Ο ΜακΓκερκ υπήρξε ανώτερος σύμβουλος εθνικής ασφαλείας στην κυβέρνηση του πρώην προέδρου των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν και επαίνεσε τις προσπάθειές της για τη Γάζα.
Όπως επισημαίνει ο ΜακΓκερκ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έγιναν ο μεγαλύτερος δωρητής ανθρωπιστικής βοήθειας για τη Γάζα παγκοσμίως, σύμφωνα με στοιχεία του ΟΗΕ, χάρη στη Λάνα Νουσεϊμπέχ. «Είναι μια διπλωμάτις που γνωρίζει όλους και συνεργάζεται με όλους… και θα ήταν μια εμπνευσμένη επιλογή για αυτό το αξίωμα που μοιάζει ακατόρθωτο».
Ο Βούλγαρος διπλωμάτης Νικολάι Μλαντένοφ επικεφαλής του Συμβουλίου Ειρήνης για τη Γάζα, της πρωτοβουλίας που εγκαινίασε ο Ντόναλντ Τραμπ. Σύμφωνα με την Guardian, δήλωσε ότι «η Νουσεϊμπέχ πάντα κατανοούσε ότι ο ΟΗΕ πετυχαίνει όταν υπάρχει κάποιος πρόθυμος να χτίζει γέφυρες μεθοδικά, ενώ οι άλλοι αρνούνται να το κάνουν».
Και πρόσθεσε: «Στο Συμβούλιο Ασφαλείας, ως εκπρόσωπος των Εμιράτων, το έκανε αθόρυβα, σταθερά και με υψηλό επαγγελματισμό. Τώρα έχει την ευκαιρία να μεταφέρει το ίδιο πνεύμα και τις ίδιες αξίες στη Γενική Γραμματεία του ΟΗΕ».
Η αποκατάσταση του κύρους της διπλωματίας
Ο Λιβανέζος δημοσιογράφος Ρικάρντο Καράμ μίλησε για την προσωπική του γνωριμία μαζί της: «Γνώρισα τη Λάνα Νουσεϊμπέχ το 2003, όταν συναντηθήκαμε για πρώτη φορά στη Νέα Υόρκη. Από τότε συναντηθήκαμε πολλές φορές και παρακολούθησα με ενδιαφέρον τη διπλωματική της πορεία, καθώς και την παρουσία και το κύρος που απέκτησε στη διεθνή σκηνή. Με τον πατέρα της, τον αγαπητό φίλο Ζάκι Νουσεϊμπέχ, με συνδέει μια σχέση στοργής και βαθιάς εκτίμησης, για όσα αντιπροσωπεύει σε κουλτούρα, σοφία και αυθεντικότητα».
Σε ανάρτησή του στο X, ο Καράμ πρόσθεσε: «Σήμερα, με την υποψηφιότητα της Λάνα από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα για το αξίωμα της Γενικής Γραμματέως του ΟΗΕ, νιώθω χαρά και υπερηφάνεια για αυτό το βήμα. Ο κόσμος γίνεται όλο και πιο διχασμένος και ταραγμένος. Έχουμε απόλυτη ανάγκη από φωνές που πιστεύουν στον διάλογο και ξέρουν να χτίζουν γέφυρες. Φωνές που αντιλαμβάνονται ότι η διπλωματία δεν είναι απλώς διαχείριση διαφορών, αλλά ηθική και ανθρωπιστική ευθύνη».
Και συνέχισε: «Ο σημερινός κόσμος χρειάζεται, περισσότερο από ποτέ, Ηνωμένα Έθνη που θέτουν την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και τα δικαιώματα των λαών πάνω από κάθε άλλη θεώρηση. Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ δεν εκπροσωπεί ένα κράτος. Είναι η φωνή της ανθρώπινης συνείδησης και υπερασπιστής των αρχών της δικαιοσύνης, της ειρήνης και του διεθνούς δικαίου, όποιες κι αν είναι οι προκλήσεις και οι πιέσεις. Εύχομαι αυτή η υποψηφιότητα να αποτελέσει ευκαιρία για την αποκατάσταση του κύρους της διπλωματίας. Να μας θυμίσει ότι η δικαιοσύνη είναι αδιαίρετη και ότι η ανθρωπιά δεν γνωρίζει σύνορα».
