Ριζικές αλλαγές τίθενται σε εφαρμογή στο πρόγραμμα Ανακαίνιση Κατοικίας, με κεντρικό στόχο την άμεση διοχέτευση ανενεργών ιδιοκτησιών στην κτηματαγορά. Ο νέος σχεδιασμός καταργεί βασικούς περιορισμούς του παρελθόντος, προσφέροντας ισχυρά κίνητρα στους ιδιοκτήτες προκειμένου να αυξηθεί κατακόρυφα ο αριθμός των εγκεκριμένων βεβαιώσεων επιλεξιμότητας, οι οποίες μέχρι πρότινος κυμαίνονταν σε χαμηλά επίπεδα.
Το πλέον καθοριστικό στοιχείο του αναθεωρημένου πλαισίου είναι η άρση του ορίου υποβολής αιτήσεων για τα κλειστά ακίνητα. Πλέον, ένας ιδιοκτήτης δεν δεσμεύεται να επιλέξει μόνο ένα ακίνητο, αλλά αποκτά το δικαίωμα να εντάξει στο πρόγραμμα δύο, τρία ή και περισσότερα κλειστά διαμερίσματα, εφόσον το καθένα πληροί αυτοτελώς τις αυστηρές προϋποθέσεις. Αντιθέτως, για τα ανοικτά ακίνητα η νομοθεσία παραμένει αμετάβλητη, περιορίζοντας το δικαίωμα σε μία μόνο κατοικία ανά νοικοκυριό, η οποία υποχρεωτικά πρέπει να δηλώνεται ως κύρια.
Τα ποσά για επιδότηση ανακαίνισης
Ο μηχανισμός αξιολόγησης των αιτήσεων τροποποιείται, δίνοντας σαφές προβάδισμα στα κλειστά ακίνητα. Οι ανοικτές κατοικίες θα εξετάζονται σε δεύτερο χρόνο, με τη χρονική τους προτεραιοποίηση να εξαρτάται άμεσα από εισοδηματικά κριτήρια, ενώ αναμένονται περαιτέρω εξειδικεύσεις μέσω του επίσημου Οδηγού Εφαρμογής.
Αναφορικά με το οικονομικό σκέλος, η κρατική αρωγή για εργασίες ανακαίνισης, επισκευής και ενεργειακής αναβάθμισης καλύπτει από το 70% έως και το 95% των δαπανών, ανάλογα με την κατηγορία του εκάστοτε δικαιούχου. Το ανώτατο όριο χρηματοδότησης ορίζεται στα 300 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο κύριων χώρων, με το συνολικό ποσό να μπορεί να αγγίξει τα 36.000 ευρώ ανά επιλέξιμη ιδιοκτησία. Παράλληλα, εξασφαλίζεται επιπλέον ποσό της τάξεως των 2.500 ευρώ, το οποίο προορίζεται αποκλειστικά για την κάλυψη συμπληρωματικών εξόδων, όπως είναι οι αμοιβές μηχανικών, η έκδοση αδειών και οι απαραίτητες ενεργειακές επιθεωρήσεις.
Προϋποθέσεις και ενεργειακή αναβάθμιση
Για να κριθεί επιλέξιμο ένα ακίνητο, θα πρέπει να διαθέτει οικοδομική άδεια εκδοθείσα το αργότερο έως τις 31 Δεκεμβρίου 1990. Επιπρόσθετα, η επιφάνεια των κύριων χώρων δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 120 τετραγωνικά μέτρα, αν και προβλέπεται ειδική μέριμνα για τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες, με το όριο να επεκτείνεται στα 150 τετραγωνικά μέτρα.
