Εκτεταμένη και καθημερινή ρύπανση έχει ο ποταμός Κηφισός όπως αποκάλυψε η υπόθεση του βυτιοφόρου που εντοπίστηκε να απορρίπτει υγρά απόβλητα υψηλής οξύτητας. Ένα περιστατικό που μόνο ως πρωτοφανές δεν μπορεί να χαρακτηριστεί, καθώς όπως ανέλυσαν ειδικοί στο iEidiseis, η οικολογική ρύπανση του Κηφισού -και των υπόλοιπων, ελάχιστων ρεμάτων στην Αττική- είναι ιδιαιτέρως εκτεταμένη, ειδικά την τελευταία πενταετία. Η έλλειψη ενός μόνιμου συστήματος ελέγχου έχει καταστήσει καθημερινό φαινόμενο την απόρριψη βιομηχανικών, κτηνοτροφικών και αστικών λυμάτων.
Κηφισός: «Τουλάχιστον 1 βυτιοφόρο την ημέρα αδειάζει κάτι»
Μιλώντας στο iEidiseis, ο Δημήτρης Θεοδοσόπουλος, αγρονόμος-τοπογράφος μηχανικός, μέλος του συλλόγου «Γεωμυθική» που εδώ και χρόνια πραγματοποιεί αυτοψίες στα υπόγεια τμήματα του Κηφισού και των υπόλοιπων ρεμάτων της Αττικής, ανέφερε πως «το πρόσφατο περιστατικό δεν είναι απλά η κορυφή του παγόβουνου. Είναι μια νιφάδα από την κορυφή του παγόβουνου».
Κι αυτό επειδή όπως εξήγησε, «μόνο το συγκεκριμένο βυτιοφόρο, είχε αδειάσει απόβλητα στον Κηφισό τουλάχιστον 4 φορές μέσα σε 20 ημέρες. Υπάρχουν σίγουρα 10-20 επιπλέον τέτοια βυτιοφόρα που κάνουν το ίδιο πράγμα. Τουλάχιστον ένα βυτιοφόρο την ημέρα αδειάζει κάτι στον Κηφισό».
«Ο καθένας ρίχνει μέσα ότι θέλει»
Και πάλι όμως σύμφωνα με τον ίδιο, «αυτές δεν είναι μεγάλες ποσότητες. Το μεγάλο πρόβλημα προέρχεται από τις βιομηχανίες και τις βιοτεχνίες που βρίσκονται περιμετρικά του Κηφισού και ρίχνουν ολόκληρες δεξαμενές με απόβλητα μέσα στο ποτάμι. Ειδικά από το ύψος της Μεταμόρφωσης και μετά -όπου είναι ανοιχτό το ρέμα-, σε κάθε βροχή ο Κηφισός αλλάζει χρώμα. Τον έχουμε δει άσπρο, μαύρο, κόκκινο, καφέ, αναλόγως τι ρίχνουν μέσα. Έχουμε δει πετρελαϊκά απόβλητα, λάδια, ακόμη και αφρούς από πλυντήρια αυτοκινήτων».
Χάρτης του υπουργείου Περιβάλλοντος που αποτυπώνει την οικολογική ποιότητα των ποταμών της Αττικής.
Μπλε: Υψηλή ποιότητα, Πράσινο: Καλή ποιότητα, Κίτρινο: Μέτρια ποιότητα, Πορτοκαλί: Φτωχή ποιότητα, κόκκινο: κακή
Πρακτικά, σύμφωνα με τον κ. Θεοδοσόπουλο, «δεν υπάρχει αγωγός μέσα στο υπόγειο που να μην έχει κάποιο έντονο χρώμα. Αυτό σημαίνει ότι υπάρχει διαχρονική ρίψη. Ο καθένας ρίχνει μέσα ότι θέλει, κάτι που είναι παράνομο. Συνήθως δεν ρίχνουν απευθείας απόβλητα στον αγωγό, αλλά μέσω του δικτύου των δρόμων και από σχάρες, τα λύματα φτάνουν στον κεντρικό αγωγό».
