Μια σαφή συναινετική τοποθέτηση υπέρ της στήριξης του πρωθυπουργού κατά την εκπροσώπηση της χώρας στον ΟΗΕ έκανε ο Ευάγγελος Βενιζέλος, ξεκαθαρίζοντας ότι θεωρεί υποχρέωσή του να υποστηρίζει τον Κυριάκο Μητσοτάκη όταν υπερασπίζεται τις ελληνικές θέσεις για το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Ο πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και πρώην πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ μίλησε τη Δευτέρα (2/11) στο MEGA NEWS 104,6, στην εκπομπή «Ανατροπές» με τον Γιώργο Παπαχρήστο και τη Ράνια Τζίμα, μία ημέρα μετά το άρθρο του στο «Βήμα της Κυριακής», που προκάλεσε πολιτική συζήτηση για τη στάση του απέναντι στην κυβέρνηση.
Η παρέμβασή του είχε ως αφετηρία το άρθρο «Η προεκλογική δοκιμασία της εθνικής στρατηγικής», που δημοσιεύτηκε την Κυριακή (1/11), και την αναγνώριση της σημασίας της ομιλίας του πρωθυπουργού στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ. Ο Ευάγγελος Βενιζέλος επέμεινε ότι η υπεράσπιση των εθνικών συμφερόντων δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται με στενά κομματικά κριτήρια, ενώ παράλληλα άσκησε κριτική στην έλλειψη ουσιαστικής συναίνεσης για την εξωτερική πολιτική.
Ευάγγελος Βενιζέλος: «Υποχρέωσή μου να τον υποστηρίξω»
Η συζήτηση ξεκίνησε με τη Ράνια Τζίμα να τον ρωτά ευθέως εάν αποφάσισε να υποστηρίξει τον Κυριάκο Μητσοτάκη, προκαλώντας αντιδράσεις στον χώρο του ΠΑΣΟΚ και ευρύτερα στις δημοκρατικές δυνάμεις.
Ο Ευάγγελος Βενιζέλος παρέπεμψε αρχικά στο άρθρο του στο «Βήμα», εξηγώντας ότι η εθνική στρατηγική της χώρας έχει τις ρίζες της στην πολιτική του Κωνσταντίνου Καραμανλή και του Ανδρέα Παπανδρέου. Όπως υποστήριξε, ο Ανδρέας Παπανδρέου συμπλήρωσε και ολοκλήρωσε τη στρατηγική του Καραμανλή στα μεγάλα εθνικά ζητήματα, κυρίως στο Κυπριακό και στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.
Εστιάζοντας στη σημερινή πολιτική κατάσταση, εξέφρασε την ανησυχία του για τη μακρά προεκλογική περίοδο στην οποία έχει εισέλθει η χώρα.
«Τώρα έχουμε μπει σε μια μακρά προεκλογική εκστρατεία και σε αυτή την περίοδο που ο χρόνος ο διεθνής τρέχει και είναι τα πάντα ρευστά, εμείς αντί να είμαστε σοβαροί, συναινετικοί, υπεύθυνοι και με ιστορικότητα, νομίζω ότι έχουμε περιπέσει σε μια κατάσταση κάπως μικροκομματική και στενά εκλογική», ανέφερε και πρόσθεσε: «Και αυτό με ανησυχεί».
Στη συνέχεια, ο πρώην υπουργός Εξωτερικών εξήγησε γιατί υποστηρίζει τη στάση του Κυριάκου Μητσοτάκη στο Συμβούλιο Ασφαλείας.
«Όταν η χώρα μιλάει στον ΟΗΕ και μάλιστα ενώπιον του Συμβουλίου Ασφαλείας, μιλάει η χώρα», τόνισε, προσθέτοντας: «Δεν μιλάει το κόμμα της Νέας Δημοκρατίας, δεν μιλάει ο εκάστοτε πρωθυπουργός, στην προκειμένη περίπτωση ο κύριος Μητσοτάκης».
Ακολούθως, διατύπωσε με σαφήνεια τη θέση του: «Όταν λοιπόν πηγαίνει ο Έλληνας πρωθυπουργός, ο νόμιμος, ο δημοκρατικά νομιμοποιημένος, όποιος κι αν είναι, στον ΟΗΕ και μάλιστα ως προεδρεύων και μιλάει για το τουρκολιβυκό μνημόνιο, είναι δική μου υποχρέωση να τον υποστηρίξω».
Και συνέχισε: «Και θα τον υποστηρίξω, όπως θα υποστηρίξω οποιονδήποτε Έλληνα εκπρόσωπο, είτε είναι πρέσβης, είτε είναι υπουργός, είτε πρωθυπουργός, αγωνίζεται να παρουσιάσει τις ελληνικές θέσεις στο Συμβούλιο Ασφαλείας».
Ο Ευάγγελος Βενιζέλος ξεκαθάρισε, ωστόσο, ότι η παρουσίαση των ελληνικών θέσεων δεν ισοδυναμούσε με επίσημη προσφυγή στο Συμβούλιο Ασφαλείας ούτε συνοδεύτηκε από αίτημα έκδοσης ψηφίσματος.
