Η κλιμακούμενη σύρραξη ανάμεσα σε Ισραήλ και Ηνωμένες Πολιτείες από τη μία πλευρά και το Ιράν από την άλλη, προκαλεί ισχυρούς κραδασμούς στο παγκόσμιο οικονομικό σύστημα, με την Ελλάδα να παρακολουθεί τις εξελίξεις υπό το πρίσμα αυξανόμενης ανησυχίας.
Ο πρόεδρος του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Πειραιώς (ΕΒΕΠ), Βασίλης Κορκίδης, αναλύει τους πέντε βασικούς τομείς που πλήττονται περισσότερο, επισημαίνοντας ότι η διάρκεια και η γεωγραφική διασπορά της κρίσης θα καθορίσουν και το βάθος των συνεπειών.
Ιστορικό προηγούμενο και παγκόσμιο αποτύπωμα
Σύμφωνα με το ΕΒΕΠ, προηγούμενες πολεμικές εντάσεις στην περιοχή έχουν οδηγήσει σε μείωση του παγκόσμιου ΑΕΠ από -0,2% έως -1%, αύξηση πληθωρισμού κατά περίπου 1%, ενίσχυση επιτοκίων και περιορισμό επενδύσεων λόγω αβεβαιότητας.
Η αστάθεια στον Περσικό Κόλπο ενδέχεται να ωθήσει την τιμή του πετρελαίου πάνω από τα 80 δολάρια ανά βαρέλι, με άμεσο αντίκτυπο στα καύσιμα, τη θέρμανση και τη βιομηχανική παραγωγή. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η απειλή για τα Στενά του Ορμούζ, απ’ όπου διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου.
Ναυτιλία και εμπόριο σε τρικυμία
Ενδεχόμενες καθυστερήσεις ή αποκλεισμοί στον Περσικό Κόλπο, αλλά και επιθέσεις σε εμπορικά πλοία στην Ερυθρά Θάλασσα, αυξάνουν ναύλα, ασφάλιστρα και λειτουργικό κόστος για τις ελληνικές ναυτιλιακές εταιρείες.
Οι επιπτώσεις αγγίζουν άμεσα τις εισαγωγές πρώτων υλών, σιτηρών και πετροχημικών προϊόντων, επιβαρύνοντας το εμπορικό ισοζύγιο και την εγχώρια αγορά.
Χρηματοπιστωτικές αγορές: Αναζήτηση «ασφαλών λιμανιών»
Οι διεθνείς αγορές αντιδρούν με πτώση μετοχών σε ενεργοβόρους κλάδους, ενίσχυση του χρυσού και του δολαρίου ως «ασφαλή καταφύγια», καθώς και πιέσεις στα νομίσματα αναδυόμενων οικονομιών. Η μεταβλητότητα αυξάνει το κόστος δανεισμού και περιορίζει την επενδυτική διάθεση.
Τοπική και περιφερειακή οικονομία υπό πίεση
Η γεωπολιτική ένταση λειτουργεί αποτρεπτικά για επενδύσεις, τουριστικές ροές και εξαγωγές. Παράλληλα, αυξάνει το κόστος στρατιωτικής επιτήρησης και δημιουργεί συνθήκες αβεβαιότητας στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.
Η Ελλάδα, αν και προς το παρόν επηρεάζεται έμμεσα, βρίσκεται σε ευαίσθητη γεωγραφική θέση που την καθιστά εκτεθειμένη σε ενδεχόμενη κλιμάκωση.
Οι πέντε βασικοί τομείς που πλήττονται
1. Τουρισμός: Πιθανές ακυρώσεις και επιβράδυνση κρατήσεων λόγω αντίληψης «γειτονικής ζώνης αστάθειας», ιδιαίτερα στην Ανατολική Μεσόγειο.
2. Ναυτιλία: Αύξηση ναύλων και ασφαλίστρων, αναδρομολόγηση πλοίων και καθυστερήσεις παραδόσεων.
3. Εμπόριο και εισαγωγές: Καθυστερήσεις φορτίων από Ασία μέσω Σουέζ και αύξηση κόστους πρώτων υλών και τεχνολογικών προϊόντων.
4. Ενέργεια: Άνοδος τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου, με επιπτώσεις στις μεταφορές, την παραγωγή και τις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας.
5. Γεωπολιτική και διπλωματική πίεση: Ανάγκη διατήρησης ισορροπιών μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και αραβικών χωρών, με παράλληλη ενίσχυση της στρατιωτικής επιτήρησης σε Αιγαίο και Κύπρο.
Η προειδοποίηση Κορκίδη
«Η επιθυμία όλων είναι να τελειώσει αυτός ο πόλεμος γρήγορα και χωρίς απώλειες άμαχου πληθυσμού. Η Ελλάδα επηρεάζεται προς το παρόν έμμεσα, αλλά αν η σύρραξη διαρκέσει μήνες, οι οικονομικές και γεωπολιτικές συνέπειες θα γίνουν άμεσα αισθητές στον τουρισμό, την ενέργεια, τη ναυτιλία και το εμπόριο», τόνισε ο Βασίλης Κορκίδης.
Το στοίχημα για την ελληνική οικονομία, όπως επισημαίνει το ΕΒΕΠ, είναι η ανθεκτικότητα και η έγκαιρη προσαρμογή σε ένα περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας, όπου οι γεωπολιτικές εξελίξεις μεταφράζονται άμεσα σε οικονομικό κόστος
