Έτοιμος να ανοίξει τα χαρτιά του για την επόμενη ημέρα της στεγαστικής πολιτικής, αλλά και για ένα ευρύτερο πλέγμα οικονομικών παροχών, είναι ο πρωθυπουργός ενόψει της φετινής ΔΕΘ. Το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στην τρίτη γενιά των φθηνών στεγαστικών δανείων στο Σπίτι μου 3, καθώς η στεγαστική κρίση παραμένει στην κορυφή της κυβερνητικής ατζέντας. Παράλληλα, φαίνεται πως έχουν ήδη «κλειδώσει» σημαντικές παρεμβάσεις που αφορούν συνταξιούχους, ελεύθερους επαγγελματίες και μισθωτούς, συνθέτοντας το σκηνικό των φετινών εξαγγελιών.
Η ολοκλήρωση του δεύτερου κύκλου των στεγαστικών δανείων στα τέλη Αυγούστου άφησε ισχυρό αποτύπωμα, με την αγορά να αναμένει πλέον τις νέες κινήσεις. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε φροντίσει να προλειάνει το έδαφος από τον Ιούλιο, όταν αναφερόμενος στα προηγούμενα προγράμματα άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο για έναν τρίτο κύκλο.
Τα στατιστικά στοιχεία επιβεβαιώνουν τη δυναμική του εγχειρήματος, καθώς οι προηγούμενες φάσεις επέτρεψαν σε περισσότερα από 23.000 νοικοκυριά να αποκτήσουν τη δική τους στέγη. Είναι χαρακτηριστικό ότι η συμβασιοποίηση του «Σπίτι μου ΙΙ» ολοκληρώθηκε με 15.097 εγκεκριμένα δάνεια που έφτασαν το 1,82 δισ. ευρώ, καλύπτοντας το 94,5% του προϋπολογισμού. Στην πράξη, υπογράφηκαν 14.114 συμβάσεις (1,54 δισ. ευρώ), κινητοποιώντας στην κτηματαγορά κεφάλαια άνω των 2,15 δισ. ευρώ. Η μέση αξία δανείου διαμορφώθηκε στις 120.400 ευρώ, με την κρατική αρωγή να αγγίζει τα 943,2 εκατ. ευρώ. Το προφίλ των δανειοληπτών δείχνει ότι το 66,6% είχε εισόδημα έως 24.000 ευρώ (με μέσο όρο τα 21.130 ευρώ), η μέση ηλικία ήταν τα 38 έτη, ενώ η ισχυρή περιφερειακή διάσταση αποδεικνύεται από το γεγονός πως το 37% των ακινήτων βρισκόταν εκτός Αττικής και Κεντρικής Μακεδονίας.
Ο σχεδιασμός για το «Σπίτι μου 3»
Ο μελλοντικός σχεδιασμός, όπως αποτυπώνεται αναλυτικά στην Εθνική Στρατηγική για τη Στεγαστική Πολιτική 2026-2035, προβλέπει την «Επέκταση προγράμματος Σπίτι Μου». Ο προϋπολογισμός της νέας φάσης υπολογίζεται στα 500 εκατ. ευρώ, στοχεύοντας στην κάλυψη περίπου 16.000 δυνητικών ωφελούμενων. Ωστόσο, η νέα βερσιόν αναμένεται να ενσωματώσει κρίσιμες διορθωτικές κινήσεις, προκειμένου να αμβλυνθούν τα εμπόδια που καταγράφηκαν στο παρελθόν.
Το μεγαλύτερο αγκάθι της προηγούμενης περιόδου υπήρξε το όριο παλαιότητας των επιλέξιμων ακινήτων. Στο «Σπίτι μου ΙΙ», η απαγόρευση αγοράς σπιτιών που χτίστηκαν μετά το 2007 (σε συνδυασμό με το πλαφόν των 250.000 ευρώ σε αξία και των 150 τ.μ. σε επιφάνεια) περιόρισε δραματικά την προσφορά. Το αποτέλεσμα ήταν να παρατηρηθεί τεχνητή αύξηση των τιμών σε αρκετές περιοχές, λόγω της έλλειψης διαθέσιμων κατοικιών. Συνεπώς, θεωρείται εξαιρετικά πιθανό να ανοίξει η περίμετρος και σε νεότερα κτίρια, είτε με την πλήρη απαλοιφή είτε με τη μετακίνηση του συγκεκριμένου χρονικού «κόφτη».
Στο τραπέζι βρίσκεται επίσης η χαλάρωση των εισοδηματικών κριτηρίων, με στόχο να αποκτήσουν δικαίωμα συμμετοχής και νοικοκυριά που προηγουμένως έμεναν οριακά εκτός. Αντίθετα, το ηλικιακό όριο των 55 ετών συγκεντρώνει λιγότερες πιθανότητες αναθεώρησης, καθώς η βασική κυβερνητική στόχευση παραμένει η στήριξη νέων, ζευγαριών και οικογενειών που δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στις συνθήκες της ελεύθερης αγοράς.
