Σε καθεστώς πρωτοφανούς εργασιακής αβεβαιότητας βρίσκονται περίπου 2.500 εργαζόμενοι της αλυσίδας Pizza Fan, μετά την αιφνιδιαστική διακοπή λειτουργίας 110 καταστημάτων σε ολόκληρη τη χώρα, στον απόηχο των αποκαλύψεων για υπόθεση φερόμενης φοροδιαφυγής ύψους 35 εκατομμυρίων ευρώ.
Οι εξελίξεις έχουν προκαλέσει έντονη ανησυχία στους εργαζομένους και στις οικογένειές τους, καθώς παραμένει αδιευκρίνιστο πότε θα μπορέσουν να επιστρέψουν στις θέσεις τους, αλλά και με ποιον τρόπο θα εξασφαλιστεί η καταβολή των αποδοχών τους.
Το Συνδικάτο Επισιτισμού έχει προγραμματίσει συνέλευση για το μεσημέρι, με αντικείμενο την αποτίμηση της κατάστασης και τη διαμόρφωση συγκεκριμένων διεκδικήσεων προς την κυβέρνηση, προκειμένου να υπάρξει άμεση παρέμβαση για την προστασία του προσωπικού.
Τι απαντά το υπουργείο Εργασίας
Από την πλευρά του υπουργείου Εργασίας επισημαίνεται ότι το υφιστάμενο πλαίσιο προστασίας για όσους χάνουν την εργασία τους προβλέπει, υπό τις νόμιμες προϋποθέσεις, τη χορήγηση επιδόματος ανεργίας.
Ωστόσο, η Πανελλήνια Ομοσπονδία Εργαζομένων στον Επισιτισμό και Τουρισμό ζητά την υπαγωγή των εργαζομένων σε καθεστώς αναστολής συμβάσεων, ώστε να διατηρηθεί η ασφαλιστική τους κάλυψη και να καταβληθεί αποζημίωση ειδικού σκοπού.
Κύκλοι του υπουργείου διευκρινίζουν ότι αντίστοιχοι μηχανισμοί έχουν ενεργοποιηθεί σε εξαιρετικές περιστάσεις, όπως η πανδημία και οι μεγάλες φυσικές καταστροφές, χωρίς να προβλέπεται η αυτόματη εφαρμογή τους σε περιπτώσεις επιχειρηματικής παύσης λειτουργίας ή πτώχευσης.
Παράλληλα, διαβεβαιώνουν ότι βρίσκονται σε επικοινωνία με τους εκπροσώπους των εργαζομένων και παρακολουθούν τις εξελίξεις.
Το τηλεφωνικό κέντρο που «παρέλυσε» ολόκληρη την αλυσίδα
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι πληροφορίες για τις συνθήκες κάτω από τις οποίες σταμάτησε η λειτουργία του δικτύου.
Σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής στοιχεία που έχουν δημοσιοποιηθεί, τα καταστήματα δεν έκλεισαν κατόπιν διοικητικής απόφασης αναστολής λειτουργίας, αλλά με πρωτοβουλία των επιχειρηματιών.
Καθοριστικό ρόλο φαίνεται ότι διαδραμάτισε η κατάσχεση του κεντρικού τηλεφωνικού συστήματος της εταιρείας από την Αστυνομία, στο πλαίσιο της έρευνας για την υπόθεση φοροδιαφυγής.
Μέσω του συγκεκριμένου μηχανισμού πραγματοποιούνταν η κεντρική διαχείριση των παραγγελιών, οι οποίες στη συνέχεια διοχετεύονταν στα κατά τόπους καταστήματα.
Η αφαίρεση του εξοπλισμού είχε ως αποτέλεσμα να καταστεί εξαιρετικά δύσκολη η συνέχιση της δραστηριότητας με τον μέχρι πρότινος τρόπο λειτουργίας.
Παρά ταύτα, δεν έχει επιβληθεί γενική διοικητική απαγόρευση λειτουργίας του δικτύου. Αυτό σημαίνει ότι, τουλάχιστον θεωρητικά, καταστήματα που διαθέτουν εναλλακτικό σύστημα παραγγελιοληψίας θα μπορούσαν να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους, εφόσον δεν υφίσταται άλλη νόμιμη απαγόρευση.
Η Οικονομική Αστυνομία έχει διαβιβάσει τα σχετικά στοιχεία στην ΑΑΔΕ, η οποία είναι αρμόδια να αξιολογήσει την υπόθεση και να αποφασίσει για τυχόν διοικητικές κυρώσεις.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, στο επίκεντρο της ποινικής διερεύνησης βρίσκονται και οι ιδιοκτήτες των συνεργαζόμενων καταστημάτων franchise, λόγω της φερόμενης χρήσης του επίμαχου λογισμικού. Η συμμετοχή και η ευθύνη καθενός αποτελούν αντικείμενο της έρευνας.
Ανοιχτό το ενδεχόμενο επαναλειτουργίας
Παρά τη σοβαρότητα της κατάστασης, η διοίκηση της Pizza Fan αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο επανεκκίνησης του δικτύου.
