Μετά το ξέσπασμα του αμερικανο-ιρανικού πολέμου στα τέλη του περασμένου Φεβρουαρίου, η διαταραχή της ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ προκάλεσε εκτεταμένο σοκ στις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού, με κατακόρυφη αύξηση του ενεργειακού και μεταφορικού κόστους.
Αυτό αποτυπώθηκε άμεσα στην άνοδο των τιμών του αργού πετρελαίου, στη μείωση του όγκου των θαλάσσιων μεταφορών και στην αύξηση του κόστους δανεισμού, εν μέσω διεθνών ανησυχιών για επιβράδυνση του παγκόσμιου εμπορίου. Πριν προλάβει η διεθνής κοινότητα να συνέλθει από αυτό το σοκ, η κατάληψη του Μπαμπ ελ Μαντέμπ στην Υεμένη από τους Χούθι ήγειρε νέες ανησυχίες. Πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες εμπορικές αρτηρίες και παγκόσμιες ναυτιλιακές διαδρομές, γεγονός που ενδέχεται να ασκήσει περαιτέρω πίεση στις εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου του Κόλπου.
Τέσσερις πηγές της κυβέρνησης της Υεμένης δήλωσαν στο Reuters ότι η οργάνωση των Χούθι, η οποία πρόσκειται στο Ιράν, έφτασε την Παρασκευή στη στρατηγικής σημασίας νήσο Περίμ στο Στενό του Μπαμπ ελ Μαντέμπ, ενισχύοντας ενδεχομένως τον έλεγχό της σε έναν από τους ζωτικότερους διαδρόμους ναυσιπλοΐας.
Νωρίτερα, δύο πηγές από τη διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Υεμένης, που υποστηρίζεται από τη Σαουδική Αραβία, ανέφεραν ότι οι δυνάμεις της αποσύρθηκαν από τη νήσο Περίμ και ότι οι Χούθι κατέλαβαν επίσης την παραθαλάσσια πόλη Ντουμπάμπ στην Ερυθρά Θάλασσα, η οποία βρίσκεται στην ηπειρωτική χώρα απέναντι από το νησί. Το Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων (AFP) μετέδωσε την Παρασκευή την κατάληψη από τους Χούθι των νησιών Μεγάλο και Μικρό Χανίς, των δύο τελευταίων νησιών στην περιοχή του Μπαμπ ελ Μαντέμπ που βρίσκονταν υπό τον έλεγχο των κυβερνητικών δυνάμεων.
Η Αμερική δεν θα παρέμβει
Σε μια αξιοσημείωτη εξέλιξη, πηγή δήλωσε στο CNN την Παρασκευή ότι ο Πρίγκιπας Διάδοχος της Σαουδικής Αραβίας, Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, μίλησε δύο φορές την Πέμπτη με τον Αμερικανό Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, προτρέποντάς τον να εξαπολύσει πλήγματα κατά των Χούθι, με τον τελευταίο ωστόσο να απορρίπτει το αίτημα. Η είδηση για τις κλήσεις —που μεταδόθηκε αρχικά από το Axios— έρχεται σε μια περίοδο όπου οι Χούθι έχουν σημειώσει σημαντικά κέρδη, ενώ η σύγκρουση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν απειλεί να επεκταθεί.
Το δίκτυο France 24 επιβεβαίωσε την άρνηση του Τραμπ, ενώ πηγές αναφέρουν ότι η αμερικανική στρατιωτική υποστήριξη υπόκειται πλέον σε αυστηρούς περιορισμούς. Οι αμερικανικές δυνάμεις δεν συμμετέχουν άμεσα σε πλήγματα, ούτε βοηθούν στον ανεφοδιασμό των σαουδαραβικών πολεμικών αεροσκαφών.
Η δυτική ακτή, το Μπαμπ ελ Μαντέμπ και τα στρατηγικά νησιά της Υεμένης είχαν απελευθερωθεί από τις δυνάμεις των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων (ΗΑΕ) και των Νότιων, παραμένοντας υπό την προστασία των ΗΑΕ για δέκα χρόνια. Αυτό ίσχυε μέχρι τον περασμένο Ιανουάριο, όταν οι φιλοσαουδαραβικές αρχές ζήτησαν την αποχώρησή τους, κατόπιν υποδείξεως του Ριάντ.
Ο Υεμενίτης ερευνητής Γιακούμπ Αλ-Σουφιάνι αναφέρει ότι το Ριάντ επέτρεψε σε «ακραίες ιδεολογικές δυνάμεις της Υεμένης να στρέψουν σταδιακά την πυξίδα της Σαουδικής Αραβίας από τη σύγκρουση με τους Χούθι, προς τη σύγκρουση με τους συμμάχους της». Τόνισε ότι η Σαουδική Αραβία έχασε έτσι έναν περιφερειακό σύμμαχο και τοπικές δυνάμεις που απέδειξαν την ικανότητά τους στο πεδίο των μαχών.
Απειλή για το εμπόριο
Ο αναλυτής Μουσταφά Αμπντούλ Σαλάμ εκτιμά ότι η κατάληψη της Μόκα και της Αλ Χόχα αντιπροσωπεύει «μια επικίνδυνη αλλαγή στο πεδίο, καθώς παραχωρεί στην οργάνωση μεγαλύτερη επιρροή και έλεγχο στο Στενό του Μπαμπ ελ Μαντέμπ».
• Ενεργειακός αντίκτυπος: Αναμένεται διακοπή των εξαγωγών σαουδαραβικού πετρελαίου προς την Ασία από το λιμάνι Γιανμπού (περίπου επτά εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως).
• Γεωπολιτική πίεση: Απειλείται το ισραηλινό λιμάνι Εϊλάτ και το εξωτερικό εμπόριο της Ιορδανίας μέσω του λιμανιού της Άκαμπα (διακινεί το 80-90% των αναγκών του βασιλείου).
• Άνοιγμα νέου μετώπου: Η εξέλιξη αυτή πυροδοτεί τη συνεχιζόμενη στρατιωτική ένταση, καθώς οι Χούθι έχουν απειλήσει να κλείσουν το Στενό για το διεθνές εμπόριο.
Ο βομβαρδισμός των Νότιων δυνάμεων από τη Σαουδική Αραβία τον περασμένο Ιανουάριο, τμήματα των οποίων προστάτευαν τη δυτική ακτή, ακύρωσε όλες τις προηγούμενες προσπάθειες ασφαλείας.
Καταστροφικά αποτελέσματα
Ο πόλεμος μετατράπηκε από ένα σχέδιο τερματισμού του πραξικοπήματος των Χούθι, σε μια ανοιχτή κρίση που διευρύνεται διαρκώς, σύμφωνα με τον ιστότοπο Rased Press 24.
Ο ιστότοπος σημειώνει ότι η συνέχιση του μονοπωλίου της Σαουδικής Αραβίας στη διαχείριση της Υεμένης δεν αποτελεί πλέον λογική επιλογή, προσθέτοντας: «Θα ήταν προτιμότερο να είχε διατηρήσει τις περιοχές που απελευθέρωσαν οι δυνάμεις του Νότου με την υποστήριξη των ΗΑΕ, αντί να χάσει αυτά τα κέρδη». Αναφέρεται επίσης ότι ένα μεγάλο μέρος των αποτυχιών της Σαουδικής Αραβίας οφείλεται στην εγκατάλειψη των συμμάχων της, γεγονός που οδήγησε στην απώλεια εμπιστοσύνης και στη διάλυση του αντι-Χούθι μετώπου.
