Τις χώρες που ένας συνταξιούχος μπορεί να ζήσει με αξιοπρέπεια αναλύει ο ετήσιος Global Retirement Index της Natixis Investment Managers. Ο δείκτης δεν εξετάζει αποκλειστικά το ύψος των συντάξεων, αλλά αξιολογεί συνολικά το οικονομικό και κοινωνικό περιβάλλον μέσα στο οποίο καλούνται να ζήσουν οι πολίτες μετά την αποχώρησή τους από την αγορά εργασίας.
Για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά, η Νορβηγία καταλαμβάνει την πρώτη θέση της παγκόσμιας κατάταξης, επιβεβαιώνοντας ότι διαθέτει τις καλύτερες συνολικά προϋποθέσεις για τους συνταξιούχους. Στη δεύτερη θέση ακολουθεί η Ιρλανδία.
Η Ελλάδα βρίσκεται αρκετά χαμηλότερα, καταλαμβάνοντας την 36η θέση, με συνολική βαθμολογία 52%.
Τι μετρά ο δείκτης
Ο Global Retirement Index επιχειρεί να αποτυπώσει εάν μια χώρα μπορεί να προσφέρει οικονομική ασφάλεια, καλή υγειονομική περίθαλψη και ικανοποιητική ποιότητα ζωής στους πολίτες της κατά τη διάρκεια της συνταξιοδότησης.
► Απώλειες από 50 ως 650 ευρώ οι συνταξιούχοι – Παραδείγματα
Η αξιολόγηση βασίζεται σε τέσσερις βασικούς πυλώνες:
Την οικονομική κατάσταση κατά τη συνταξιοδότηση
Την οικονομική και κοινωνική ευημερία
Την υγεία
Την ποιότητα ζωής
Με αυτόν τον τρόπο, η κατάταξη δεν περιορίζεται στο ποσό που καταβάλλεται κάθε μήνα στους συνταξιούχους, αλλά εξετάζει και το κόστος ζωής, την πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας, τις γενικότερες οικονομικές συνθήκες και το κατά πόσο ένα εισόδημα μπορεί να διατηρήσει την πραγματική του αξία σε βάθος χρόνου.
Η «ακτινογραφία» της Ελλάδας
Η Ελλάδα συγκεντρώνει συνολική βαθμολογία 52% και κατατάσσεται στην 36η θέση.
Αναλυτικότερα, η επίδοσή της διαμορφώνεται σε:
50% στην οικονομική κατάσταση κατά τη συνταξιοδότηση
38% στην ευημερία
71% στην υγεία
56% στην ποιότητα ζωής
Η υγεία αποτελεί, επομένως, τον ισχυρότερο τομέα για την Ελλάδα, ενώ η χαμηλή βαθμολογία στην ευημερία αποτυπώνει τις οικονομικές δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι πολίτες πριν και μετά τη συνταξιοδότηση.
Η κατάταξη δείχνει ότι μια χώρα μπορεί να διαθέτει σχετικά ικανοποιητικές υπηρεσίες υγείας ή ευνοϊκές συνθήκες ζωής, αλλά να υστερεί σημαντικά όταν το διαθέσιμο εισόδημα, η αποταμίευση και η οικονομική ασφάλεια δεν επαρκούν για μια μακρά περίοδο συνταξιοδότησης.
Γιατί πιέζονται τα συνταξιοδοτικά συστήματα
Η πρόκληση δεν αφορά μόνο την Ελλάδα. Πολλές οικονομίες βρίσκονται αντιμέτωπες με μια δημογραφική εξίσωση που γίνεται ολοένα δυσκολότερη.
Οι άνθρωποι ζουν περισσότερα χρόνια, ενώ ο αριθμός των εργαζομένων μειώνεται σε σχέση με τον αριθμό των συνταξιούχων. Αυτό σημαίνει ότι τα ασφαλιστικά συστήματα καλούνται να καταβάλλουν παροχές για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, έχοντας ταυτόχρονα μικρότερη βάση εργαζομένων και εισφορών για τη χρηματοδότησή τους.
Στην πίεση αυτή προστίθεται το αυξημένο κόστος ζωής. Ο πληθωρισμός περιορίζει το εισόδημα που μπορούν να αποταμιεύσουν τα νοικοκυριά και μειώνει την πραγματική αξία των χρημάτων που έχουν ήδη συγκεντρώσει.
