Η νεφρολιθίαση, γνωστή και ως «πέτρα στα νεφρά», αποτελεί μία από τις συχνότερες παθήσεις του ουροποιητικού συστήματος, επηρεάζοντας εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως. Πρόκειται για μια κατάσταση που μπορεί να εμφανιστεί αιφνίδια, προκαλώντας έντονο πόνο και επηρεάζοντας σημαντικά την ποιότητα ζωής του ασθενούς.
Όπως εξηγεί ο χειρουργός ουρολόγος Κωνσταντίνος Ευσταθίου, η έγκαιρη διάγνωση και η σωστή θεραπευτική προσέγγιση μπορούν σήμερα να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά το πρόβλημα, ενώ σε πολλές περιπτώσεις να προλάβουν και την επανεμφάνισή του.
Τι είναι η νεφρολιθίαση
Η νεφρολιθίαση είναι η δημιουργία στερεών κρυστάλλων – των γνωστών λίθων – μέσα στους νεφρούς ή σε άλλα σημεία του ουροποιητικού συστήματος. Οι λίθοι σχηματίζονται όταν ουσίες που φυσιολογικά αποβάλλονται με τα ούρα, όπως το ασβέστιο, το οξαλικό οξύ ή το ουρικό οξύ, συγκεντρώνονται σε μεγάλες ποσότητες και κρυσταλλοποιούνται.
«Η πέτρα μπορεί να παραμείνει για μεγάλο χρονικό διάστημα χωρίς να προκαλεί συμπτώματα. Όταν όμως μετακινηθεί προς τον ουρητήρα, μπορεί να προκαλέσει έναν από τους πιο έντονους πόνους που μπορεί να βιώσει ένας άνθρωπος», επισημαίνει ο κ. Ευσταθίου.
Τα συμπτώματα
Η πιο χαρακτηριστική εκδήλωση της νεφρολιθίασης είναι ο νεφρικός κολικός, ένας αιφνίδιος και εξαιρετικά έντονος πόνος που εντοπίζεται στη μέση ή στα πλευρά και συχνά αντανακλά προς τη βουβωνική χώρα.
Παράλληλα μπορεί να εμφανιστούν:
- αίμα στα ούρα,
- συχνοουρία ή έντονη ανάγκη για ούρηση,
- κάψιμο κατά την ούρηση,
- ναυτία και έμετος,
- πυρετός και ρίγος όταν συνυπάρχει λοίμωξη, κατάσταση που απαιτεί άμεση ιατρική αντιμετώπιση.
Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο
Η εμφάνιση λίθων σχετίζεται με πολλούς παράγοντες.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:
- η μειωμένη πρόσληψη νερού,
- η αυξημένη κατανάλωση αλατιού,
- η υπερβολική πρόσληψη ζωικών πρωτεϊνών,
- η παχυσαρκία,
- ορισμένα μεταβολικά νοσήματα,
- το οικογενειακό ιστορικό.
«Στη χώρα μας, ιδιαίτερα τους καλοκαιρινούς μήνες, η αφυδάτωση αποτελεί σημαντικό παράγοντα κινδύνου. Η επαρκής ενυδάτωση είναι ίσως το σημαντικότερο μέτρο πρόληψης», τονίζει ο ουρολόγος.
Πώς γίνεται η διάγνωση
Η διάγνωση βασίζεται στο ιστορικό του ασθενούς, στην κλινική εξέταση και στις απεικονιστικές εξετάσεις.
Το υπερηχογράφημα, η αξονική τομογραφία χαμηλής δόσης και οι εργαστηριακές εξετάσεις αίματος και ούρων επιτρέπουν στον ουρολόγο να εντοπίσει τη θέση, το μέγεθος και τη σύσταση του λίθου, ώστε να επιλέξει την καταλληλότερη θεραπεία.
Οι σύγχρονες θεραπείες
Η αντιμετώπιση εξαρτάται από το μέγεθος και τη θέση της πέτρας.
Μικροί λίθοι συχνά αποβάλλονται φυσιολογικά με αυξημένη πρόσληψη υγρών και κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή.
Όταν όμως η πέτρα είναι μεγαλύτερη ή προκαλεί απόφραξη και έντονα συμπτώματα, εφαρμόζονται σύγχρονες, ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές όπως:
- εξωσωματική λιθοτριψία,
- ουρητηροσκόπηση με χρήση laser,
- διαδερμική νεφρολιθοτριψία για μεγαλύτερους λίθους.
«Σήμερα, οι περισσότερες επεμβάσεις πραγματοποιούνται χωρίς μεγάλες τομές, με ελάχιστο τραυματισμό των ιστών και πολύ γρήγορη επιστροφή του ασθενούς στις καθημερινές του δραστηριότητες», εξηγεί ο κ. Ευσταθίου.
Μπορεί να προληφθεί;
Η νεφρολιθίαση παρουσιάζει υψηλά ποσοστά υποτροπής, γι’ αυτό και η πρόληψη είναι ιδιαίτερα σημαντική.
Οι ειδικοί συστήνουν:
- κατανάλωση τουλάχιστον δύο έως τριών λίτρων νερού ημερησίως,
- περιορισμό του αλατιού,
- ισορροπημένη διατροφή,
- διατήρηση φυσιολογικού σωματικού βάρους,
- εξατομικευμένη παρακολούθηση σε όσους έχουν ιστορικό λιθίασης.
«Κάθε πέτρα έχει τη δική της αιτία. Για τον λόγο αυτό είναι σημαντικό να διερευνάται η σύστασή της και να σχεδιάζεται εξατομικευμένο πρόγραμμα πρόληψης, ώστε να μειωθεί σημαντικά ο κίνδυνος νέου επεισοδίου», υπογραμμίζει ο χειρουργός ουρολόγος.
Η έγκαιρη επίσκεψη στον ουρολόγο σώζει από επιπλοκές
Ο κ. Κωνσταντίνος Ευσταθίου επισημαίνει ότι κανείς δεν πρέπει να αγνοεί έναν έντονο πόνο στη μέση ή στα πλευρά, ιδιαίτερα όταν συνοδεύεται από αίμα στα ούρα ή πυρετό.
«Η νεφρολιθίαση είναι μια πάθηση που σήμερα αντιμετωπίζεται με πολύ υψηλά ποσοστά επιτυχίας. Το σημαντικό είναι ο ασθενής να απευθυνθεί εγκαίρως στον ουρολόγο, ώστε να αποφευχθούν σοβαρές επιπλοκές και να επιλεγεί η καταλληλότερη θεραπεία για την περίπτωσή του», καταλήγει.