Καταγγελίες
Πάντως, όσα περιγράφει ο κ. Θεοδοσόπουλος, δεν αφορούν μόνο τον Κηφισό, καθώς «τα ίδια συμβαίνουν σε όλα τα μεγάλα ρέματα: στον Ιλισσό, στην Πικροδάφνη, την Πικροδάφνη και τους Τράχωνες».
Παράλληλα, ο ίδιος ανέφερε πως «γίνονται συνέχεια καταγγελίες για ρίψεις αποβλήτων στα ποτάμια, όμως οι επιθεωρητές Περιβάλλοντος έρχονται -αν έρθουν-, μετά από 2-3 ημέρες για να πάρουν δείγμα. Το θέμα είναι να τους πιάσεις επ’ αυτοφώρω. Όσο δεν υπάρχει έλεγχος, τόσο θα συνεχίζεται η ίδια κατάσταση».
Κηφισός: «Διαχρονικά “μέτρια” ή “φτωχή” η ποιότητα του νερού»
Από την πλευρά του, ο ερευνητής του Τομέα Εσωτερικών Υδάτων του ΕΛΚΕΘΕ, Ηλίας Δημητρίου, σχολίασε στο iEidiseis ότι «βάσει της Οδηγίας για τα Νερά, υπάρχει ένα Εθνικό δίκτυο παρακολούθησης υδάτων σε όλα τα ποτάμια της χώρας. Έχουμε περίπου 500 σταθμούς και παρακολουθούμε συστηματικά από το 2012 την οικολογική κατάσταση των υδάτων».
Ειδικά στον Κηφισό, «έχουμε 4 σταθμούς κατά μήκος του ποταμού -στον κύριο ρου- και σε επιπλέον 2-3 σημεία, σε παρακλάδια του. Η παρακολούθηση γίνεται σε εποχική βάση, επειδή σαν στόχο έχουμε τις μακροχρόνιες τάσεις και να εντοπίζουμε που υπάρχει υποβάθμιση, ώστε τον ΥΠΕΝ να καθορίζει τα μέτρα αποκατάστασης της ποιότητας, όπου απαιτείται».
Χάρτης που αποτυπώνει την οικολογική κατάσταση των ποταμών της χώρας.
Σε ότι αφορά την ποιότητα του νερού, «υπάρχει μια πενταβάθμια κλίμακα χαρακτηρισμού της: “υψηλή”, “καλή”, “μέτρια”, “φτωχή” και “κακή”. Ότι είναι κάτω από “καλή”, θεωρητικά πρέπει να ελεγχθεί. Όπως προκύπτει, στον Κηφισό η ποιότητα του νερού είναι κατά βάση διαχρονικά “μέτρια” ή “φτωχή” σχεδόν στο 80% των δειγματοληψιών και σε πολύ μεγάλο κομμάτι του δικτύου, ειδικά από το τμήμα της Κάτω Κηφισιάς έως τον Κόκκινο Μύλο. Μοναδική εξαίρεση αποτελεί το ορεινό τμήμα του ποταμού προς την Πάρνηθα».
«Έχει χειροτερεύσει η κατάσταση την τελευταία πενταετία»
Παράλληλα, ο κ. Δημητρίου εξήγησε ότι «δεν κάνουμε μόνο κάποια χημική ανάλυση σε δείγματα, αλλά μελετούμε και τα βιολογικά στοιχεία. Βάσει αυτής της βιολογικής παρακολούθησης της οικολογικής ποιότητας κάποιων μικροοργανισμών -κυρίως προνύμφες εντόμων- που είναι δείκτες ρύπανσης, φαίνεται η υποβάθμιση μεγάλου τμήματος του Κηφισού, που υποβαθμίζεται περαιτέρω τα τελευταία χρόνια».
Συγκεντρωτικός πίνακας με τα αποτελέσματα των δειγματοληψιών του ΕΛΚΕΘΕ στον Κηφισό έως τις 25 Ιουνίου 2025, στο πλαίσιο του Εθνικού δικτύου παρακολούθησης υδάτων για την εφαρμογή της Οδηγίας 2000/60/ΕΕ.
