Η αστεγία στην Αθήνα δεν αποτελεί πλέον μια παροδική κατάσταση, αλλά ένα χρόνιο κοινωνικό πρόβλημα με βαθιές οικονομικές και κοινωνικές προεκτάσεις. Αυτό προκύπτει από την έρευνα που πραγματοποίησε ο Δήμος Αθηναίων σε συνεργασία με το Τμήμα Κοινωνικής Πολιτικής του Παντείου Πανεπιστημίου, με τη συμβολή 150 εθελοντών του Συνδέσμου Κοινωνικών Λειτουργών Ελλάδος, οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών και πολιτών.
Η καταγραφή πραγματοποιήθηκε τον Οκτώβριο του 2025 και στόχος της ήταν να αποτυπώσει με επιστημονικό τρόπο την πραγματική έκταση του φαινομένου, ώστε να αποτελέσει τη βάση για τον σχεδιασμό αποτελεσματικότερων πολιτικών κοινωνικής προστασίας.
Χιλιάδες άνθρωποι εγκλωβισμένοι στην αστεγία
Στην έρευνα συμμετείχαν συνολικά 681 άτομα, εκ των οποίων τα 384 εντοπίστηκαν να διαμένουν στον δρόμο και τα 297 μέσω κοινωνικών φορέων. Στην καταγραφή δεν συμπεριλήφθηκαν όσοι διαμένουν σε διαμερίσματα ή δομές υποστηριζόμενης διαβίωσης.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι περισσότεροι από τους μισούς ανθρώπους που καταγράφηκαν βρίσκονται χωρίς αυτόνομη κατοικία για περισσότερα από δύο χρόνια. Ειδικότερα, το 31,6% παραμένει άστεγο για περισσότερα από πέντε χρόνια, ενώ το 24,9% ζει στην ίδια κατάσταση από δύο έως πέντε χρόνια.
Οι περισσότεροι είναι άνδρες και άνω των 50 ετών
Η έρευνα αποτυπώνει και τα δημογραφικά χαρακτηριστικά των ανθρώπων που βιώνουν την αστεγία στην Αθήνα.
Το 71% είναι άνδρες και το 29% γυναίκες, ενώ σχεδόν επτά στους δέκα (69,9%) είναι Έλληνες πολίτες.
Παράλληλα, πρόκειται κυρίως για ανθρώπους μεγαλύτερης ηλικίας, καθώς το 62% είναι άνω των 50 ετών, ενώ οι νέοι κάτω των 30 ετών αντιστοιχούν μόλις στο 8% του συνολικού δείγματος. Επιπλέον, το 65,8% ζει μόνο του, χωρίς οικογενειακό ή συντροφικό υποστηρικτικό περιβάλλον.
Τα οικονομικά προβλήματα η βασική αιτία απώλειας στέγης
Η οικονομική δυσχέρεια αναδεικνύεται ως ο σημαντικότερος παράγοντας που οδηγεί στην αστεγία.
Το 72,2% των συμμετεχόντων δήλωσε ότι έχασε τη στέγη του για οικονομικούς λόγους, ενώ ακολουθούν τα προβλήματα υγείας και οι εξαρτήσεις με ποσοστό 37,9% και τα οικογενειακά προβλήματα με 30,2%.
Τα στοιχεία αυτά επιβεβαιώνουν ότι η αστεγία συνδέεται συνήθως με τη συσσώρευση πολλαπλών κοινωνικών δυσκολιών και όχι με μία μόνο αιτία.
Οι δηλώσεις των αντιδημάρχων
Η αντιδήμαρχος Κοινωνικής Αλληλεγγύης, Μίνα Φούντζουλα, δήλωσε: «Η αστεγία είναι ένα από τα πιο κρίσιμα ζητήματα της Αθήνας. Η καταγραφή που έχουμε στα χέρια μας, παρέχει σημαντικά δεδομένα για την κατάσταση που επικρατεί. Όταν ένας στους τρεις ανθρώπους παραμένει χωρίς στέγη για περισσότερα από πέντε χρόνια και επτά στους δέκα οδηγούνται σε αυτή την συνθήκη για οικονομικούς λόγους, είναι άμεσα αναγκαίο να διαμορφώσουμε πολιτικές, που απαντούν στις πραγματικές ανάγκες των πιο ευάλωτων συμπολιτών μας, ώστε κανείς να μην μένει αόρατος».
