Σημαντικές εξελίξεις για εκατοντάδες χιλιάδες συνταξιούχους δρομολογεί η συζήτηση που πραγματοποιήθηκε στην Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου σχετικά με τον τρόπο υπολογισμού της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ).

Ο γενικός επίτροπος Επικρατείας, Γεώργιος Βοΐλης, τάχθηκε υπέρ της αναμόρφωσης του σημερινού συστήματος, υποστηρίζοντας ότι η εισφορά θα πρέπει να υπολογίζεται με κλιμακωτό τρόπο και όχι επί του συνόλου της σύνταξης.

Η συγκεκριμένη εξέλιξη αφορά περίπου 450.000 έως 480.000 συνταξιούχους, οι οποίοι εξακολουθούν να επιβαρύνονται με μηνιαίες κρατήσεις λόγω της ΕΑΣ.

Η υπόθεση εξετάστηκε την Τετάρτη 4 Νοεμβρίου, στο πλαίσιο πρότυπης δίκης, με αντικείμενο τη συνταγματικότητα της ισχύουσας μεθόδου υπολογισμού.

Ποιο είναι το πρόβλημα με τη σημερινή εισφορά

Το βασικό ζήτημα αφορά τον τρόπο με τον οποίο εφαρμόζεται η Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων στις κύριες συντάξεις που ξεπερνούν το προβλεπόμενο όριο.

Σήμερα, όταν μια σύνταξη υπερβαίνει το όριο απαλλαγής, η εισφορά υπολογίζεται επί ολόκληρου του ποσού της και όχι αποκλειστικά στο τμήμα που βρίσκεται πάνω από το συγκεκριμένο όριο.

Αυτό σημαίνει ότι η παρακράτηση μπορεί να είναι αισθητά υψηλότερη σε σχέση με ένα σύστημα στο οποίο κάθε κλιμάκιο θα επιβαρυνόταν χωριστά.

Η πρόταση που εξετάζεται προβλέπει την εφαρμογή μιας πιο αναλογικής μεθόδου, κατά την οποία το προστατευόμενο ποσό των 1.468 ευρώ θα εξαιρείται από την εισφορά ακόμη και για όσους λαμβάνουν υψηλότερες συντάξεις.

Ο Γεώργιος Βοΐλης υποστήριξε ότι η υφιστάμενη πρακτική δημιουργεί ζητήματα συμβατότητας με τις συνταγματικές αρχές της ισότητας και της αναλογικότητας.

Παράδειγμα: Πόσο θα μειωνόταν η κράτηση σε σύνταξη 1.700 ευρώ

Ενδεικτική είναι η περίπτωση συνταξιούχου που λαμβάνει μηνιαία κύρια σύνταξη 1.700 ευρώ, με συντελεστή ΕΑΣ 3%.

Με τον σημερινό τρόπο υπολογισμού:

• Μηνιαία σύνταξη: 1.700 ευρώ.
• Εισφορά 3% επί ολόκληρου του ποσού: 51 ευρώ τον μήνα.

Εάν εφαρμοζόταν η προτεινόμενη μέθοδος, με απαλλαγή των πρώτων 1.468 ευρώ:

• Ποσό που υπερβαίνει το όριο: 232 ευρώ.
• Ενδεικτική εισφορά 3% επί των 232 ευρώ: 6,96 ευρώ τον μήνα.

Στο συγκεκριμένο παράδειγμα, η διαφορά θα έφτανε τα 44,04 ευρώ μηνιαίως ή 528,48 ευρώ ετησίως.

Πρόκειται για ενδεικτικό υπολογισμό που αποτυπώνει την κατεύθυνση της προτεινόμενης αλλαγής και όχι για οριστικοποιημένο νέο σύστημα κρατήσεων.

Ποιοι συνταξιούχοι επιβαρύνονται περισσότερο

Η Εισφορά Αλληλεγγύης επηρεάζει κυρίως όσους λαμβάνουν μεσαίες και υψηλές κύριες συντάξεις.

Ιδιαίτερα αισθητή είναι η επιβάρυνση σε συντάξεις που βρίσκονται μεταξύ 1.784 και 2.080 ευρώ, ενώ ακόμη μεγαλύτερες παρακρατήσεις καταγράφονται σε δικαιούχους υψηλών ή πολλαπλών συντάξεων.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι μηνιαίες κρατήσεις μπορούν να φτάσουν σε αρκετές εκατοντάδες ευρώ.

Κατά τη δικαστική διαδικασία επισημάνθηκε ότι για ορισμένους συνταξιούχους οι ετήσιες επιβαρύνσεις είναι ιδιαίτερα υψηλές, φτάνοντας ακόμη και τις 7.000 με 8.000 ευρώ, ανάλογα με το ύψος των συνταξιοδοτικών αποδοχών τους.

Τι θα γίνει με τα αναδρομικά

Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που εξετάζονται είναι το ενδεχόμενο επιστροφής χρημάτων που έχουν ήδη παρακρατηθεί.

Η υπόθεση έφτασε στο Ελεγκτικό Συνέδριο έπειτα από προσφυγή του πρώην προέδρου του δικαστηρίου, Νίκου Αγγελάρα, ο οποίος αμφισβήτησε τη συνταγματικότητα του τρόπου υπολογισμού της ΕΑΣ.

Ο γενικός επίτροπος Επικρατείας υποστήριξε την ανάγκη αλλαγής του συστήματος, διατυπώνοντας παράλληλα την άποψη ότι ενδεχόμενες αναδρομικές επιστροφές θα πρέπει να περιοριστούν σε όσους έχουν προσφύγει στη Δικαιοσύνη.

Ωστόσο, το συγκεκριμένο ζήτημα δεν έχει κριθεί οριστικά, καθώς την τελική απόφαση θα λάβει η Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Πότε αναμένεται η απόφαση

Η διαδικασία βρίσκεται ακόμη στο στάδιο της δικαστικής εξέτασης και δεν έχει προκύψει οριστική απόφαση για αλλαγή των κρατήσεων.

Μετά τη συζήτηση της υπόθεσης θα ακολουθήσουν οι προβλεπόμενες διαδικασίες διάσκεψης των δικαστών και σύνταξης της απόφασης.

Σύμφωνα με τις μέχρι στιγμής πληροφορίες, η απόφαση αναμένεται να δημοσιευθεί κατά τους πρώτους μήνες του 2027.

Μέχρι τότε, ο σημερινός τρόπος υπολογισμού της ΕΑΣ εξακολουθεί να ισχύει, καθώς η θετική εισήγηση του γενικού επιτρόπου δεν συνεπάγεται αυτόματη αλλαγή των παρακρατήσεων.

Σε περίπτωση που η Ολομέλεια κρίνει αντισυνταγματικό τον υφιστάμενο μηχανισμό, ενδέχεται να ανοίξει ο δρόμος για νομοθετική παρέμβαση, η οποία θα επηρεάσει τις συντάξεις εκατοντάδων χιλιάδων δικαιούχων.