Το σύστημα «αγόρασε τώρα, πλήρωσε αργότερα» – με τύπους πληρωμής σε δόσεις όπως η Klarna – δεν αφορά πλέον μόνο ένα ζευγάρι παπούτσια, ένα κινητό τηλέφωνο ή μια παρορμητική ηλεκτρονική αγορά.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, οι υπηρεσίες Buy Now, Pay Later (ΒΝPL) έχουν αρχίσει και επεκτείνονται πλέον στα πάγια έξοδα: από τον λογαριασμό του ηλεκτρικού ρεύματος και την ασφάλιση υγείας έως το ενοίκιο, τα ψώνια του σούπερ μάρκετ και ακόμη και τις οφειλές προς την εφορία.
Βέβαια, το ερώτημα δεν είναι πλέον μόνο εάν οι καταναλωτές προτιμούν την ευκολία των μικρών δόσεων, αλλά εάν καταφεύγουν σε αυτές επειδή δεν μπορούν διαφορετικά να καλύψουν βασικές ανάγκες.
Eνοίκια, φόροι, ρεύμα και πολλά άλλα
Όπως αναφέρουν οι New York Times, εφαρμογές όπως οι Flex και Zip επιτρέπουν πλέον στους πελάτες να χρηματοδοτούν λογαριασμούς ευρυζωνικών συνδέσεων, ηλεκτρικού ρεύματος, κινητής τηλεφωνίας, νερού και ασφάλισης υγείας, αλλά και πληρωμές στεγαστικών δανείων.
Η Affirm, μία από τις μεγαλύτερες εταιρείες του κλάδου, δοκιμάζει σε συνεργασία με την Esusu ένα πρόγραμμα για την πληρωμή του ενοικίου σε δύο δεκαπενθήμερες δόσεις. Το πρόγραμμα προσφέρεται σε επιλεγμένους ενοικιαστές με μηδενικό επιτόκιο και χωρίς προσαυξήσεις καθυστέρησης.
Οι επιλογές χρηματοδότησης έχουν εξαπλωθεί επίσης σε οδοντιατρεία, κτηνιατρικές και άλλες ιατρικές υπηρεσίες.
Η Intuit προχώρησε ακόμη περισσότερο, προωθώντας το πρόγραμμα «File Now, Pay Later» για φορολογουμένους που δεν μπορούν να εξοφλήσουν άμεσα το ποσό που οφείλουν στην αμερικανική εφορία.
Το συγκεκριμένο προϊόν καλύπτει φορολογικές οφειλές από 200 έως 6.000 δολάρια και προβλέπει αποπληρωμή σε τρεις, έξι ή εννέα μήνες. Εφαρμόζεται μεταβλητό ετήσιο επιτόκιο από 15% έως 33%, σύμφωνα με τους όρους της υπηρεσίας.
Μια αγορά 160 δισ. δολαρίων
Η διείσδυση του BNPL αποτυπώνεται πλέον και στα μεγέθη της αγοράς. Σύμφωνα με έρευνα οικονομολόγων της Federal Reserve, οι έξι μεγαλύτεροι πάροχοι χορήγησαν το 2025 καταναλωτικές πιστώσεις ύψους σχεδόν 160 δισ. δολαρίων, ποσό σχεδόν διπλάσιο σε σύγκριση με δύο χρόνια νωρίτερα.
Περίπου το ήμισυ της αγοράς αντιστοιχεί στα κλασικά προγράμματα «pay in four», όπου η αγορά εξοφλείται συνήθως σε τέσσερις άτοκες δόσεις ανά δύο εβδομάδες. Το υπόλοιπο αφορά βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα δάνεια, τα οποία μπορεί να συνοδεύονται από τόκο.
Το 63% των πιστώσεων BNPL που χορηγήθηκαν το 2025 είχε μηδενικό επιτόκιο. Το αντίστοιχο ποσοστό, όμως, έφθανε το 83% το 2020 και το 2021. Αυτό σημαίνει ότι πλέον το 37% της αγοράς αφορά έντοκα προϊόντα, καθώς οι εταιρείες διευρύνουν τις δραστηριότητές τους πέρα από τις τέσσερις άτοκες δόσεις.
Οι Block, μητρική της Afterpay, και Affirm αποτελούν τους δύο μεγαλύτερους παίκτες με βάση το σύνολο των χορηγήσεων. Μαζί παρείχαν το 2025 πιστώσεις 95 δισ. δολαρίων, ελέγχοντας περίπου το 60% της αγοράς.
Παρά την ανάπτυξή της, η αγορά παραμένει μικρή σε σχέση με τις πιστωτικές κάρτες, μέσω των οποίων οι Αμερικανοί πραγματοποιούν ετησίως συναλλαγές άνω των 3 τρισ. δολαρίων. Οι BNPL υπηρεσίες, ωστόσο, συνεχίζουν να αναπτύσσονται με διψήφιους ρυθμούς.
Ευκολία ή οικονομική ανάγκη;
Οι εταιρείες παρουσιάζουν τα προϊόντα BNPL ως έναν ευέλικτο τρόπο διαχείρισης της χρονικής απόστασης ανάμεσα στην ημερομηνία πληρωμής ενός λογαριασμού και στην καταβολή του επόμενου μισθού.
Για έναν καταναλωτή που περιμένει να πληρωθεί σε λίγες ημέρες, η μετάθεση μιας δόσης μπορεί πράγματι να αποτρέψει μια υπερανάληψη ή μια προσαύξηση καθυστέρησης.
Τα στοιχεία, όμως, δείχνουν ότι για πολλούς χρήστες το πρόβλημα δεν είναι απλώς ο χρονικός προγραμματισμός των πληρωμών. Στην έρευνα της LendingTree για το 2026, το 54% των χρηστών δήλωσε ότι χρειάζεται τα BNPL δάνεια για να τα βγάλει πέρα. Μόλις το 25% διαφώνησε με αυτή τη διαπίστωση.
Παράλληλα:
Το 29% έχει χρησιμοποιήσει BNPL για την αγορά τροφίμων, έναντι 14% δύο χρόνια νωρίτερα.
Το 47% ανέφερε ότι καθυστέρησε τουλάχιστον μία πληρωμή κατά το προηγούμενο δωδεκάμηνο.
Το 63% έχει διατηρήσει ταυτόχρονα περισσότερα από ένα BNPL δάνεια.
Ένας στους τέσσερις είχε κάποια στιγμή τουλάχιστον τρία ενεργά δάνεια.
Το 68% θεωρεί ότι οι συγκεκριμένες υπηρεσίες το οδηγούν σε μεγαλύτερες δαπάνες.
Η ευκολία αποτελεί, μάλιστα, ισχυρότερο κίνητρο από το κόστος. Το 31% επιλέγει τα BNPL επειδή είναι εύχρηστα και το 27% επειδή η έγκριση είναι εύκολη. Μόνο το 11% τα προτιμά κυρίως επειδή είναι άτοκα.
Bέβαια, είναι ελαφρώς ανησυχητικό ότι πλέον οι καταναλωτεές δεν αγοράζουν απλά προϊόντα με δόσεις, αλλά την ίδια τους την καθημερινότητα.
Πηγή: ieidiseis.gr