Οι δύο δηλώσεις της Τουρκίας στον ΟΗΕ
Σημαντικό μέρος της συνέντευξης αφιερώθηκε σε δύο αναφορές του Τούρκου μόνιμου αντιπροσώπου στο Συμβούλιο Ασφαλείας, τις οποίες ο Ευάγγελος Βενιζέλος χαρακτήρισε ιδιαίτερα αξιοπρόσεκτες.
Σύμφωνα με τον ίδιο, ο Τούρκος διπλωμάτης τοποθετήθηκε μετά την αποχώρηση του Κυριάκου Μητσοτάκη από τη συνεδρίαση, ενώ στην αίθουσα παρέμενε η μόνιμη αντιπρόσωπος της Ελλάδας.
Η πρώτη αναφορά αφορούσε την κυριαρχία των ελληνικών νησιών. Όπως επισήμανε ο Βενιζέλος, ο Τούρκος εκπρόσωπος δήλωσε ότι η Άγκυρα δεν αμφισβητεί την ύπαρξη, τον πληθυσμό και την κυριαρχία τους.
Ο πρώην υπουργός Εξωτερικών υπενθύμισε ότι σε προηγούμενες επιστολές η Τουρκία είχε συνδέσει τη στρατιωτικοποίηση ορισμένων νησιών ή την απουσία ρητής αναφοράς σε διεθνείς συμβάσεις με αμφισβητήσεις της κυριαρχίας τους.
Διευκρίνισε, πάντως, ότι η Άγκυρα εξακολουθεί να διαχωρίζει την κυριαρχία από την επήρεια των νησιών στην οριοθέτηση της ΑΟΖ και της υφαλοκρηπίδας, επικαλούμενη τη διεθνή νομολογία και τις ιδιαίτερες συνθήκες κάθε οριοθέτησης.
Η δεύτερη αναφορά αφορούσε το τουρκολιβυκό μνημόνιο.
«Είπε ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο είναι διμερές, είναι Τουρκία και Λιβύη», ανέφερε ο Ευάγγελος Βενιζέλος, μεταφέροντας στη συνέχεια τη διατύπωση του Τούρκου αντιπροσώπου: «Δεν θεωρούμε ότι δεσμεύει τρίτες χώρες».
Σύμφωνα με την ερμηνεία του, η τουρκική πλευρά παραδέχεται ότι το μνημόνιο αφορά τα δύο συμβαλλόμενα κράτη και δεν δεσμεύει την Ελλάδα. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι εγκαταλείπει τις διεκδικήσεις της ως προς την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών.
Ο Ευάγγελος Βενιζέλος συνέδεσε την τοποθέτηση αυτή με την ανάγκη διαπραγματεύσεων ή προσφυγής σε διεθνή δικαιοδοτικά όργανα, ενώ αναφέρθηκε και στη στάση της Λιβύης, καθώς και στην προετοιμασία νομικού φακέλου από την Αίγυπτο σχετικά με το μνημόνιο.
«Δεν αρκεί μόνο η αμυντική θωράκιση»
Παρά τη θετική αποτίμηση της παρέμβασης Μητσοτάκη στον ΟΗΕ, ο Ευάγγελος Βενιζέλος προειδοποίησε ότι η Ελλάδα δεν πρέπει να θεωρεί πως οι στρατηγικές συνεργασίες και οι εξοπλισμοί μπορούν από μόνοι τους να επιλύσουν τα προβλήματα με την Τουρκία.
Ειδικότερα, αναφέρθηκε στη συνεργασία με τη Γαλλία, στην «Ασπίδα του Αχιλλέα», στη γαλλική συμμετοχή στην ηλεκτρική διασύνδεση και στην ελληνοαιγυπτιακή συμφωνία για την ΑΟΖ, τονίζοντας ότι πρόκειται για σημαντικά εργαλεία, τα οποία όμως δεν υποκαθιστούν την πολιτική και διπλωματική στρατηγική.
Υπογράμμισε ακόμη ότι η συμφωνία με την Αίγυπτο θα ήταν χρήσιμο να επεκταθεί ανατολικά του 28ου μεσημβρινού, κατόπιν συμφωνίας, χωρίς να παραγνωρίζεται η πολυπλοκότητα των περιφερειακών σχέσεων.
Κατά τον ίδιο, η Ελλάδα πρέπει να λαμβάνει υπόψη ότι οι χώρες με τις οποίες συνεργάζεται έχουν και δικά τους συμφέροντα, ενώ δεν μπορεί να αναμένει ότι τρίτοι θα αναλάβουν να λύσουν για λογαριασμό της τις ελληνοτουρκικές διαφορές.
«Χρειαζόμαστε πολιτική και διπλωματική θωράκιση και κυρίως γνώση και κυρίως ωριμότητα», επισήμανε.
Στο ίδιο πλαίσιο, αναφέρθηκε στην ελληνοτουρκική κρίση του 1976, όταν η κυβέρνηση του Κωνσταντίνου Καραμανλή προσέφυγε στο Συμβούλιο Ασφαλείας και στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης.