Σε ανακοίνωσή της αναφέρει ότι βρίσκεται σε συνεργασία με τους αρμόδιους φορείς, με στόχο τη διατήρηση των θέσεων εργασίας, την προστασία των αποδοχών και των ασφαλιστικών εισφορών του προσωπικού, αλλά και την όσο το δυνατόν ταχύτερη επαναλειτουργία των καταστημάτων.
Εκπρόσωποι των εργαζομένων εκτιμούν ότι η αποκατάσταση του μηχανισμού παραγγελιοληψίας θα μπορούσε να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για την επανέναρξη της επιχειρηματικής δραστηριότητας.
Την ίδια στιγμή, συνδικαλιστικοί εκπρόσωποι καταγγέλλουν ότι τα εργασιακά προβλήματα δεν εμφανίστηκαν για πρώτη φορά με την πρόσφατη υπόθεση, κάνοντας λόγο για προηγούμενες περιπτώσεις υποδηλωμένης εργασίας και εισφοροδιαφυγής.
Εργατολόγος: Το κλείσιμο δεν σημαίνει ότι σταματά η υποχρέωση πληρωμής
Σημαντικές διευκρινίσεις για τα δικαιώματα των εργαζομένων δίνει ο δικηγόρος και εργατολόγος Γιάννης Καρούζος, επισημαίνοντας ότι η διακοπή λειτουργίας μιας επιχείρησης δεν συνεπάγεται αυτομάτως ούτε την απόλυση του προσωπικού ούτε την απαλλαγή του εργοδότη από τις μισθολογικές υποχρεώσεις του.
Όπως εξηγεί, καθοριστική είναι η αιτία για την οποία η επιχείρηση αδυνατεί να λειτουργήσει.
Με βάση το άρθρο 656 του Αστικού Κώδικα, όταν η εργασία δεν μπορεί να παρασχεθεί για λόγους που αφορούν τον εργοδότη και δεν συνιστούν ανωτέρα βία, ο εργαζόμενος διατηρεί, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, το δικαίωμα να αξιώσει τις αποδοχές του.
Αντίστοιχη νομολογιακή προσέγγιση έχει διατυπωθεί και με την απόφαση 855/2020 του Αρείου Πάγου.
Συνεπώς, εφόσον αποδειχθεί ότι η αδυναμία λειτουργίας συνδέεται με παραβάσεις ή επιλογές της εργοδοτικής πλευράς, μπορεί να θεμελιώνεται αξίωση καταβολής μισθών, ακόμη και εάν οι εργαζόμενοι δεν απασχολούνται προσωρινά.
Ξεχωριστή είναι η περίπτωση των συμβάσεων ορισμένου χρόνου, καθώς η πρόωρη λύση τους εξετάζεται σύμφωνα με τις προϋποθέσεις του άρθρου 672 του Αστικού Κώδικα.
Η οριστική νομική αξιολόγηση εξαρτάται από τις πραγματικές συνθήκες διακοπής της λειτουργίας, το είδος των συμβάσεων και τη διαθεσιμότητα των εργαζομένων να παρέχουν την εργασία τους.
ΠΑΣΟΚ: Να δοθεί αμέσως έκτακτη οικονομική ενίσχυση
Παρέμβαση για την προστασία των εργαζομένων ζητά και το ΠΑΣΟΚ, μέσω του εκπροσώπου Τύπου Κώστα Τσουκαλά.
Το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης καλεί την κυβέρνηση να προχωρήσει σε έκτακτη ειδική οικονομική ενίσχυση, επισημαίνοντας ότι χιλιάδες οικογένειες βρίσκονται αντιμέτωπες με τον κίνδυνο απώλειας του βασικού τους εισοδήματος.
Ο Κώστας Τσουκαλάς υπογραμμίζει ότι το υπουργείο Εργασίας οφείλει να αναλάβει άμεσα πρωτοβουλίες, ώστε οι εργαζόμενοι να μη βρεθούν χωρίς οικονομική υποστήριξη εξαιτίας των εξελίξεων στην επιχείρηση.
Η επόμενη ημέρα και το μεγάλο ερώτημα για τους εργαζομένους
Το κρίσιμο ζήτημα πλέον δεν περιορίζεται στην πορεία της ποινικής και φορολογικής διερεύνησης, αλλά επεκτείνεται στις άμεσες κοινωνικές και οικονομικές συνέπειες.
Χιλιάδες εργαζόμενοι αναμένουν να πληροφορηθούν εάν θα επαναλειτουργήσουν τα καταστήματα, εάν θα συνεχιστούν κανονικά οι συμβάσεις τους και πώς θα εξασφαλιστούν οι μισθοί και οι ασφαλιστικές τους εισφορές.
Η προγραμματισμένη συνέλευση του Συνδικάτου Επισιτισμού αναμένεται να καθορίσει τις επόμενες κινήσεις των εργαζομένων, ενώ το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στις αποφάσεις της κυβέρνησης και στις πρωτοβουλίες της διοίκησης της εταιρείας.
Το μεγάλο ερώτημα παραμένει αναπάντητο: ποιος και με ποιον τρόπο θα προστατεύσει το εισόδημα 2.500 ανθρώπων που βρίσκονται αντιμέτωποι με την εργασιακή αβεβαιότητα;
