Σε μια πρωτοφανή κίνηση για την αντιμετώπιση της κρίσης του αφθώδους πυρετού στη Λέσβο προχωρά η κυβέρνηση, επιστρατεύοντας τις Ένοπλες Δυνάμεις και παραδίδοντας στο υπουργείο Εθνικής Άμυνας τον επιχειρησιακό συντονισμό των εμπλεκόμενων δημόσιων υπηρεσιών και φορέων.
Η απόφαση έρχεται ενώ στο νησί επικρατεί εκρηκτικό κλίμα, με τους κτηνοτρόφους να αντιδρούν στις μαζικές θανατώσεις ζώων και την Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου να έχει αποφασίσει το προσωρινό «πάγωμα» των σχετικών διαδικασιών.
Η έκταση της κρίσης αποτυπώνεται στα επίσημα στοιχεία: περισσότερα από 80.000 αιγοπρόβατα έχουν οδηγηθεί μέχρι σήμερα σε θανάτωση, μετά την επιβεβαίωση 192 εστιών αφθώδους πυρετού. Πρόκειται για σημαντικό μέρος του ζωικού κεφαλαίου της Λέσβου, το οποίο εκτιμάται συνολικά μεταξύ 400.000 και 450.000 αιγοπροβάτων.
Την ίδια στιγμή, η Πανελλήνια Ομοσπονδία Γεωτεχνικών Δημοσίων Υπαλλήλων εξαπολύει σφοδρή επίθεση στην κυβέρνηση, κάνοντας λόγο για επιβολή «στρατιωτικού νόμου στην κτηνοτροφία», «επικίνδυνη εκτροπή» και απαξίωση των αρμόδιων επιστημονικών υπηρεσιών.
Τι προβλέπει η τροπολογία
Με την κυβερνητική τροπολογία, το υπουργείο Εθνικής Άμυνας αναλαμβάνει τον επιχειρησιακό συντονισμό των πολιτικών υπηρεσιών στις περιοχές που πλήττονται από τον αφθώδη πυρετό. Ο στρατιωτικός μηχανισμός θα μπορεί να συντονίζει τις ενέργειες για τις θανατώσεις και τις ταφές ζώων, τις απολυμάνσεις και τον καθορισμό των ζωνών προστασίας.
Ειδικότερα, στην τροπολογία αναφέρεται: «Στις περιφερειακές ενότητες που πλήττονται από αφθώδη πυρετό και στις οποίες εφαρμόζεται το άρθρο 69 του ν. 5325/2026, το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας αναλαμβάνει και υλοποιεί τον επιχειρησιακό συντονισμό των εμπλεκόμενων αρμόδιων δημοσίων υπηρεσιών και φορέων, με σκοπό την αποτελεσματική αντιμετώπιση της επιζωοτίας, κατά παρέκκλιση κάθε γενικής ή ειδικής διάταξης».
Η συγκεκριμένη διατύπωση προκαλεί έντονες αντιδράσεις, καθώς προβλέπει την ανάληψη του επιχειρησιακού συντονισμού «κατά παρέκκλιση κάθε γενικής ή ειδικής διάταξης».
Πάνω από 80.000 ζώα έχουν θανατωθεί
Για την επιδημιολογική εικόνα στη Λέσβο μίλησε στην ΕΡΤ ο γενικός γραμματέας Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Σπύρος Πρωτοψάλτης. Όπως έκανε γνωστό, στο νησί έχουν καταγραφεί συνολικά 192 επιβεβαιωμένες εστίες αφθώδους πυρετού, ενώ περισσότερα από 80.000 αιγοπρόβατα έχουν ήδη θανατωθεί. Ο συνολικός πληθυσμός των αιγοπροβάτων στη Λέσβο υπολογίζεται μεταξύ 400.000 και 450.000 ζώων.
Ο κ. Πρωτοψάλτης εξήγησε ότι η θανάτωση αποτελεί υποχρεωτικό μέτρο, το οποίο προβλέπεται τόσο από την ευρωπαϊκή όσο και από την ελληνική νομοθεσία για τις ασθένειες κατηγορίας Α. Από τη στιγμή που επιβεβαιώνεται κρούσμα σε μία κτηνοτροφική μονάδα, προβλέπεται η θανάτωση όλων των ζώων της εκτροφής.
«Νόσος πάρα πολύ μεταδοτική»
Ο γενικός γραμματέας χαρακτήρισε τον αφθώδη πυρετό «πάρα πολύ μεταδοτική» νόσο, σημειώνοντας ότι μεταδίδεται ακόμη ευκολότερα από την ευλογιά και έχει προκαλέσει σοβαρές επιπτώσεις σε χώρες όπου έχει εμφανιστεί.