Ο πρώην υπουργός Εξωτερικών υποστήριξε ότι η εμπειρία των προηγούμενων κρίσεων δείχνει πως, όταν σημειώνεται σοβαρή ένταση ή επεισόδιο, ακολουθεί συνήθως διεθνής διπλωματική παρέμβαση, με πρωταγωνιστικό ρόλο των Ηνωμένων Πολιτειών.
Ευάγγελος Βενιζέλος: «Δεν ζητήθηκε συναίνεση»
Η συναινετική τοποθέτησή του απέναντι στον Κυριάκο Μητσοτάκη δεν συνοδεύτηκε από αντίστοιχα θετική αποτίμηση του πολιτικού κλίματος που έχει διαμορφωθεί στην Ελλάδα.
Ερωτηθείς από τον Γιώργο Παπαχρήστο εάν η αντιπολίτευση είναι διατεθειμένη να συνδράμει στη διαμόρφωση κοινής εθνικής στρατηγικής, ο Ευάγγελος Βενιζέλος απάντησε: «Δεν της ζητήθηκε, κύριε Παπαχρήστο, πρέπει να σας πω».
Όπως εξήγησε, έχει την εντύπωση ότι τα τελευταία χρόνια δεν καλλιεργείται πολιτική συναίνεσης, αλλά επικρατεί η σύγκρουση, ενώ αναγνώρισε ότι κατά την προεκλογική περίοδο η πολιτική αντιπαράθεση αναπόφευκτα οξύνεται.
Εκτίμησε, μάλιστα, ότι η δυνατότητα επίτευξης ουσιαστικής συμφωνίας για τους χειρισμούς και την εθνική στρατηγική περιορίζεται ακόμη περισσότερο όσο πλησιάζουν οι εκλογές.
Ο πρώην πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ αναφέρθηκε στο ενδεχόμενο μιας παρατεταμένης προεκλογικής περιόδου έως το καλοκαίρι του 2027, ακόμη και με διπλές εκλογές, προειδοποιώντας ότι οι διεθνείς εξελίξεις δεν πρόκειται να επιβραδυνθούν για να προσαρμοστούν στις πολιτικές διαδικασίες της Ελλάδας.
Προέβλεψε επίσης ότι, μετά τις κάλπες, η αναζήτηση κυβερνητικής πλειοψηφίας ενδέχεται να μετατοπίσει ακόμη περισσότερο την προσοχή της πολιτικής ζωής στα εσωτερικά ζητήματα, εις βάρος της εξωτερικής πολιτικής και της πολιτικής ασφάλειας.
Για τον Ευάγγελο Βενιζέλο, η ευθύνη της εθνικής στρατηγικής δεν περιορίζεται στα πολιτικά κόμματα. Αφορά επίσης την επιστημονική κοινότητα, τους διπλωμάτες, τους στρατιωτικούς, τους δημοσιογράφους και όσους διαμορφώνουν τον δημόσιο διάλογο.
Eurokinissi | Γιώργος Κονταρίνης
Η ανησυχία για τον Τραμπ και τις ΗΠΑ
Στο τελευταίο μέρος της συνέντευξης, ο Ευάγγελος Βενιζέλος κλήθηκε να σχολιάσει τις αμερικανικές ενδιάμεσες εκλογές της Τρίτης (3/11) και το ενδεχόμενο αλλαγής των πολιτικών ισορροπιών στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Εκτίμησε ότι πιθανή επικράτηση των Δημοκρατικών και στη Γερουσία θα αύξανε τις θεσμικές δυσκολίες για τον Ντόναλντ Τραμπ, χωρίς να περιορίζει αυτομάτως τη δυνατότητά του να ασκεί τις προεδρικές εξουσίες.
Αναφέρθηκε ιδιαίτερα στον ρόλο του Ανώτατου Δικαστηρίου και στη δυνατότητα του Αμερικανού Προέδρου να χρησιμοποιεί εκτελεστικές εντολές, ακόμη και εάν βρισκόταν αντιμέτωπος με ένα εχθρικό Κογκρέσο.
Ο πρώην υπουργός Εξωτερικών εξέφρασε, πάντως, την ανησυχία ότι η πολιτική και θεσμική ένταση στις ΗΠΑ μπορεί να συνδυαστεί με μεγαλύτερη αστάθεια στη δυτική στρατηγική και στις ευρωατλαντικές σχέσεις.
Σύμφωνα με την εκτίμησή του, μια Αμερική που αντιμετωπίζει ταυτόχρονα στρατηγική αβεβαιότητα και εσωτερική συνταγματική κρίση δημιουργεί πρόσθετες δυσκολίες για τους συμμάχους της.
Υποστήριξε, τέλος, ότι η Ευρώπη οφείλει να βρει τρόπους να συμβάλει στην ομαλή λειτουργία της αμερικανικής δημοκρατίας, καταλήγοντας με την επισήμανση: «Δύση χωρίς φιλελεύθερη δημοκρατία που να λειτουργεί δεν υπάρχει».
Πηγή: ieidiseis.gr
