Με ιδιαίτερη επιτυχία πραγματοποιήθηκε στη Σκιάθο, από τις 2 έως τις 4 Οκτωβρίου 2026, η Επιστημονική Συνάντηση με θέμα «Από την Παλαισκίαθο στη Σκιάθο – Η Σκιάθος από την Αρχαιότητα μέχρι και τους Νεότερους Χρόνους», που συνδιοργάνωσαν η Εφορεία Αρχαιοτήτων Μαγνησίας και ο Δήμος Σκιάθου.
Οι εργασίες φιλοξενήθηκαν στο Μπούρτζι και στην αίθουσα του Δημοτικού Συμβουλίου, με τη συμμετοχή πανεπιστημιακών, αρχαιολόγων, αρχιτεκτόνων, πολιτικών μηχανικών, τοπογράφων, συντηρητών αρχαιοτήτων, στελεχών του Υπουργείου Πολιτισμού, ερευνητών και μελετητών.
Παρά τις δυσμενείς καιρικές συνθήκες και τις ακυρώσεις ορισμένων ακτοπλοϊκών δρομολογίων λόγω ισχυρών ανέμων, οι περισσότεροι σύνεδροι κατάφεραν να βρεθούν στη Σκιάθο, ενώ όσοι δεν μπόρεσαν να ταξιδέψουν παρουσίασαν τις ανακοινώσεις τους διαδικτυακά.
Σημαντική ήταν και η παρουσία των κατοίκων του νησιού, οι οποίοι παρακολούθησαν τις εργασίες και συμμετείχαν ενεργά στις συζητήσεις, δείχνοντας έντονο ενδιαφέρον για την ιστορία και την πολιτιστική κληρονομιά της Σκιάθου.
Από την Παλαισκίαθο στη σύγχρονη πόλη
Μέσα από συνολικά 25 επιστημονικές ανακοινώσεις, παρουσιάστηκε για πρώτη φορά με τόσο ολοκληρωμένο τρόπο η σχεδόν αδιάλειπτη ιστορική πορεία της Σκιάθου, διάρκειας περίπου τριών χιλιάδων ετών.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην αρχαία Παλαισκίαθο, τον παλαιότερο οικισμό του νησιού, ο οποίος τοποθετείται στη θέση «Κεφάλα», όπου τα τελευταία χρόνια έχουν πραγματοποιηθεί συστηματικές επιφανειακές και ανασκαφικές έρευνες.
Παράλληλα, παρουσιάστηκαν στοιχεία για τη δεύτερη αρχαία πόλη, τη Σκίαθο, η οποία βρισκόταν στη θέση της σημερινής πόλης και μελετάται κυρίως μέσα από τα ευρήματα σωστικών ανασκαφών.
Νέα δεδομένα προέκυψαν και από έρευνες σε άλλες αρχαιολογικές θέσεις του νησιού, εμπλουτίζοντας σημαντικά την εικόνα για την αρχαία ιστορία της Σκιάθου.
Φως στη βυζαντινή και μεταβυζαντινή περίοδο
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασαν και οι ανακοινώσεις για τη λιγότερο γνωστή βυζαντινή περίοδο του νησιού, μέσα από επιγραφές, αρχιτεκτονικά γλυπτά και ευρήματα παράκτιας και ενάλιας αρχαιολογικής έρευνας.
Αναδείχθηκε επίσης ο κομβικός ρόλος της Σκιάθου στις θαλάσσιες διαδρομές και τη ναυσιπλοΐα, αλλά και η σημαντική άνθηση της εκκλησιαστικής τέχνης κατά τους μεταβυζαντινούς χρόνους.
Στο επίκεντρο βρέθηκαν τοιχογραφίες, εικόνες, ξυλόγλυπτα και άλλα έργα που διασώζονται σε ναούς και μονές του νησιού, φωτίζοντας τα εργαστήρια και τις καλλιτεχνικές δραστηριότητες της εποχής.
Τα έργα στο Κάστρο και τις ιστορικές μονές
Ξεχωριστή θέση στη συνάντηση είχαν τα έργα αποκατάστασης, συντήρησης και ανάδειξης σημαντικών μνημείων της Σκιάθου.
Παρουσιάστηκαν οι παρεμβάσεις στο μεσαιωνικό Κάστρο, στην Ιερά Μονή Παναγίας Εικονίστριας και στην Ιερά Μονή Παναγίας Κεχριάς, έργα που υλοποιούνται ή έχουν υλοποιηθεί από υπηρεσίες του Υπουργείου Πολιτισμού στο πλαίσιο χρηματοδοτικών προγραμμάτων της Θεσσαλίας.
Αναφορά έγινε και στο έργο ανάδειξης της Ιεράς Μονής Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, που είχε πραγματοποιηθεί παλαιότερα.
Από τον Παπαδιαμάντη έως τα νεότερα μνημεία
Στο πλαίσιο της συνάντησης παρουσιάστηκε αναλυτικά και ο μνημειακός πλούτος των νεότερων χρόνων.
Ναοί, αστικά και βιομηχανικά κτίρια, εκπαιδευτικές υποδομές και το νεκροταφείο της Σκιάθου αποτέλεσαν αντικείμενο μελέτης, ενώ ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην οικία του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, που σήμερα λειτουργεί ως μουσείο, αλλά και στα μνημεία που έχουν δημιουργηθεί προς τιμήν του σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας.
Προτάσεις για νέες έρευνες και Αρχαιολογική Συλλογή
Σημαντικό κομμάτι των εργασιών αποτέλεσαν και οι προτάσεις για την επόμενη ημέρα.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η συνέχιση των αρχαιολογικών ανασκαφών και επιστημονικών μελετών, η περαιτέρω ανάδειξη μνημείων, η δημιουργία επισκέψιμης Αρχαιολογικής Συλλογής και η ανάπτυξη πολιτιστικών διαδρομών, ώστε η ιστορική κληρονομιά του νησιού να γίνει περισσότερο προσβάσιμη τόσο στους επισκέπτες όσο και στη μαθητική κοινότητα.
Οι σύνεδροι είχαν ακόμη τη δυνατότητα να επισκεφθούν τον αρχαιολογικό χώρο της Κεφάλας και το μεσαιωνικό Κάστρο, αποκτώντας άμεση εικόνα δύο από τα σημαντικότερα μνημειακά σύνολα της Σκιάθου.
Τα πρακτικά της επιστημονικής συνάντησης αναμένεται να εκδοθούν το επόμενο διάστημα, ενώ κοινή επιθυμία των συμμετεχόντων είναι η διοργάνωση αντίστοιχων επιστημονικών συναντήσεων να αποκτήσει μόνιμο χαρακτήρα στο νησί.
