Ο επταετής προϋπολογισμός της ΕΕ ύψους 2 τρισ. ευρώ έχει εξελιχθεί σε ένα ακόμη πεδίο διαμάχης στο εσωτερικό του ευρωπαϊκού μπλοκ και οι διαπραγματεύσεις για την επίτευξη μιας συμφωνίας – πριν από την άτυπη προθεσμία στο τέλος του έτους – αναμένονται σκληρές.
Οι αντιθέσεις αντανακλώνται στα άρθρα γνώμης ευρωπαίων αξιωματούχων και ηγετών που δημοσιεύτηκαν στο Politico, μέσω των οποίων αναδεικνύονται και οι δύο πόλοι εντός της ΕΕ. Γερμανία και Ισπανία αντιπροσωπεύουν δύο αντίθετες προσεγγίσεις για τον προϋπολογισμό καθώς οι συνομιλίες στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης εισέρχονται σε μια κρίσιμη φάση.
Εδώ και ένα χρόνο, με τον προϋπολογισμό να βρίσκεται στο τραπέζι, το μόνο που έχει διαπιστωθεί είναι πως οι αντιμαχόμενες πλευρές απέχουν πολύ ακόμη από την εύρεση ενός κοινού τόπου. Μάλιστα, όπως σημειώνει το Politico, οι διαφωνίες φαίνεται να εντείνονται, καθώς οι κυβερνήσεις βρίσκονται αντιμέτωπες με ολοένα και περισσότερα προβλήματα στο εσωτερικό των χωρών.
Στο Politico δημοσιεύτηκαν δύο βασικά άρθρα. Το ένα φέρει την υπογραφή του υπουργού Οικονομίας της Ισπανίας, Κάρλος Κουέρπο. Το δεύτερο υπογράφεται από τους ηγέτες της Γερμανίας, της Δανίας, της Ολλανδίας, της Αυστρίας και της Φινλανδίας.
Η δε Γαλλία παραμένει εγκλωβισμένη στα δικά της αδιέξοδα, καθώς η κυβέρνηση μειοψηφίας αδυνατεί να περάσει τον εθνικό προϋπολογισμό με τα αναγκαία μέτρα και ο Πρόεδρος της χώρας, Εμανουέλ Μακρόν, χαρακτηρίζεται εδώ και καιρό ως «κουτσή πάπια», συνεχίζοντας να ασκεί τυπικά τα καθήκοντά του, αλλά με ελάχιστη πλέον επιρροή τόσο λόγο της χαμηλής αποδοχής που έχει αλλά και – κυρίως – επειδή η θητεία του πλησιάζει στο τέλος της και δεν έχει δικαίωμα επανεκλογής.
Οι επερχόμενες εκλογές δημιουργούν επιπλέον πίεση
Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις δέχονται έντονες πιέσεις από την Κομισιόν για να οριστικοποιήσουν μια συμφωνία προτού διεξαχθούν οι εκλογές στη Γαλλία, καθώς υπάρχει σοβαρή πιθανότητα στην εξουσία να ανέλθει η ακροδεξιά, μια εξέλιξη που θα περιέπλεκε σε μεγάλο βαθμό τις διαπραγματεύσεις. Εκλογικές αναμετρήσεις θα διεξαχθούν τον επόμενο χρόνο και στην Πολωνία, αλλά και στην Ιταλία και την Ισπανία.
Τι ζητάει το «μπλοκ» της Ισπανίας
Ο Κουέρπο «εκπροσωπεί» το μπλοκ των ευρωπαϊκών που ζητούν να προστεθούν εκατοντάδες δισεκατομμύρια ευρώ στον κοινό ευρωπαϊκό κορβανά, καθώς και να καθυστερήσει η αποπληρωμή του χρέους της μεταπανδημικής περιόδου, ώστε να απελευθερώνονται 11 δισ. ευρώ ετησίως για δαπάνες στους τομείς της γεωργίας, της άμυνας και της ανταγωνιστικότητας. H πρότασή του υποστηρίζεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αλλά και από έναν αυξανόμενο αριθμό χωρών της ΕΕ, μεταξύ των οποίων η Ιταλία, η Γαλλία, η Πορτογαλία και η Πολωνία.
«Ο επόμενος μακροπρόθεσμος προϋπολογισμός θα πρέπει να καθοριστεί στο 2% του Ακαθάριστου Εθνικού Εισοδήματος της ΕΕ, ένα επίπεδο ανάλογο της πρόκλησης να στηριχθούν τόσο η οικονομία όσο και η κοινωνική συνοχή», έγραψε ο υπουργός Οικονομικών της Ισπανίας.
«Δεν μπορούμε απλώς να προσθέτουμε χρήματα και χρέος»
Στον αντίποδα, ο καγκελάριος της Γερμανίας Φρίντριχ Μερτς, η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρεντέρικσεν, ο πρωθυπουργός της Ολλανδίας Ρομπ Γέτεν, ο καγκελάριος της Αυστρίας Κρίστιαν Στόκερ και ο πρωθυπουργός της Φινλανδίας Πέτερι Όρπο απέρριψαν και τις δύο προτάσεις της Ισπανίας.
Οι χώρες τους καλύπτουν περίπου το 40% του συνολικού προϋπολογισμού και όπως υποστήριξαν, τα περισσότερα χρήματα και το πρόσθετο χρέος δεν αποτελούν τη λύση, αλλά το πρόβλημα. «Δεν μπορούμε απλώς να προσθέτουμε κάθε νέα προτεραιότητα σε όλες τις παλιές και να στέλνουμε τον λογαριασμό στους φορολογουμένους», έγραψαν.
