Ένα ταξίδι στην ελληνική επαρχία περασμένων δεκαετιών, τότε που οι τοπικές κοινωνίες διατηρούσαν αναλλοίωτα πολλά από τα χαρακτηριστικά της παράδοσης, επιχειρεί να προσφέρει η εκδήλωση παρουσίασης του βιβλίου «Η Ελληνική επαρχία από την παράδοση στην αστικοποίηση. Η περίπτωση των Σοφάδων Καρδίτσας», που θα πραγματοποιηθεί στον Βόλο.
Η παρουσίαση έχει προγραμματιστεί για το Σάββατο 24 Οκτωβρίου 2026, στις 18:30, στο Δημοτικό Κινηματοθέατρο «Αχίλλειον», με πρωτοβουλία του Πολιτιστικού Συλλόγου Σοφαδιτών Νομού Μαγνησίας.
Πρόκειται για μια έκδοση που επιχειρεί να καταγράψει την πορεία της ελληνικής επαρχίας από την παραδοσιακή κοινωνική οργάνωση προς τις μεγάλες αλλαγές που έφερε η αστικοποίηση, με επίκεντρο την περιοχή των Σοφάδων Καρδίτσας.
Από τα χωριά του χθες στη σύγχρονη κοινωνία
Το βιβλίο στηρίζεται σε πρωτογενές υλικό που συγκεντρώθηκε μέσα από τα 18 θεματικά ημερολόγια του Πολιτιστικού Συλλόγου Σοφαδιτών.
Μέσα από τις σελίδες του αναδεικνύονται η καθημερινότητα, τα έθιμα, οι κοινωνικές σχέσεις, οι παραδόσεις και οι συνθήκες ζωής στην περιοχή των Σοφάδων μέχρι τις δεκαετίες του 1950 και του 1960.
Παράλληλα, παρουσιάζονται οι παράγοντες που οδήγησαν στη σταδιακή εγκατάλειψη παραδοσιακών μορφών κοινωνικής οργάνωσης και στη διαμόρφωση μιας νέας πραγματικότητας, περισσότερο προσανατολισμένης στα αστικά πρότυπα.
Η μελέτη δεν περιορίζεται αποκλειστικά στην τοπική ιστορία των Σοφάδων, καθώς οι κοινωνικές μεταβολές που περιγράφονται παρουσιάζουν σημαντικές ομοιότητες με όσα συνέβησαν σε πολλές περιοχές της ελληνικής υπαίθρου.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται τόσο στις θετικές αλλαγές που συνόδευσαν τον εκσυγχρονισμό όσο και στις απώλειες που επέφερε η απομάκρυνση από τις παλαιότερες κοινωνικές και πολιτιστικές δομές.
Η ιστορία ενός τόπου μέσα από τη συλλογική μνήμη
Η νέα έκδοση αποτελεί καρπό μιας μακρόχρονης προσπάθειας καταγραφής και διατήρησης της τοπικής ιστορίας.
Τα 18 ημερολόγια του Συλλόγου, στα οποία βασίστηκε το βιβλίο, αποτελούν μια σημαντική δεξαμενή ιστορικού, λαογραφικού και κοινωνιολογικού υλικού.
Μέσα από την επεξεργασία του επιχειρείται να αναδειχθούν όχι μόνο οι αλλαγές στο φυσικό και κοινωνικό περιβάλλον, αλλά και ο τρόπος με τον οποίο αυτές επηρέασαν τις ανθρώπινες σχέσεις, τις οικογενειακές δομές και την καθημερινή ζωή.
Έτσι, η ιστορία των Σοφάδων λειτουργεί ως αφετηρία για μια ευρύτερη συζήτηση γύρω από τη μετάβαση της ελληνικής επαρχίας στη σύγχρονη εποχή.
Οι ομιλήτριες και το πρόγραμμα της εκδήλωσης
Το βιβλίο θα παρουσιάσουν οι φιλόλογοι και συγγραφείς των κειμένων Ελένη Παπαλοπούλου-Τσέργα και Έβη Σταφυλά, οι οποίες θα αναφερθούν στο περιεχόμενο της έκδοσης και στη σημασία της καταγραφής της τοπικής ιστορικής μνήμης.
Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης, οι ηθοποιοί Βασίλης Μητσάκης και Αμαλία Γκιζά θα διαβάσουν επιλεγμένα αποσπάσματα του βιβλίου, δίνοντας στο κοινό τη δυνατότητα να γνωρίσει χαρακτηριστικές πτυχές του περιεχομένου του.
Τον συντονισμό της παρουσίασης θα αναλάβει η δημοσιογράφος Ροσσάνα Πώποτα.
Συνεργασία πολιτιστικών και επιστημονικών φορέων
Η εκδήλωση πραγματοποιείται από τον Πολιτιστικό Σύλλογο Σοφαδιτών Νομού Μαγνησίας, σε συνδιοργάνωση με την ΕΚΠΟΛ Θεσσαλίας.
Την προσπάθεια υποστηρίζουν τα Γενικά Αρχεία του Κράτους Μαγνησίας, η Εταιρεία Θεσσαλικών Ερευνών, ο Σύνδεσμος Φιλολόγων Μαγνησίας και το Κέντρο Βιβλίου Μαγνησιωτών Συγγραφέων.
Η συνεργασία των φορέων αναδεικνύει τη σημασία της διατήρησης και ανάδειξης της ιστορικής και πολιτιστικής κληρονομιάς της Θεσσαλίας.
Ελεύθερη είσοδος για το κοινό
Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 24 Οκτωβρίου, στις 18:30, στο Δημοτικό Κινηματοθέατρο Βόλου «Αχίλλειον».
Η είσοδος είναι ελεύθερη, ενώ ο Πολιτιστικός Σύλλογος Σοφαδιτών Νομού Μαγνησίας απευθύνει ανοιχτή πρόσκληση στα μέλη του, στους φίλους της ιστορίας και της λαογραφίας, καθώς και σε όλους τους πολίτες που επιθυμούν να γνωρίσουν μια σημαντική περίοδο μετασχηματισμού της ελληνικής κοινωνίας.
Μέσα από τη συγκεκριμένη έκδοση, η ιστορία μιας θεσσαλικής περιοχής γίνεται αφορμή για την αναζήτηση των κοινών βιωμάτων, των παραδόσεων και των αλλαγών που διαμόρφωσαν την Ελλάδα των τελευταίων δεκαετιών.
