Την τελευταία της πνοή άφησε το πρωί του Σαββάτου (26/9), σε νοσοκομείο της Αθήνας, η Δέσποινα Τομαζάνη σε ηλικία 81 ετών. Η καταξιωμένη ηθοποιός, σεναριογράφος και συγγραφέας, η οποία σφράγισε με την παρουσία της την εμβληματική ταινία «Γλυκιά Συμμορία» του Νίκου Νικολαΐδη, απεβίωσε συνεπεία πνευμονικού οιδήματος, ύστερα από διήμερη νοσηλεία.
Η Δέσποινα Τομαζάνη, όπως ανέφερε η ΕΡΤ, γεννήθηκε στη Χίο την 1η Ιουνίου 1945, διατηρώντας ρίζες από το Αϊβαλί της Μικράς Ασίας και τα Κοτύωρα. Η διαδρομή της στον χώρο των τεχνών υπήρξε ιδιαίτερα πλούσια, καθώς υπηρέτησε με συνέπεια το θέατρο, τον κινηματογράφο, την τηλεόραση αλλά και τα γράμματα.
Από τη Στοκχόλμη στις κινηματογραφικές επιτυχίες
Τα πρώτα της βήματα στην υποκριτική έγιναν στην Αθήνα, ενώ στη συνέχεια διεύρυνε τους ορίζοντές της στη Σουηδία. Εκεί σπούδασε θέατρο και κινηματογράφο στο Πανεπιστήμιο της Στοκχόλμης, παράλληλα με τις σπουδές χορού και παντομίμας στην Ακαδημία Μπαλέτου της πόλης. Πρωτοανέβηκε στο θεατρικό σανίδι μόλις στα 18 της χρόνια, εγκαινιάζοντας μια πολυετή καριέρα με εγχώριες και διεθνείς συνεργασίες.
Στη φιλμογραφία της ξεχωρίζουν οι συμμετοχές στις ταινίες «Περιπλάνηση» του Χριστόφορου Χριστοφή, «Γλυκιά Συμμορία» του Νίκου Νικολαΐδη, «Φωτογραφία» του Νίκου Παπατάκη και «Τέλος Εποχής» του Αντώνη Κόκκινου. Παράλληλα, έλαβε μέρος στον «Ντον Ζουάν» του Ροζέ Βαντίμ, καθώς και σε παραγωγές της σουηδικής κινηματογραφίας. Η ερμηνεία της στην ταινία «L’ombre de la terre» του Ταΐμπ Λουχίτσι της χάρισε το Βραβείο Α’ Γυναικείου Ρόλου στο 1ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Μεσογειακών Χωρών.
Δέσποινα Τομαζάνη: Η διαδρομή της πίσω από την κάμερα
Εκτός από την υποκριτική, η Δέσποινα Τομαζάνη δραστηριοποιήθηκε δυναμικά και στον τομέα του σεναρίου. Συνεργάστηκε στη συγγραφή και τους διαλόγους της σουηδικής ταινίας «Με λένε Στέλιο», η οποία απέσπασε το βραβείο κριτικών στο Φεστιβάλ Βενετίας το 1973.
Ακόμα, συνεργάστηκε με τον Αλέξη Δαμιανό στον «Ηνίοχο», συνυπέγραψε το σενάριο στην «Ελεύθερη Κατάδυση» του Γιώργου Πανουσόπουλου και έγραψε το σενάριο της ταινίας «Το φως που σβήνει» σε σκηνοθεσία Βασίλη Ντούρου. Στην τηλεόραση υπέγραψε τα σενάρια για τις σειρές «Μέντιουμ» και «Το Φύλλο, το Πηγάδι και τ’ Αγγέλιασμα» (διασκευή του έργου του Βασίλη Βασιλικού), ενώ εμφανίστηκε ως ηθοποιός σε παραγωγές όπως «Φάκελος Αμαζών», «Γκάστερμπάιντερ» και «Ομίχλη».
Η παρουσία στο θέατρο και το συγγραφικό έργο
Στη θεατρική της διαδρομή ερμήνευσε τον ρόλο της «Ηλέκτρας» στο Ηρώδειο, στο Town Hall της Νέας Υόρκης και στο Τόκιο, ενώ είχε παρουσία και στο γαλλικό θέατρο. Ως σκηνοθέτις ανέβασε παραστάσεις όπως «Ο Μπαμπάς ο Πόλεμος» του Ιάκωβου Καμπανέλλη, «Χιώτικο Παραμύθι», «Χιροσίμα Αγάπη μου» της Μαργκερίτ Ντυράς και «Ίντα».
Ιδιαίτερα γόνιμη ήταν και η συγγραφική της δραστηριότητα, με βιβλία όπως «Το Αμίλητο Νερό», «Το Καφενείο των Ψεμάτων», «Φωτιά μέσα στο Νερό», «Ίντα», «Εξ αιτίας του αινίγματος», «Θηλυκό Νόμισμα» και «Εκτός Δικτύου». Το τελευταίο της σύγγραμμα, με τίτλο «Το βιβλίο που δεν γράφτηκε», κυκλοφόρησε το 2026 και αποτελεί ιστορικό αφήγημα για τη γενέτειρά της, τη Χίο, και τον αγωνιστή του 1821 Αντώνη Μπουρνιά. Έργα της έχουν μεταφραστεί στα Γαλλικά, Γερμανικά, Τουρκικά, Αγγλικά και Ιταλικά.
Πηγή: ieidiseis.gr
