Υπαίθριο πάρκινγκ μοιάζει να έχει μετατραπεί ο χώρος γύρω από το ιστορικό Μετόχι της Αγίας Φιλοθέης στη Νέα Φιλοθέη Αμαρουσίου, όπως δείχνουν οι φωτογραφίες που φτάνουν στο iEidiseis.
Αυτοκίνητα στέκονται παρκαρισμένα σε χωμάτινο έδαφος, λίγα μέτρα από το μικρό εκκλησάκι, ενώ ανάμεσά τους διακρίνεται και ένα σκονισμένο κάμπριο που φαίνεται να είναι εγκαταλελειμμένο.
Αυτοκίνητα μπροστά από το μνημείο
Στις εικόνες φαίνονται αρκετά οχήματα παρατεταγμένα το ένα δίπλα στο άλλο στον χωμάτινο χώρο, με φόντο το πέτρινο εκκλησάκι.
Στο σημείο διακρίνονται επίσης η ελληνική σημαία και τμήμα του παλιού περιτοιχίσματος της μονής.
Το υπαίθριο πάρκινγκ έχει στηθεί, δηλαδή, στον ίδιο τον περίβολο ενός μνημείου με μεγάλη ιστορική και θρησκευτική σημασία.
Το ερώτημα που τίθεται είναι πώς ένας χώρος που ανήκει στα σημαντικότερα μνημεία της περιοχής κατέληξε να χρησιμοποιείται για στάθμευση και τι προβλέπεται για την προστασία και τη συντήρησή του.
Η περιοχή βρίσκεται στα διοικητικά όρια του Δήμου Αμαρουσίου, ο οποίος «σφυρίζει» αδιάφορα.
Το Μετόχι Καλογρέζας και η Αγία Φιλοθέη
Το Μετόχι Καλογρέζας, γνωστό και ως «Μονή Αγίας Φιλοθέης», βρίσκεται στη Λεωφόρο Καποδιστρίου, στο ύψος του αριθμού 54, και είναι ουσιαστικά αυτό που έδωσε το όνομά του στη συνοικία της Αγίας Φιλοθέης Αμαρουσίου. Πρόκειται για παράρτημα του κεντρικού μοναστηριού που είχε ιδρύσει η Αγία Φιλοθέη στην Αθήνα, της Μονής Αγίου Ανδρέα.
Σύμφωνα με τις ιστορικές πηγές, η Αγία Φιλοθέη τραυματίστηκε θανάσιμα από Τούρκους τη νύχτα της 2ας προς 3η Οκτωβρίου του 1588 στη Μονή Αγίου Ανδρέα. Μεταφέρθηκε στην Καλογρέζα, όπου και πέθανε στις 19 Φεβρουαρίου 1589, και εκεί ετάφη. Το σώμα της, που βρέθηκε άφθαρτο κατά την ανακομιδή, μεταφέρθηκε αργότερα στην Αθήνα και σήμερα φυλάσσεται σε λάρνακα στον Μητροπολιτικό Ναό Αθηνών. Ο Φώτης Κόντογλου περιέγραφε τα γεγονότα με το χαρακτηριστικό του ύφος: «Το άγιο σκήνωμά της θέφτηκε στο μοναστηράκι της Καλογρέζας κι’ από κει έγινε η ανακομιδή των λειψάνων».
Το μοναστήρι δεν σώζεται ανέπαφο. Σώζεται όμως το Καθολικό, δηλαδή η εκκλησία της μονής, που τιμάται στα Εισόδια της Θεοτόκου και εορτάζει κάθε χρόνο στις 21 Νοεμβρίου. Σώζονται επίσης τμήμα του περιτοιχίσματος, η αυλόθυρα και μερικά κελιά, τα οποία όμως βρίσκονται υπό κατάρρευση. Ο χώρος δεν είναι περιφραγμένος και ο επισκέπτης μπορεί να εισέλθει σε αυτόν, ενώ στο εσωτερικό του ναού διατηρούνται η θολωτή σκεπή, οι αψιδωτές κάμαρες και παλιές αγιογραφίες.
Η απογραφή του 1837 της Βασιλικής Διοικήσεως του Όθωνα περιέγραφε το Μετόχι ως περιτοιχισμένο, με έναν ναό και δώδεκα κελιά σε έκταση δύο στρεμμάτων. Σύμφωνα με την ίδια πηγή, τα τρία κελιά ήταν θολωτά και τα υπόλοιπα σκεπασμένα και σε κακή κατάσταση. Το 1826, κατά την επιδρομή του Κιουταχή στην Αττική, είχε καταστραφεί τμήμα της μονής.
Δικαστική διαμάχη και ιδιοκτησία
Ο χώρος βρισκόταν για χρόνια σε ιδιοκτησιακό καθεστώς και ο Δήμος Αμαρουσίου είχε κηρύξει απαλλοτρίωση. Στη συνέχεια, περίοικοι προσέφυγαν στη Δικαιοσύνη ζητώντας να αναγνωριστεί ο χώρος της Μονής ως «θρησκευτικός και εκτός συναλλαγής». Η δίκη είχε θετικό αποτέλεσμα και, βάσει της τελεσίδικης απόφασης, ιδιοκτήτρια των δύο στρεμμάτων είναι η Εκκλησία (Ιερά Μητρόπολη Κηφισίας, Αμαρουσίου, Ωρωπού και Μαραθώνος). Η διαδικασία απαλλοτρίωσης δεν είχε πλέον συνέχεια.
Η Μητρόπολη Κηφισίας ίδρυσε αδελφότητα μοναχών με έδρα τη Μονή, ενώ η εκκλησία του Μετοχίου είναι κηρυγμένο αρχαιολογικό μνημείο. Μεταλλικές πινακίδες του Υπουργείου Πολιτισμού στην περιοχή αναγράφουν «Μονή Αγίας Φιλοθέης».
Σύμφωνα με τις πηγές, από το Μετόχι ξεκινά υπόγεια σήραγγα διαφυγής που καταλήγει στη σημερινή Κρύπτη Φιλοθέης, στον όμορο Δήμο Φιλοθέης-Ψυχικού, όπου ανεγέρθηκε τον 20ό αιώνα ναός στο όνομα της Αγίας. Το 1994, σε επιφανειακή εκσκαφή μέσα στη μονή βρέθηκε γλυπτό επίκρανο από λευκό μάρμαρο μεταβυζαντινών χρόνων, το οποίο καταγράφηκε από την Αρχαιολογική Υπηρεσία και παραδόθηκε στο Λαογραφικό Μουσείο του Δήμου Αμαρουσίου.
Το Μετόχι Καλογρέζας θεωρείται το μοναδικό βυζαντινό μοναστικό κτιριακό σύνολο που σώζεται στην περιοχή των Αθηνών και ένα από τα σημαντικότερα ιστορικά, θρησκευτικά και πολιτιστικά μνημεία της πρωτεύουσας. Με τα Εισόδια της Θεοτόκου να πλησιάζουν, οι εικόνες από τον χώρο προκαλούν εύλογα ερωτήματα για τη φύλαξη και την αξιοποίησή του.
Πηγή: ieidiseis.gr
