Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η εικόνα που παρουσιάζει ο Βόλος στον ευρωπαϊκό χάρτη της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, καθώς καταλαμβάνει μία από τις δυσμενέστερες θέσεις στην κατάταξη του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος. Τα στοιχεία που δημοσιοποίησε ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και επιστημονικός συνεργάτης της Περιφέρειας Θεσσαλίας, Γιώργος Σαχαρίδης, επαναφέρουν στο προσκήνιο ένα από τα σοβαρότερα περιβαλλοντικά ζητήματα που απασχολούν εδώ και χρόνια την πόλη.
Σύμφωνα με την ανάρτησή του, ο Βόλος βρίσκεται στην 694η θέση μεταξύ 761 ευρωπαϊκών πόλεων, με βάση την κατάταξη για το 2024, η οποία αποτυπώνει τον εκτιμώμενο κίνδυνο θνησιμότητας που συνδέεται με τη μακροχρόνια έκθεση σε τρεις βασικούς ατμοσφαιρικούς ρύπους.
Πρόκειται για τα λεπτά αιωρούμενα σωματίδια PM₂.₅, το διοξείδιο του αζώτου (NO₂) και το όζον (O₃), ουσίες που συνδέονται με σοβαρές επιπτώσεις στη δημόσια υγεία.
Η συγκεκριμένη κατάταξη τοποθετεί τον Βόλο στο 10% των ευρωπαϊκών πόλεων με τις δυσμενέστερες επιδόσεις στον συγκεκριμένο δείκτη, γεγονός που αναδεικνύει την ανάγκη άμεσων και αποτελεσματικών παρεμβάσεων.
Ανησυχητική εικόνα σε ολόκληρη τη Θεσσαλία
Η κατάσταση δεν περιορίζεται μόνο στον Βόλο. Από τα στοιχεία που παραθέτει ο Γιώργος Σαχαρίδης προκύπτει ότι και οι τρεις θεσσαλικές πόλεις που περιλαμβάνονται στην κατάταξη βρίσκονται εξαιρετικά χαμηλά.
Τα Τρίκαλα καταλαμβάνουν την 688η θέση, ο Βόλος την 694η και η Λάρισα την 721η, καταγράφοντας επιδόσεις που προκαλούν έντονο προβληματισμό για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα στη Θεσσαλία.
Η εικόνα αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τον Βόλο, όπου το ζήτημα της ατμοσφαιρικής ρύπανσης βρίσκεται επί σειρά ετών στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης, με τους κατοίκους να εκφράζουν επανειλημμένα ανησυχίες για τις επιπτώσεις στην υγεία και την καθημερινότητά τους.
Πρέπει πάντως να διευκρινιστεί ότι η ευρωπαϊκή κατάταξη αφορά τον συνδυασμένο εκτιμώμενο κίνδυνο θνησιμότητας από την έκθεση στους τρεις ρύπους και δεν αποτελεί άμεση καταμέτρηση θανάτων ή απόδειξη για τη συμβολή συγκεκριμένων πηγών ρύπανσης.
Γιώργος Σαχαρίδης: «Η ποιότητα του αέρα δεν είναι καλή»
Ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας δεν επιχειρεί να υποβαθμίσει το πρόβλημα. Αντιθέτως, στην παρέμβασή του αναγνωρίζει ευθέως ότι η ατμοσφαιρική ποιότητα στην περιοχή χρειάζεται ουσιαστική βελτίωση.
«Γνωρίζουμε —και πλέον όλοι συμφωνούμε σε αυτό— ότι η ποιότητα του αέρα στην περιοχή μας δεν είναι καλή και χρειάζεται ουσιαστική βελτίωση», επισημαίνει χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, υπογραμμίζει ότι η Θεσσαλία βρίσκεται σε μια κρίσιμη συγκυρία, καθώς με πρωτοβουλία της Περιφέρειας έχουν αρχίσει να γίνονται σημαντικά βήματα προς την αντιμετώπιση του προβλήματος.
Ο ίδιος, ωστόσο, ξεκαθαρίζει ότι οι πρωτοβουλίες αυτές πρέπει να συνοδευτούν από συγκεκριμένες ενέργειες και αποτελέσματα.
«Αναμένουμε άμεσα από όλους τους εμπλεκόμενους φορείς να συμβάλουν έμπρακτα, με συνέπεια στις δεσμεύσεις τους και με παρεμβάσεις που θα αποφέρουν μετρήσιμα αποτελέσματα», τονίζει.
Η ρύπανση στον Βόλο απαιτεί απαντήσεις και αποτελέσματα
Η δημοσιοποίηση των ευρωπαϊκών στοιχείων επαναφέρει με ιδιαίτερη ένταση το ερώτημα για την αποτελεσματικότητα των πολιτικών προστασίας της ατμόσφαιρας στον Βόλο.
Η βιομηχανική δραστηριότητα, η οδική κυκλοφορία, η θέρμανση των κατοικιών και άλλες πιθανές πηγές εκπομπών αποτελούν παράγοντες που πρέπει να εξετάζονται επιστημονικά, ώστε να προσδιοριστεί η πραγματική συμβολή τους στη συνολική επιβάρυνση της ατμόσφαιρας.
Το κρίσιμο ζητούμενο είναι πλέον η μετάβαση από τη διαπίστωση του προβλήματος στην εφαρμογή πολιτικών που θα περιορίζουν μετρήσιμα την έκθεση των πολιτών στους επιβλαβείς ρύπους.
Αυτό προϋποθέτει συστηματική παρακολούθηση των συγκεντρώσεων, διαφάνεια στα δεδομένα, εντοπισμό των κυριότερων πηγών ρύπανσης και συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα παρεμβάσεων.
«Η αναγνώριση του προβλήματος είναι η αφετηρία»
Ο Γιώργος Σαχαρίδης ολοκληρώνει την παρέμβασή του με ένα σαφές μήνυμα προς όλους τους εμπλεκόμενους φορείς.
«Πρόκειται για μια εικόνα που υπογραμμίζει την ανάγκη να συνεχιστούν και να ενισχυθούν οι προσπάθειες, χωρίς εφησυχασμό», αναφέρει, προσθέτοντας ότι «η αναγνώριση του προβλήματος είναι η αφετηρία. Η ουσιαστική βελτίωση της ποιότητας του αέρα είναι ο κοινός μας στόχος».
Για τον Βόλο, τα στοιχεία του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος αποτελούν μια ακόμη σοβαρή προειδοποίηση. Η πόλη βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις μιας ευρωπαϊκής κατάταξης με άμεση σχέση με τη δημόσια υγεία και η ανάγκη για ουσιαστική αντιμετώπιση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης δεν μπορεί να παραμένει μόνο αντικείμενο εξαγγελιών και συζητήσεων.
Το ζητούμενο είναι να αποτυπωθεί η βελτίωση όχι μόνο στις δεσμεύσεις των αρμόδιων φορέων, αλλά και στις μετρήσεις της ποιότητας του αέρα που αναπνέουν καθημερινά οι κάτοικοι του Βόλου.