Από την πλευρά της, η αντιδήμαρχος Ισότητας, Δημοτικών Ιατρείων και Παιδικής Προστασίας, Μαρία Στρατηγάκη, επισήμανε:
«Μία προσπάθεια που ξεκίνησε πολλούς μήνες πριν από την καταγραφή, έρχεται να φέρει στο φως σημαντικές πλευρές του ζητήματος της αστεγίας στην Αθήνα. Η συστηματική καταγραφή και η επιστημονική τεκμηρίωση του φαινομένου αποτελούν απαραίτητες προϋποθέσεις για τον σχεδιασμό αποτελεσματικών κοινωνικών πολιτικών. Τα στοιχεία μας δίνουν τα εργαλεία για να σχεδιάσουμε πιο στοχευμένες παρεμβάσεις κοινωνικής προστασίας και ένταξης».
Μέρος ευρωπαϊκής έρευνας
Η καταγραφή πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο ενός πανευρωπαϊκού προγράμματος που συντονίζει το Πανεπιστήμιο του Λέβεν και στο οποίο συμμετέχουν 35 πόλεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης με πληθυσμό άνω των 200.000 κατοίκων.
Στόχος είναι η εφαρμογή κοινής ευρωπαϊκής μεθοδολογίας για την αποτύπωση της αστεγίας, ώστε να δημιουργηθούν αξιόπιστοι μηχανισμοί παρακολούθησης του φαινομένου και να σχεδιάζονται αποτελεσματικότερες πολιτικές σε τοπικό επίπεδο.
Την επιστημονική ευθύνη της ελληνικής έρευνας είχε ο καθηγητής του Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής του Παντείου Πανεπιστημίου, Κώστας Δημουλάς, ενώ τα πλήρη αποτελέσματα θα παρουσιαστούν στην εκδήλωση με τίτλο «Νέα δεδομένα για τους άστεγους στην Αθήνα», στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Αθηναίων.
Οι δομές στήριξης του Δήμου Αθηναίων
Παράλληλα με την έρευνα, ο Δήμος Αθηναίων συνεχίζει να αναπτύσσει δράσεις για την υποστήριξη των ανθρώπων που βρίσκονται χωρίς στέγη.
Η διεπιστημονική ομάδα Street Work του ΚΥΑΔΑ εξυπηρετεί σήμερα περίπου 1.400 άτομα. Λιγότεροι από τους μισούς ανήκουν στην κατηγορία των ανθρώπων που κοιμούνται στον δρόμο ή σε ακατάλληλους χώρους, ενώ οι υπόλοιποι διαμένουν σε ακατάλληλες κατοικίες ή φιλοξενούνται προσωρινά από συγγενείς και φίλους.
Στο Πολυδύναμο Κέντρο Αστέγων, που λειτουργεί στην πλατεία Βάθη, στεγάζονται καθημερινά περίπου 200 άτομα για διάστημα έως δώδεκα μηνών, συμμετέχοντας σε εξατομικευμένα προγράμματα κοινωνικής επανένταξης. Παράλληλα, το Ανοικτό Κέντρο Ημέρας εξυπηρετεί περισσότερους από 150 ανθρώπους καθημερινά, παρέχοντας πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες, όπως γεύμα, λουτρό και ψυχοκοινωνική υποστήριξη.
Επιπλέον, μέσω του προγράμματος «Στέγαση και Εργασία για Αστέγους», που χρηματοδοτείται από το υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, έχουν εγκριθεί 46 νοικοκυριά στον Δήμο Αθηναίων. Συνολικά ωφελούνται 58 άτομα, εκ των οποίων 46 ενήλικες και 12 ανήλικοι, με τους περισσότερους να έχουν ήδη εξασφαλίσει κατοικία και να βρίσκονται σε διαδικασία ένταξης στην αγορά εργασίας.
Πηγή: ieidiseis.gr