Μια κρίσιμη διαφοροποίηση του Ανακαίνιση Κατοικίας συγκριτικά με αντίστοιχα προγράμματα είναι η ευελιξία στις παρεμβάσεις. Δεν επιβάλλεται η αποκλειστική δέσμευση των κεφαλαίων σε έργα ενεργειακής αναβάθμισης. Απαιτείται ωστόσο η υλοποίηση τουλάχιστον μίας παρέμβασης που θα αναβαθμίσει το ακίνητο κατά μία ενεργειακή κατηγορία. Εφόσον επιτευχθεί αυτός ο στόχος, το υπολειπόμενο ποσό μπορεί ελεύθερα να διοχετευθεί σε αισθητικές και λειτουργικές βελτιώσεις, όπως αλλαγή σε πλακάκια, ανακαινίσεις μπάνιων, τοποθέτηση νέων δαπέδων ή ανακατασκευή κουζίνας.
Εισοδηματικά κριτήρια
Με τις πρόσφατες αλλαγές λύθηκε και ένα σημαντικό ζήτημα ερμηνείας σχετικά με τα προστατευόμενα μέλη. Ο όρος «παιδιά» αντικαταστάθηκε επισήμως από τη φράση «ανήλικα τέκνα», ξεκαθαρίζοντας το τοπίο για τον υπολογισμό των εισοδηματικών ορίων.
Ειδικότερα, για τους άγαμους, το όριο της πρώτης κατηγορίας βρίσκεται στα 18.000 ευρώ και της δεύτερης στα 25.000 ευρώ. Για έγγαμους ή μέρη συμφώνου συμβίωσης χωρίς ανήλικα τέκνα, τα αντίστοιχα όρια διαμορφώνονται στα 25.000 και 35.000 ευρώ. Με την προσθήκη ενός ανήλικου τέκνου, τα ποσά ανεβαίνουν στα 30.000 και 40.000 ευρώ, ενώ με δύο τέκνα φτάνουν τα 35.000 και 45.000 ευρώ, με την προσαύξηση να ανέρχεται στα 5.000 ευρώ για κάθε επιπλέον παιδί. Στην περίπτωση των μονογονεϊκών οικογενειών με ένα παιδί, η βάση εκκινεί από τα 28.000 και 39.000 ευρώ.
Ιδιαίτερη προσοχή συστήνεται σε περιπτώσεις αγοραπωλησιών. Κλειστά ακίνητα που αποκτήθηκαν κατά τη διάρκεια του 2026 δεν πληρούν τις φορολογικές προϋποθέσεις, καθώς το πρόγραμμα αντλεί δεδομένα από τη φορολογική χρήση του 2025. Επιπλέον, για την ομαλή ολοκλήρωση της ηλεκτρονικής διαδικασίας, ταυτοποιητικά στοιχεία όπως ο ΑΤΑΚ και ο αριθμός παροχής ηλεκτρικού ρεύματος πρέπει να εναρμονίζονται πλήρως με τις φορολογικές δηλώσεις. Οποιαδήποτε αναντιστοιχία στις ηλεκτρονικές διασταυρώσεις ενδέχεται να μπλοκάρει την έκδοση της Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας.
Η συγκεκριμένη βεβαίωση, που αποτελεί το αρχικό στάδιο ένταξης, έχει λάβει παράταση έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2026 για τα κλειστά ακίνητα, μετά από σχετικά αιτήματα φορέων της αγοράς. Με την οριστική υπαγωγή στο πρόγραμμα, προβλέπεται η χορήγηση προκαταβολής για την άμεση εκκίνηση των εργασιών, υπό την αυστηρή προϋπόθεση ότι όλες οι συναλλαγές θα πιστοποιούνται με τα απαραίτητα νόμιμα παραστατικά.
Τέλος, το πρόγραμμα θεσπίζει αυστηρούς κανόνες για τη μετέπειτα χρήση των ανακαινισμένων ιδιοκτησιών. Τα ακίνητα αυτά προορίζονται αποκλειστικά για την αγορά μακροχρόνιας μίσθωσης, απαγορεύοντας ρητά την οποιαδήποτε βραχυχρόνια εκμετάλλευση, τύπου Airbnb, προκειμένου να εξασφαλιστεί η επιστροφή τους στο οικιστικό απόθεμα που απευθύνεται σε μόνιμους ενοικιαστές.
Πηγή: ieidiseis.gr