Οι πέντε ηγέτες ασκούν πιέσεις στην Ιρλανδία, η οποία βρίσκεται στο τιμόνι της εξάμηνης εκ περιτροπής προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ και συντονίζει τις συνομιλίες, να περικόψει εκατοντάδες δισεκατομμύρια ευρώ στο επόμενο διαπραγματευτικό κείμενο, που αναμένεται τον Οκτώβριο.
Αξιωματούχοι που συμμετέχουν στις διαπραγματεύσεις και μίλησαν στο Politico υπό καθεστώς ανωνυμίας, επειδή οι συζητήσεις είναι εμπιστευτικές, θεωρούν ως μια πιθανή λύση να συμφωνηθούν πιο μετριοπαθείς περικοπές.
Ο επίμαχος προϋπολογισμός και «ωρολογιακή βόμβα» του χρέους
Ο επταετής προϋπολογισμός της ΕΕ, γνωστός ως Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, καθορίζει τις ευρωπαϊκές δαπάνες σε τομείς που εκτείνονται από τις αγροτικές επιδοτήσεις μέχρι τα προγράμματα ανταλλαγής φοιτητών. Αποτελεί αντικείμενο ορισμένων από τις σφοδρότερες διαπραγματεύσεις στις Βρυξέλλες και φέρνει αντιμέτωπες διαφορετικές ομάδες κρατών.
Σε μια προσπάθεια να φέρει πιο κοντά τις θέσεις τους, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, περιόδευσε τον τελευταίο μήνα σε 25 χώρες της ΕΕ, προκειμένου να διερευνήσει τις απόψεις των ηγετών για τα πιο ευαίσθητα ζητήματα των διαπραγματεύσεων. Την Πέμπτη συνέχισε την περιοδεία του στο Δουβλίνο.
Επιδιώκοντας να απελευθερώσει περισσότερα κονδύλια του προϋπολογισμού, το «μπλοκ» που αντιπροσωπεύει ο Κουέρπο επιθυμεί να καθυστερήσει η αποπληρωμή του κοινού χρέους που εκδόθηκε το 2021 για την αντιμετώπιση των οικονομικών συνεπειών της πανδημίας της Covid-19.
Περίπου 300 δισ. ευρώ πρέπει να αποπληρωθούν από το 2028 έως το 2058. Μολονότι οι αποπληρωμές των τόκων είναι προκαθορισμένες, οι κυβερνήσεις διαθέτουν μεγαλύτερη ευελιξία στον καθορισμό του χρονοδιαγράμματος αποπληρωμής του κεφαλαίου.
Το υφιστάμενο σχέδιο υποχρεώνει τις κυβερνήσεις της ΕΕ να καταβάλουν μεγαλύτερα ποσά στην αρχή της περιόδου αποπληρωμής και να διαθέτουν 25 δισ. ευρώ ετησίως κατά τη διάρκεια του επόμενου δημοσιονομικού κύκλου. Οι επικριτές υποστηρίζουν ότι αυτό περιορίζει τα διαθέσιμα κονδύλια για άλλους τομείς δαπανών και στενεύει ακόμη περισσότερο τα περιθώρια των διαπραγματεύσεων.
Ως εναλλακτική λύση, ο Κουέρπο πρότεινε να μετατεθεί χρονικά το πρόγραμμα αποπληρωμής, ώστε να απελευθερωθούν επιπλέον 11 δισ. ευρώ τον χρόνο. «Το αποτέλεσμα παραμένει αμετάβλητο: μια σταθερή και προβλέψιμη μείωση των υποχρεώσεων εντός του προβλεπόμενου χρονικού ορίζοντα», έγραψε στο άρθρο του στο Politico.
Αρκετοί αξιωματούχοι αναφέρουν κατ’ ιδίαν ότι αυτή η επιλογή θα μπορούσε να αποτελέσει μια λύση της τελευταίας στιγμής, προκειμένου να διευκολυνθεί η επίτευξη συμφωνίας τον Δεκέμβριο.
Ανένδοτοι οι Γερμανοί και οι σύμμαχοί τους
Οι υποστηρικτές της παραπάνω πρότασης που εκφράστηκε από τον Κουέρπο θα πρέπει να ξεπεράσουν την αντίσταση της Γερμανίας και των συμμάχων της, που παραδοσιακά αντιτίθενται στην έκδοση κοινού ευρωπαϊκού χρέους.
Στο κοινό άρθρο τους έγραψαν ότι η εκτίναξη των δαπανών μετά την πανδημία έχει «ήδη επιβαρύνει το επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο με σχεδόν 170 δισ. ευρώ. Αυτά τα χρήματα δεν είναι πλέον διαθέσιμα για τις νέες προτεραιότητές μας».
Το επιχείρημά τους είναι ότι η αναβολή της αποπληρωμής του κεφαλαίου θα οδηγήσει σε μικρή μόνο εξοικονόμηση πόρων και, επομένως, δεν αποτελεί εναλλακτική λύση απέναντι στη δραστική μείωση του συνολικού ύψους του προϋπολογισμού.
«Ο προϋπολογισμός της ΕΕ χρηματοδοτείται τελικά από τους Ευρωπαίους πολίτες», ανέφεραν. «Αυτό εξακολουθεί να ισχύει, όποιον χρηματοδοτικό μηχανισμό και αν επινοήσουμε. Επομένως, δεν μπορούμε να αποφύγουμε το δύσκολο ερώτημα σχετικά με το συνολικό ύψος του».
Πηγή: ieidiseis.gr