Παράλληλα, το υψηλό δημόσιο χρέος περιορίζει σε αρκετές χώρες τα δημοσιονομικά περιθώρια των κυβερνήσεων για πρόσθετη στήριξη των συνταξιούχων.
Συντάξεις σχεδιασμένες για έναν κόσμο που δεν υπάρχει πια
Σύμφωνα με τη Natixis, πολλά από τα σημερινά συνταξιοδοτικά συστήματα σχεδιάστηκαν πριν από δεκαετίες, όταν η αγορά εργασίας, η δημογραφική σύνθεση και το προσδόκιμο ζωής ήταν πολύ διαφορετικά.
Σήμερα οι άνθρωποι ζουν περισσότερο, γεγονός θετικό, το οποίο όμως συνεπάγεται ότι χρειάζονται επαρκείς οικονομικούς πόρους για πολύ μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Την ίδια ώρα, σε αρκετές χώρες μεταφέρεται σταδιακά μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης για την οικονομική ασφάλεια από το κράτος και τον εργοδότη στον ίδιο τον εργαζόμενο. Οι πολίτες καλούνται να αποταμιεύουν περισσότερο και να σχεδιάζουν νωρίτερα τη χρηματοδότηση της ζωής τους μετά την εργασία.
Οι χώρες που έχασαν έδαφος
Η φετινή κατάταξη καταγράφει σημαντικές αλλαγές ακόμη και για χώρες που παραδοσιακά βρίσκονται στις υψηλότερες θέσεις.
Η Ισλανδία υποχώρησε κατά πέντε θέσεις και βρέθηκε στην ένατη, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες έχασαν τρεις θέσεις και κατατάσσονται πλέον 24ες.
Στην περίπτωση των ΗΠΑ, η υψηλή βαθμολογία στην ποιότητα ζωής δεν στάθηκε αρκετή για να αντισταθμίσει τη χαμηλότερη επίδοση στην οικονομική ασφάλεια κατά τη συνταξιοδότηση.
Μεταξύ των παραγόντων που επιβαρύνουν την εικόνα περιλαμβάνονται η δημογραφική γήρανση και το υψηλό δημόσιο χρέος, τα οποία περιορίζουν την ανθεκτικότητα των συνταξιοδοτικών συστημάτων σε βάθος χρόνου.
Το 43% περιμένει ένα «θαύμα»
Η αγωνία των πολιτών για το εάν οι αποταμιεύσεις τους θα επαρκέσουν για ολόκληρη τη συνταξιοδοτική περίοδο εντείνεται. Σύμφωνα με την έρευνα, το 43% των ιδιωτών επενδυτών παγκοσμίως θεωρεί ότι θα χρειαστεί ένα «θαύμα» για να εξασφαλίσει οικονομική ασφάλεια κατά τη συνταξιοδότησή του.
Η ανασφάλεια δεν περιορίζεται στα χαμηλότερα ή μεσαία εισοδήματα. Ακόμη και μεταξύ των επενδυτών υψηλής περιουσίας, περίπου ένας στους τρεις εκτιμά ότι θα χρειαστεί ένα αντίστοιχο «θαύμα» για να πετύχει τους συνταξιοδοτικούς του στόχους.
Δεν αρκεί μόνο η αποταμίευση
Για τους μελλοντικούς συνταξιούχους, το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο πόσα χρήματα θα έχουν συγκεντρώσει όταν σταματήσουν να εργάζονται. Εξίσου σημαντικό είναι πόση αξία θα διατηρούν αυτά τα χρήματα τα επόμενα χρόνια.
Ο πληθωρισμός μπορεί να διαβρώσει σταδιακά την αγοραστική δύναμη των αποταμιεύσεων, ακόμη και εάν το ονομαστικό ποσό παραμένει αμετάβλητο.
Όπως επισημαίνει ο Ντέιβιντ Γκούντσελ, εκτελεστικός διευθυντής του Natixis Center for Investor Insight, οι πολίτες χρειάζονται συνταξιοδοτικά σχέδια που να μπορούν να αντέξουν στις απώλειες αγοραστικής δύναμης που προκαλούν οι ανατιμήσεις.
Για τη νέα γενιά συνταξιούχων, επομένως, το πραγματικό διακύβευμα δεν είναι μόνο πόσα χρήματα θα βρίσκονται στην άκρη, αλλά και τι θα μπορούν να αγοράσουν με αυτά όταν έρθει η ώρα της σύνταξης.
Πηγή: ieidiseis.gr
