Σε 28 κρίσιμα σημεία του Δήμου Βόλου επικεντρώνεται ο σχεδιασμός για την ενίσχυση της αντιπλημμυρικής προστασίας, με βάση τη μελέτη που εκπονήθηκε μετά τα καταστροφικά φαινόμενα Daniel και Elias.
Τις βασικές παραμέτρους του σχεδιασμού παρουσίασε στην ΕΡΤ Βόλου και στην εκπομπή του Γιάννη Ξυνόπουλου η Χρυσή Λασπίδου, Καθηγήτρια του Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών και Αντιπρύτανις Έρευνας, Καινοτομίας, Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Διά Βίου Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας.
Η μελέτη δεν περιορίζεται μόνο στην αντιμετώπιση των υδάτων μέσα στον αστικό ιστό, αλλά εξετάζει και τρόπους με τους οποίους μπορεί να ανακοπεί η ορμή του νερού, της λάσπης και των φερτών υλικών πριν αυτά φτάσουν στην πόλη.
Από τα 43 σημεία στα 28 πιο ευάλωτα
Το ερευνητικό έργο πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο συνεργασίας μεταξύ του Δήμου Βόλου, της Περιφέρειας Θεσσαλίας και του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, με αντικείμενο την αποτίμηση του πλημμυρικού κινδύνου και τον σχεδιασμό μέτρων προστασίας για το δίκτυο των ρεμάτων.
Όπως ανέφερε η κ. Λασπίδου, αρχικά, μέσα από διαβούλευση με υπηρεσίες και πολίτες, εντοπίστηκαν 43 σημεία που είχαν παρουσιάσει σοβαρά προβλήματα στο παρελθόν. Από αυτά επιλέχθηκαν τελικά 28 θέσεις, οι οποίες εξετάστηκαν σε μεγαλύτερο βάθος και για τις οποίες προτάθηκαν συγκεκριμένα έργα.
Η μελέτη, που παραδόθηκε την άνοιξη, είχε προϋπολογισμό περίπου 800.000 ευρώ, ενώ το πρώτο σύνολο παρεμβάσεων που προτάθηκε υπολογίστηκε σε περίπου 17 εκατ. ευρώ. Από την πλευρά της Περιφέρειας Θεσσαλίας είχε ανακοινωθεί χρηματοδότηση άνω των 10 εκατ. ευρώ μέσω του Περιφερειακού Προγράμματος.
Στο μικροσκόπιο τα ρέματα και οι παρεμβάσεις δεκαετιών
Ιδιαίτερη σημασία δόθηκε στην ιστορική διαδρομή των ρεμάτων και στο πώς αυτή έχει αλλάξει μέσα στα χρόνια.
Σύμφωνα με την Αντιπρύτανι, στενώσεις της κοίτης, κατασκευές και άλλες ανθρώπινες επεμβάσεις μπορούν να αυξήσουν την ταχύτητα του νερού και να δημιουργήσουν πρόσθετα σημεία επικινδυνότητας.
Παράλληλα, επισήμανε ότι μέσα σε έναν ήδη ανεπτυγμένο και πυκνοδομημένο αστικό ιστό οι δυνατότητες παρεμβάσεων έχουν όρια, καθώς δεν είναι εφικτό να ανατραπούν υφιστάμενες κατασκευές και χρήσεις.
Μεταξύ των περιοχών που εξετάζονται περιλαμβάνονται η Αγριά, τα Λεχώνια, η Γορίτσα, η Άλλη Μεριά, το Κατηχώρι, ο Άναυρος, η Αγία Αικατερίνη, η Ανακασιά, ο Άγιος Ονούφριος, ο Κραυσίδωνας, η Αγία Παρασκευή, το Βαθύρεμα, το Φυτόκο, ο Ξηριάς, το Σέσκλο και οι Νέες Παγασές.
«Το απρόβλεπτο γίνεται κανονικότητα»
Η επιστημονική ομάδα βασίστηκε σε επικαιροποιημένα δεδομένα και σε στοχαστική ανάλυση, θεωρώντας ότι τα ακραία καιρικά φαινόμενα δεν μπορούν πλέον να εκτιμώνται αποκλειστικά με βάση όσα συνέβαιναν στο παρελθόν.
Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε η Χρυσή Λασπίδου, «με την κλιματική κρίση, δυστυχώς το απρόβλεπτο γίνεται πλέον κανονικότητα», εξηγώντας ότι ακόμη και όροι όπως η λεγόμενη «πλημμύρα εκατονταετίας» χρειάζονται επανεξέταση υπό τα νέα κλιματικά δεδομένα.
Παρεμβάσεις πριν το νερό φτάσει στην πόλη
Κεντρική φιλοσοφία της μελέτης είναι ο συνδυασμός ορεινής και πεδινής υδρονομίας.
Στόχος είναι το νερό να επιβραδύνεται ήδη από τις λεκάνες απορροής, πριν κατευθυνθεί με μεγάλη ταχύτητα προς τις κατοικημένες περιοχές, ενώ παράλληλα θα πρέπει να ενισχύονται οι υποδομές προστασίας μέσα στον αστικό ιστό.
Για την αντιμετώπιση μεγάλων λασποροών προτείνονται, μεταξύ άλλων, διάτρητες κατασκευές ανάσχεσης, οι οποίες μπορούν να συγκρατούν φερτά υλικά χωρίς να εμποδίζουν πλήρως τη φυσική ροή του νερού.
Η κ. Λασπίδου αναφέρθηκε επίσης στην ανάγκη αξιοποίησης λύσεων βασισμένων στη φύση, αντί της αποκλειστικής εξάρτησης από μεγάλες τσιμεντένιες υποδομές.
Το στοίχημα της χρηματοδότησης
Σύμφωνα με την Αντιπρύτανι, οι μελέτες έχουν πλέον ωριμάσει και μπορούν να αποτελέσουν βάση για τη διεκδίκηση χρηματοδοτήσεων.
Για έργα ορεινής υδρονομίας υπάρχει το πρόγραμμα Aqua Montis, ενώ για άλλες παρεμβάσεις προβλέπεται η αξιοποίηση χρηματοδοτικών εργαλείων του ΕΣΠΑ.
Το Aqua Montis διαθέτει συνολικό προϋπολογισμό περίπου 123 εκατ. ευρώ για Θεσσαλία και Φθιώτιδα, ενώ έχουν ήδη ανακοινωθεί συμβασιοποιημένα έργα ύψους 26,56 εκατ. ευρώ σε ορεινές λεκάνες αρμοδιότητας του Δασαρχείου Βόλου.
Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι έχουν εξασφαλιστεί οι πόροι για το σύνολο των 28 προτεινόμενων παρεμβάσεων.
Το επόμενο και πλέον κρίσιμο βήμα είναι οι μελέτες να περάσουν από το στάδιο του σχεδιασμού στην υλοποίηση, ώστε ο Βόλος να διαθέτει ισχυρότερη αντιπλημμυρική προστασία πριν βρεθεί ξανά αντιμέτωπος με ένα νέο ακραίο καιρικό φαινόμενο.