Το νέο μοντέλο χρηματοδότησης χωρίς άμεσες επιδοτήσεις
Η πιο κομβική αλλαγή για την επόμενη ημέρα αφορά τον τρόπο χρηματοδότησης. Ενώ το προηγούμενο πρόγραμμα βασίστηκε ισχυρά στους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης, η νέα στρατηγική εισάγει ένα διαφορετικό μοντέλο. Αντί της απευθείας κρατικής ή κοινοτικής επιδότησης των επιτοκίων, προκρίνεται η παροχή στοχευμένων φορολογικών ελαφρύνσεων προς τα τραπεζικά ιδρύματα. Μέσω αυτού του φορολογικού κινήτρου, οι τράπεζες θα μπορούν να χορηγούν στεγαστικά δάνεια με αισθητά μειωμένο επιτόκιο στους δικαιούχους. Στόχος αυτής της αρχιτεκτονικής είναι η δημιουργία ενός μόνιμου μηχανισμού φθηνού δανεισμού, ο οποίος θα λειτουργεί ανεξάρτητα από έκτακτα ευρωπαϊκά κονδύλια.
Την ίδια στιγμή, το ευρύτερο στεγαστικό πακέτο αναμένεται να συμπληρωθεί από νέα προγράμματα επιδότησης ανακαινίσεων, προκειμένου να επιστρέψουν στην αγορά κλειστά διαμερίσματα, καθώς και από ισχυρά κίνητρα για τη μακροχρόνια μίσθωση ακινήτων. Στο μέτωπο των κόκκινων στεγαστικών δανείων, προωθούνται βελτιώσεις στην πλατφόρμα του εξωδικαστικού μηχανισμού, με σκοπό την ταχύτερη και πιο αυτοματοποιημένη παραγωγή βιώσιμων ρυθμίσεων για όσους κινδυνεύουν να χάσουν την πρώτη τους κατοικία.
Τι έχει κλειδώσει για συντάξεις, μισθούς και φόρους
Η κυβερνητική ατζέντα στη Θεσσαλονίκη, ωστόσο, δεν περιορίζεται στο στεγαστικό, αλλά φιλοδοξεί να παρουσιάσει «μέτρα για όλους», τα οποία θα αναπτυχθούν σταδιακά έως το 2027. Για τους συνταξιούχους, κλειδωμένη θεωρείται η αύξηση του μόνιμου ετήσιου επιδόματος, το οποίο καταβάλλεται κάθε Νοέμβριο, από τα 300 στα 400 (ή και 450) ευρώ, με στόχο έως το 2030 να φτάσει τα 446,87 ευρώ της εθνικής σύνταξης. Παράλληλα, η περίμετρος των δικαιούχων θα διευρυνθεί, ώστε να περιλάβει και συνταξιούχους κάτω των 65 ετών. Στις αλλαγές προστίθενται η κατάργηση της προσωπικής διαφοράς και νέες παρεμβάσεις στην Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων.
Για τους εργαζόμενους, έρχεται νέα αύξηση του κατώτατου μισθού μέσα στο 2027, η οποία αναμένεται να κυμανθεί μεταξύ 40 και 50 ευρώ, ωθώντας τις βασικές αποδοχές στα επίπεδα των 960-970 ευρώ. Η συγκεκριμένη αύξηση θα λειτουργήσει αντισταθμιστικά απέναντι στην ακρίβεια, ενώ θα συμπαρασύρει τόσο τους μισθούς των δημοσίων υπαλλήλων όσο και δεκάδες κοινωνικά επιδόματα.
Σημαντικές είναι οι εξελίξεις και για τους ελεύθερους επαγγελματίες και τις επιχειρήσεις. Η κατάργηση του Τέλους Επιτηδεύματος για τα νομικά πρόσωπα θεωρείται δεδομένη, ενώ η προκαταβολή φόρου θα αρχίσει να μειώνεται σταδιακά, προσαρμοσμένη στον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο του 2027 που υπολογίζεται στο 1,6 δισ. ευρώ. Παράλληλα, σχεδιάζεται η περαιτέρω μείωση των ασφαλιστικών εισφορών και η σταδιακή κατάργηση του τεκμαρτού τρόπου φορολόγησης, μέσα από την αξιοποίηση ψηφιακών συστημάτων και αλγορίθμων που θα αξιολογούν την πραγματική φορολογική συμπεριφορά.
Τα σενάρια για το 13ο μισθό, τις οικογένειες και τους αγρότες
Πέρα από τα οριστικοποιημένα μέτρα, έντονη συζήτηση γίνεται για την καθιέρωση ενός νέου ετήσιου επιδόματος ύψους 400-500 ευρώ για τους δημόσιους υπαλλήλους από το 2027, το οποίο θα λειτουργούσε άτυπα ως καταβολή «μισού 13ου μισθού». Στον τομέα της καθημερινότητας, εξετάζεται σοβαρά η αύξηση της ημερήσιας αξίας της κάρτας σίτισης (διατακτικές) από τα 6 ευρώ που είναι σήμερα, στα 8 ή και 10 ευρώ αφορολόγητα.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο δημογραφικό, με τα σενάρια να κάνουν λόγο για πλήρη εξομοίωση των τρίτεκνων με τους πολύτεκνους, καθώς και για αύξηση του επιδόματος παιδιού μέσα από τη χαλάρωση των εισοδηματικών και περιουσιακών κριτηρίων, ώστε να ενταχθούν περισσότερες οικογένειες.
Τέλος, ένα ξεχωριστό κεφάλαιο των εξαγγελιών αναμένεται να αφιερωθεί στον πρωτογενή τομέα. Ο αγροτικός κόσμος περιμένει στοχευμένες παρεμβάσεις για την επιδότηση των λιπασμάτων, αλλά κυρίως τη μονιμοποίηση της επιστροφής του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στο αγροτικό πετρέλαιο, με στόχο τη θωράκιση της επισιτιστικής ασφάλειας και την ανακούφιση από το υψηλό κόστος παραγωγής.
Πηγή: ieidiseis.gr