Επίσης, «μετράμε και τα φυσικοχημικά, δηλαδή ενώσεις αζώτου και φωσφόρου που είναι πολύ χαρακτηριστικές για αστικά, βιομηχανικά και κτηνοτροφικά λύματα. Βλέπουμε ότι περίπου τα τελευταία πέντε χρόνια, στο κομμάτι που παρακολουθούμε με βιολογικούς δείκτες, έχει χειροτερέψει η κατάσταση».
Κηφισός: «Χρειάζεται πιο εξειδικευμένη μέτρηση»
Παρόλα αυτά, ο ίδιος σχολίασε ότι «χρειάζεται πιο εξειδικευμένη μέτρηση κι αυτό περιγράφεται στα Σχέδια Λεκανών Απορροής για τον Κηφισό. Όταν θες να βρεις ποιος ρυπαίνει, πόσο, με τι και που ακριβώς, δεν φτάνουν τα 4 σημεία μέτρησης, ούτε οι εποχικές δειγματοληψίες. Χρειάζονται πιο συχνές και εξειδικευμένες αναλύσεις, όπως με σταθερά ισότοπα αζώτου».
Επίσης, «θα μπορούσαν να μπουν στον ποταμό αισθητήρες που να δείχνουν σε πραγματικό χρόνο πότε πέφτει το οξυγόνο, ώστε να γίνει στοχευμένη δειγματοληψία από το σημείο και να εντοπιστεί τι είδους ρύπανση υπήρξε. Άλλωστε, οι πηγές της ρύπανσης είναι πολλαπλές και δεν είναι σταθερές ως προς τον χρόνο και τη συμπεριφορά τους. Η κατάσταση είναι χαωτική».
«Δεν το έχει ζητήσει κανείς»
Το ΕΛΚΕΘΕ διαθέτει σε ορισμένα σημεία της χώρας -όχι στην Αττική- σταθμούς που μετράνε σε πραγματικό χρόνο ποιοτικά χαρακτηριστικά σχετικά με την ποιότητα του νερού των ποταμών, όπως την πτώση οξυγόνου στο νερό. Όπως εξήγησε όμως ο κ. Δημητρίου, «δεν είναι επιχειρησιακό το δίκτυο. Εμείς το κάνουμε από ερευνητικό ενδιαφέρον και δεν υπάρχει ιδιαίτερη οικονομική υποστήριξη για να το συντηρήσουμε».
Άλλωστε, «δεν το έχει ζητήσει κανείς. Μόνο το Πράσινο Ταμείο έχει δώσει κάποια χρήματα για σταθμούς στην Ήπειρο και η Περιφέρεια Θεσσαλίας για λειτουργία και συντήρηση του δικτύου στο δικό της κομμάτι του Πηνειού. Θα έπρεπε κάποιος φορέας που είναι αρμόδιος να παρακολουθεί θέματα ρύπανσης, να ζητήσει να φτιάξουμε ένα δίκτυο στον Κηφισό με 10 σύγχρονους σταθμούς, να υπάρχει χρηματοδότηση και ομάδα. Δυστυχώς όμως, αυτό δεν γίνεται».
Αναφορικά με τους ελέγχους, ο κ. Δημητρίου σχολίασε πως «γίνονται όταν υπάρχουν συγκεκριμένες καταγγελίες. Δεν νομίζω ότι υπάρχει μόνιμο σύστημα ελέγχου, -όχι μόνο στην Αττική, αλλά πουθενά στη χώρα-, αν κι αυτό προβλέπεται στα μέτρα των Σχεδίων Λεκανών Απορροής. Ο έλεγχος όμως λειτουργεί σαν φόβητρο. Όσο περισσότερο ελέγχεις, τόσο κάποιοι θα φοβούνται ότι μπορεί να τους πιάσουν».
Πηγή: ieidiseis.gr