Αναφερόμενος στο ενδεχόμενο εμβολιασμού, διευκρίνισε ότι δεν αποτελεί εναλλακτική λύση απέναντι στις θανατώσεις, καθώς ακόμη και αν αποφασιζόταν η εφαρμογή του, τα προβλεπόμενα μέτρα θα συνεχίζονταν.
Μέχρι στιγμής, όπως είπε, δεν έχει κατατεθεί σχετική εισήγηση από την αρμόδια κτηνιατρική υπηρεσία του υπουργείου. Πρόσθεσε, ωστόσο, ότι η πολιτική ηγεσία δεν απορρίπτει εκ των προτέρων το ενδεχόμενο εμβολιασμού και ότι οποιαδήποτε απόφαση θα ληφθεί βάσει επιστημονικής εισήγησης.
«Πάγωσαν» οι θανατώσεις μετά τις αντιδράσεις
Οι κτηνοτρόφοι της Λέσβου αντιδρούν στις μαζικές θανατώσεις, εκφράζοντας την αγωνία τους για τις συνέπειες στην παραγωγή και την οικονομική επιβίωσή τους. Μετά τις έντονες αντιδράσεις που καταγράφηκαν κατά την ειδική συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου Βορείου Αιγαίου, η Περιφέρεια αποφάσισε να «παγώσει» τις διαδικασίες.
Κατά τη διάρκεια της ίδιας συνεδρίασης υπέβαλαν την παραίτησή τους η αντιπεριφερειάρχης Πρωτογενούς Τομέα, Αναστασία Αντωνέλλη, και ο διευθυντής της Κτηνιατρικής Υπηρεσίας, Στράτος Τσομπανέλλης, έπειτα από τις σοβαρές καταγγελίες και την κριτική που ασκήθηκε για τη διαχείριση της κρίσης.
ΠΟΓΕΔΥ: «Επικίνδυνη εκτροπή»
Η ΠΟΓΕΔΥ εκφράζει την πλήρη αντίθεσή της στην τροπολογία, καταγγέλλοντας ότι οι καθ’ ύλην αρμόδιες κτηνιατρικές υπηρεσίες τίθενται στο περιθώριο και ο συντονισμός της κρίσης παραδίδεται στις Ένοπλες Δυνάμεις.
«Η επιβολή του στρατιωτικού νόμου στην κτηνοτροφία αποτελεί μια επικίνδυνη εκτροπή από την ομαλή διοικητική λειτουργία και μια ξεκάθαρη προσπάθεια φίμωσης και τρομοκράτησης της τοπικής κοινωνίας», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Οι γεωτεχνικοί υποστηρίζουν ότι η αντιμετώπιση μιας επιζωοτίας απαιτεί επιστημονική γνώση, κλινική εμπειρία και εφαρμογή συγκεκριμένων υγειονομικών πρωτοκόλλων, αρμοδιότητες που διαθέτουν οι κτηνίατροι και δεν μπορούν, όπως σημειώνουν, να υποκατασταθούν από «στρατιωτικά διατάγματα και επίδειξη ισχύος».
«Μπαλωματική επιστράτευση του Στρατού»
Η Ομοσπονδία κατηγορεί την κυβέρνηση ότι, αντί να ενισχύσει τις υποστελεχωμένες κτηνιατρικές υπηρεσίες με μόνιμο και εξειδικευμένο προσωπικό, επιλέγει να καλύψει τα κενά μέσω της εμπλοκής των Ενόπλων Δυνάμεων.
Παράλληλα, υποστηρίζει ότι η απόφαση υποβαθμίζει τόσο τον ρόλο των κτηνιάτρων όσο και την αποστολή του Στρατού, ο οποίος, όπως τονίζει, «δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως φθηνό εργατικό δυναμικό για την κάλυψη των τραγικών ελλείψεων του κρατικού μηχανισμού».
Η ΠΟΓΕΔΥ προειδοποιεί ότι οποιοδήποτε λάθος στη διαχείριση της κρίσης μπορεί να επιφέρει το τελειωτικό πλήγμα στους κτηνοτρόφους και στην πρωτογενή παραγωγή της Λέσβου.
Ζητά την άμεση απόσυρση της τροπολογίας, την κατεπείγουσα πρόσληψη μόνιμων κτηνιάτρων και βοηθητικού προσωπικού, καθώς και τη στήριξη των κτηνοτρόφων με δωρεάν μέσα βιοασφάλειας και αποζημιώσεις όπου απαιτείται.
Πηγή: ieidiseis.gr





