Τι είναι η διαφραγματοκήλη;
Η διαφραγματοκήλη και η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση αποτελούν δύο καταστάσεις που συχνά συνυπάρχουν και επηρεάζουν σημαντικά την καθημερινότητα. Η διαφραγματοκήλη εμφανίζεται όταν ένα τμήμα του στομάχου μετακινείται προς τον θώρακα, περνώντας μέσα από το άνοιγμα του διαφράγματος από το οποίο διέρχεται ο οισοφάγος.
Οι βασικές μορφές της είναι η ολισθαίνουσα και η παραοισοφαγική διαφραγματοκήλη. Σε αρκετές περιπτώσεις μπορεί να μην προκαλεί συμπτώματα και να εντοπίζεται τυχαία. Όταν όμως επηρεάζει τη λειτουργία της γαστροοισοφαγικής συμβολής, μπορεί να ευνοήσει την επιστροφή γαστρικών υγρών προς τον οισοφάγο.
Η σχέση με τη γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση
Υπό φυσιολογικές συνθήκες, ο κατώτερος οισοφαγικός σφιγκτήρας λειτουργεί ως βαλβίδα. Επιτρέπει στην τροφή να περάσει στο στομάχι και στη συνέχεια περιορίζει την επιστροφή της προς τον οισοφάγο. Όταν ο μηχανισμός αυτός εξασθενεί, τα όξινα γαστρικά υγρά ανεβαίνουν προς τα πάνω, προκαλώντας γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση.
Η παρουσία διαφραγματοκήλης μπορεί να διαταράξει αυτή τη λειτουργία. Για πολλούς ασθενείς, οι καούρες, οι ξινίλες ή η αναγωγή τροφής αποτελούν τις πρώτες ενδείξεις που οδηγούν στη διάγνωση.
Ποια συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν;
Τα συμπτώματα διαφέρουν ως προς τη συχνότητα και την έντασή τους. Τα συνηθέστερα είναι η καούρα, η παλινδρόμηση τροφών, οι ξινίλες, η δυσπεψία, το φούσκωμα και ο πόνος στο επάνω μέρος της κοιλιάς ή πίσω από το στέρνο.
Μπορεί επίσης να παρουσιαστούν χρόνιος βήχας, βραχνάδα, αίσθημα κόμπου στον λαιμό, δυσκολία στην κατάποση και διαταραχές ύπνου. Ο βήχας συχνά επιδεινώνεται μετά το φαγητό, τη νύχτα ή όταν ο ασθενής βρίσκεται σε οριζόντια θέση.
Πώς πραγματοποιείται η διάγνωση;
Η αξιολόγηση ξεκινά από το ιατρικό ιστορικό και τα συμπτώματα. Η γαστροσκόπηση επιτρέπει τον έλεγχο του οισοφάγου και του στομάχου, καθώς και την αναγνώριση φλεγμονής ή άλλων αλλοιώσεων.
Ανάλογα με την περίπτωση, μπορεί να χρειαστούν ακτινογραφία ανώτερου πεπτικού, αξονική τομογραφία, μανομετρία οισοφάγου ή 24ωρη pH-μετρία. Οι εξετάσεις αυτές βοηθούν στον καθορισμό της κατάλληλης θεραπευτικής προσέγγισης.
Πιθανές επιπτώσεις χωρίς σωστή αντιμετώπιση
Η παρατεταμένη έκθεση του οισοφάγου στα γαστρικά οξέα μπορεί να προκαλέσει οισοφαγίτιδα. Σε πιο προχωρημένες περιπτώσεις, ενδέχεται να εμφανιστούν έλκη, στενώσεις ή οισοφάγος Barrett. Η ίδια η διαφραγματοκήλη δεν αποτελεί κακοήθεια, όμως η χρόνια παλινδρόμηση απαιτεί παρακολούθηση, ιδιαίτερα όταν τα συμπτώματα είναι συχνά ή επιδεινώνονται.
Συντηρητική και χειρουργική αντιμετώπιση
Σε ήπιες περιπτώσεις, οι αλλαγές στον τρόπο ζωής και η φαρμακευτική αγωγή μπορούν να περιορίσουν τα συμπτώματα. Μικρότερα και συχνότερα γεύματα, αποφυγή κατάκλισης μετά το φαγητό, απώλεια βάρους και περιορισμός τροφών που προκαλούν ενόχληση συχνά προσφέρουν ανακούφιση.
Τα φάρμακα μειώνουν την οξύτητα, αλλά δεν διορθώνουν την ανατομική μετατόπιση. Όταν τα συμπτώματα επιμένουν, η κήλη είναι μεγάλη ή υπάρχουν επιπλοκές, μπορεί να εξεταστεί η λαπαροσκοπική αποκατάσταση. Η επέμβαση επαναφέρει το στομάχι στη φυσιολογική θέση, συγκλίνει το άνοιγμα του διαφράγματος και, όταν χρειάζεται, δημιουργεί αντιπαλινδρομικό μηχανισμό. Η λαπαροσκοπική προσέγγιση συνδέεται με μικρές τομές, σύντομη νοσηλεία και ταχύτερη επιστροφή στις καθημερινές δραστηριότητες.
Εξειδικευμένη αξιολόγηση
Η θεραπεία πρέπει να προσαρμόζεται στο μέγεθος της διαφραγματοκήλης, στη βαρύτητα της παλινδρόμησης και στα ευρήματα των εξετάσεων. Για εξατομικευμένη αξιολόγηση και ενημέρωση σχετικά με τις διαθέσιμες επιλογές, επικοινωνήστε με τον εξειδικευμένο στις επεμβάσεις ανώτερου πεπτικού χειρουργό Δρ. Σωτήρη Γαβριήλ.
